Η Εύη Γκοτζαρίδη υπογράφει τη βιογραφία "Η ζωή κι ο θάνατος του Γρηγόρη Λαμπράκη - Ένας ειρηνιστής στη δίνη του εμφυλίου διχασμού", σε επιμέλεια Μαρίας Ζιώγου και Δημήτρη Λυμπερόπουλου, από τις εκδόσεις ΚΨΜ.
"Κύριοι συνάδελφοι, είναι αληθές ότι προ δυόμισι χιλιάδων ετών εις τον Μαραθώνα ο Μιλτιάδης κατετρόπωσε τους βαρβάρους. Είναι επίσης αληθές ότι η κυβέρνησις με τους ροπαλοφόρους χωροφύλακας και τους μπράβους της κατετρόπωσε τους ειρηνιστάς και τους αληθείς δημοκράτας. Γνωρίζομεν εις την κυβέρνησιν ότι ημείς θα εξακολουθήσωμεν τους αγώνας γιά να κατοχυρωθεί ειρήνη εις τον κόσμον και διά να ανατείλει η αληθής έννοια της Δημοκρατίας εις την χώρα μας".
Αυτά έλεγε ο Γρηγόρης Λαμπράκης στη Βουλή στις 24 Απριλίου του 1963. Μόλις τρεις μέρες πριν, στη Μαραθώνια πορεία ειρήνης, ο ανεξάρτητος βουλευτής κακοποιήθηκε αγριότατα, "καταξεσχίστηκε και κατεξευτελίστηκε" από τις δυνάμεις της τάξεως που είχαν απαγορεύσει την πορεία – η εμβληματική φωτογραφία του Λαμπράκη, με το μαύρο στενόμακρο πανό που λέει μόνο "ΕΛΛΑΣ" ανάμεσα στα δυο σήματα του πυρηνικού αφοπλισμού, είναι από εκείνη την ημέρα.
Ένα μήνα μετά, στις 22 Μαΐου 1963, ο Γρηγόρης Λαμπράκης έπεσε θύμα δολοφονικής επίθεσης στη Θεσσαλονίκη από παρακρατικούς του κράτους της Δεξιάς, που του έσπασαν το κεφάλι – ο βουλευτής χαροπάλεψε για τέσσερις μέρες, και ξεψύχησε χωρίς να συνέλθει ποτέ από την κωματώδη κατάσταση.
Το τρίκυκλο που οδηγούσε ο Γκοτζαμάνης, κι ο λοστός που κράδαινε ο Εμμανουηλίδης άνοιξαν πληγές στη ψυχή της Ελλάδας. Ούτε όλοι οι αυτουργοί, φυσικοί και ηθικοί, τιμωρήθηκαν, ούτε όσο έπρεπε – το μετεμφυλιακό Καθεστώς συγκάλυψε όσο μπορούσε το έγκλημα. Άλλωστε, έπρεπε "να του τσακίσουμε λίγο τις φτερούγες", όπως είχε δηλώσει ο παρακρατικός Ιωάννης Κ. σε ένορκη κατάθεσή του, μεταφέροντας μια συνομιλία που είχε με ένα συνεργό του πριν τη δολοφονία Λαμπράκη.
Η πρώτη ολοκληρωμένη βιογραφία του Γρηγόρη Λαμπράκη, που έγραψε η Εύη Γκοτζαρίδη, "αποτελεί εν μέρει βιογραφία, και εν μέρει ιστορικό καμβά", όπως λέει η ίδια στην εισαγωγή της. "Επιχειρείται μια τεκμηριωμένη σκιαγράφηση του εγχωρίου και διεθνούς πλαισίου μέσα από το οποίο αναδείχτηκε η εμβληματική φυσιογνωμία του Γρηγόρη Λαμπράκη και, ακριβέστερα, μια απόπειρα χαρτογράφησης της ελληνικής κοινωνίας από το Μεσοπόλεμο μέχρι περίπου τα Ιουλιανά", συνεχίζει η συγγραφέας, καθορίζοντας το εύρος και το βάθος του βιβλίου της.
Γεγονός είναι πάντως, πως η βιογραφία είναι γλαφυρή και δεν κουράζει τον αναγνώστη, ακόμα κι εκείνον με όχι και τόσο μεγάλη εξοικείωση με τα ιστορικά θέματα. Οι σελίδες του συνθέτουν παραστατικά, σαν ψηφίδες, τη φυσιογνωμία του γιατρού, του αθλητή και του πολιτικού, που κυριολεκτιά έδωσε τη ζωή του για τη Δημοκρατία, την Ελευθερία και την Ειρήνη.
Η δολοφονία του Λαμπράκη κυριολεκτιά συγκλόνισε το πολιτικό σύστημα, δημιουργώντας ένα πολιτικό και ηθικό απόηχο που έφτασε πολύ μακριά, και δεν εννοούμε βέβαια μόνο το διάσημο "Ζ", το βιβλίο του Βασίλη Βασιλικού για τη δολοφονία του βουλευτή, που έγινε διάσημη ταινία από τον Κώστα Γαβρά με τους Υβ Μοντάν, Ζαν Λουί Τρεντινιάν και Ειρήνη Παπά στους πρώτους ρόλους. Ο Λαμπράκης, τελικά, εντάχθηκε στο μαρτυρολόγιο της ελληνικής δημοκρατίας, έγινε σημείο, πρόσωπο και σύμβολο αναφοράς, κι αυτό ακριβώς αναδεικνύει το βιβλίο της Εύης Γκοτζαρίδη.
Η συγγραφέας γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, μεγάλωσε στο Παρίσι και σπούδασε στη Σορβόνη. Είναι επίκουρη καθηγήτρια βρετανικής ιστορίας και πολιτικής στο Université Polytechnique Hauts-de-France. Η ελληνική μετάφραση και η επιμέλεια του βιβλίου πραγματοποιήθηκαν με την υποστήριξη του Παραρτήματος Ελλάδας του Ιδρύ¬ματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, με τη χρηματοδότηση του γερμανικού Υπουργείου Εξωτερικών.
Τελικά, οι παρακρατικοί δεν τα κατάφεραν. Αυτός ο Ιωάννης Κ. είχε πει στην κατάθεσή του, πως ο Λαμπράκης "πήρε πολύ αέρα. Πρέπει να του τσακίσουμε τις φτερούγες. Αλλιώς θα πετάξει πολύ ψηλά"... Πράγματι, ο Γρηγόρης Λαμπράκης πέταξε πολύ ψηλά. Από εκεί που είναι, τον βλέπουν και τον μνημονεύουν όλοι, εν αντιθέσει με τους φονιάδες του, που χάθηκαν ξανά στο ρυπαρό σκοτάδι τους.
