Τρεις θεατρικές παραστάσεις με καταγωγή από την Ελλάδα, την Ολλανδία και την Κορέα, μεταμεσονύκτιες προβολές και δύο ξεχωριστά αφιερώματα που μας ταξιδεύουν στη σύγχρονη ιστορία του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου περιμένουμε αυτή την εβδομάδα στους χώρους της Πειραιώς 260.
Δύο παραστάσεις θα δούμε στις 14 και 15 Ιουνίου. 'Ένα νέο ελληνικό έργο φέρνει στη σκηνή ο Γιώργος Βαλαής, σε συνεργασία με τον Πρόδρομο Τσινικόρη στο κείμενο. Στο "Stores - Ομορφιά, Ισότητα, Ευτυχία", η καταναλωτική μανία της σύγχρονης εποχής αποκαλύπτεται με χιούμορ και τρυφερότητα μέσα από ένα μωσαϊκό ανθρωπίνων ονείρων και επιθυμιών άρρηκτα συνδεδεμένων με την αγορά προϊόντων. Κάθε ρούχο γίνεται στην παράσταση μια υπόσχεση μεταμόρφωσης, που άλλοτε εκπληρώνεται και άλλοτε ματαιώνεται. Η σκηνοθεσία του Βαλαή αξιοποιεί όλο το βάθος της σκηνής, δημιουργώντας πολλές παράλληλες δράσεις, βασισμένη στην ιδέα του Τσάρλι Τσάπλιν πως η κωμωδία είναι τραγωδία σε μακρινό πλάνο. Παίζουν οι ηθοποιοί: Χαρά Γιώτα, Θανάσης Δόβρης, Πύρρος Θεοφανόπουλος, Ρωμανός Καλοκύρης, Ειρήνη Μακρή, Βιβή Πέτση, Ελπινίκη Σαριπανίδου.

Η καταξιωμένη Ολλανδή εικαστικός Νικολίν βαν Χάρσκαμπ, που έχει παρουσιάσει τη δουλειά της σε μερικά από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου, ανεβάζει στη σκηνή ένα έργο που κινείται ανάμεσα στο λόγο και στον ήχο με δύο Ελληνίδες ηθοποιούς (Αγγελική Παπούλια, Σοφία Κόκκαλη), μία μουσικό (Εύη Σεϊτανίδου) και μια "συνθετική" ηθοποιό με το όνομα "Προσωδία". Στην ομώνυμη υβριδική περφόρμανς, ο παλμός της ανθρώπινης αφήγησης, όπως τον συναντάμε στα αρχαία έπη αλλά και στο περιεχόμενο που παράγουν οι influencers του σήμερα, συναντά την τεχνητή νοημοσύνη, αποδομώντας παράλληλα τους μύθους που επικρατούν γύρω από αυτή. Το "Epic of Siri", μια ιστορία συναγωνιζόμενη την "Ιλιάδα" σε έκταση και παλαιότητα που εξυμνεί τα κατορθώματα μιας γυναίκας και τραγουδιέται μέχρι σήμερα στη Νότια Ινδία, είναι το έπος που επέλεξε να μας αφηγηθεί η Ολλανδή δημιουργός στην παράσταση που αντιλαμβάνεται την τεχνολογία με έναν ιδιαίτερο τρόπο.

Σε "υβριδικό" πεδίο κινείται και ο Τζάχα Κου με την πρωτοποριακή παράσταση-εμπειρία "Haribo Kimchi", την οποία φέρνει στην Αθήνα και την Πειραιώς 260 στις 16 και 17 Ιουνίου. Γνωστός για τον συνδυασμό πολυμέσων, ζωντανής μουσικής και μαγειρικής επί σκηνής στις παραστάσεις του, ο θεατρικός δημιουργός και συνθέτης από τη Νότια Κορέα επιστρέφει στη χώρα μας μ΄ ένα έργο για την πολιτισμική ταυτότητα και το ρατσισμό. Με φόντο ένα "ποτζανγκμάτσα", ένα από τα τυπικά νυχτερινά στέκια για γρήγορο φαγητό που συναντά κανείς στους δρόμους της Νότιας Κορέας, μαγειρεύει και εξερευνά το φαγητό ως καταφύγιο μαζί με τρεις εικονικούς χαρακτήρες – ένα σαλιγκάρι, ένα χέλι και ένα ζελεδάκι-αρκουδάκι – και δύο καλεσμένους.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ίδρυση της Πειραιώς 260, του θεσμού-τομή που οραματίστηκε ο Γιώργος Λούκος, ο Ηλίας Γιαννακάκης δημιούργησε το αφιερωματικό ντοκιμαντέρ "2005-2015. Στα χρόνια του Λούκου" (διάρκειας 125’, Χώρος Δ’, 13/6, 7.30 μ.μ.). Μια ταινία-φόρος τιμής στον καλλιτεχνικό διευθυντή, είκοσι χρόνια μετά την ανάληψη των καθηκόντων του το 2006, που άλλαξε για πάντα το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και τα εγχώρια πολιτιστικά δεδομένα: ο Γιώργος Λούκος κατάφερε να ενεργοποιήσει μια πρωτόγνωρη μέχρι τότε συνθήκη, όπου το κοινό, κυρίως το νεανικό, οι εγχώριοι καλλιτέχνες και τα μεγαλύτερα ονόματα της καλλιτεχνικής κοινότητας παγκοσμίως –από τον χορό, το θέατρο και τη μουσική– αποτέλεσαν ένα αναπόσπαστο όλον, με συνεκτικό τους ιστό τη χαρά, τη δημιουργική πνοή και τη φρεσκάδα.

Με περισσότερες από τριακόσιες ταινίες ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας στο ενεργητικό του, ο σκηνοθέτης Ηλίας Γιαννακάκης κατέγραφε συστηματικά τον καλλιτεχνικό διευθυντή για έναν ολόκληρο χρόνο –από το 2007 έως το 2008, στα πρώτα χρόνια της "έκρηξης" του Φεστιβάλ– συγκεντρώνοντας σπάνιο υλικό. Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, παραδίδει ένα ντοκιμαντέρ που ανιχνεύει το αποτύπωμα εκείνης της δεκαετίας, ενισχυμένο με νέα γυρίσματα και συλλογή περαιτέρω αρχειακού υλικού. "Δεν πρόκειται για μια ταινία-αγιογραφία", αναφέρει ο Ηλίας Γιαννακάκης. "Αν θέλουμε να προσεγγίσουμε σε βάθος ένα τόσο σημαντικό πρόσωπο και μια τόσο συναρπαστική εποχή, οφείλουμε να το κάνουμε ενσωματώνοντας τις αντιφάσεις, τα κενά και τη συγκυρία. Γιατί αλλιώς θα χαθεί η ανθρωποκεντρική προσέγγιση, που οφείλει πάντα να εμπεριέχει το ατελές ως απαραίτητο συστατικό του θαύματος".

Το βράδυ της 13ης Ιουνίου, το "Τροχόσπιτο" της 'Όλιας Λαζαρίδου επιστρέφει στον Κήπο της Πειραιώς 260. Η φωτεινή αυτοκινούμενη σκηνή από πλεξιγκλάς που αγκαλιάστηκε από τον Λούκο, έβγαλε το Φεστιβάλ στις γειτονιές. Ξεκίνησε από μια ιδέα της Λαζαρίδου και σχεδιάστηκε από τον εικαστικό Σωκράτη Σωκράτους, φιλοξενώντας αρχικά το 2008 την παράσταση "Τζελσομίνα", ένα έργο βασισμένο στην ταινία "La Strada" του Φεντερίκο Φελίνι. Στη συνέχεια, ταξίδεψε σε γειτονιές της Αθήνας, όπως το Πεδίον του Άρεως, ο Κολωνός, η κορεάτικη αγορά αλλά και στην Αρχαία Ολυμπία.
Με τη φιλοδοξία το "Τροχόσπιτο" να κυκλοφορήσει ξανά από την επόμενη χρονιά εκτός των τειχών, γίνεται για μια βραδιά (10 μ.μ.) το σκηνικό για το θέαμα βαριετέ "Μια νύχτα χάρισμά σου", σε επιμέλεια 'Όλιας Λαζαρίδου και Δηώς Καγγελάρη, με τον Αργύρη Ξάφη παρουσιαστή, τον 'Άγγελο Τριανταφύλλου στο πιάνο και καλεσμένους σημαντικούς καλλιτέχνες του θεάτρου κι όχι μόνο (Έφη Θεοδώρου, Σίμος Κακάλας, Γιάννης Καλαβριανός, Μαριάννα Κάλμπαρη, Χρήστος Λούλης, Χριστίνα Μαξούρη, Μιχαήλ Μαρμαρινός, Άντζελα Μπρούσκου, Άγγελος Παπαδημητρίου, Ηρακλής Πασχαλίδης, Χρήστος Στέργιογλου, Μελίνα Τανάγρη, Λυδία Φωτοπούλου, Νίκος Χατζόπουλος).
Τέλος, από 16 Ιουνίου ξεκινούν οι μεταμεσονύκτιες προβολές "'Έναστρος ουρανός – 'Έναστρες νύχτες". Με την έναρξη των προβολών στις 11.59 μ.μ. κάτω από μια ανοιχτή οροφή, η νέα πρόταση του Φεστιβάλ Αθηνών στον Χώρο Δ’ αποτυπώνει κινηματογραφικά το εφήμερο της σκηνικής πράξης.
Πιο αναλυτικά, έργα που έχουν κινηματογραφηθεί με ιδιαίτερο τρόπο, όχι ως απλή τεκμηρίωση αλλά ως αυτόνομες μεταγραφές της σκηνικής εμπειρίας, διατηρούν την ένταση, τον ρυθμό και τη δραματουργική ποιότητα τους. Σύγχρονοι δημιουργοί συνθέτουν ένα πολυφωνικό πεδίο, όπου το θέατρο, ο χορός και η περφόρμανς συνομιλούν με τον κινηματογράφο. Συστήνεται έτσι –μέσω του κινηματογράφου αυτή τη φορά– ο μακροχρόνιος διάλογος του Φεστιβάλ με τη σύγχρονη περφόρμανς και τα έργα-ορόσημα του 20ού και 21ου αιώνα.
Αναλυτικά οι προβολές "'Έναστρος ουρανός – 'Έναστρες νύχτες"
Στις 16 Ιουνίου - "The Dead Class" του Tadeusz Kantor (1975, 85’, με αγγλικούς υπότιτλους μόνο)
Στις 24 Ιουνίου - "Hamletas του Eimuntas Nekrošiu (1997, 190΄ με δύο σύντομα διαλείμματα, με αγγλικούς υπότιτλους μόνο)
Στις 28 Ιουνίου - "Thierry De Mey", βασισμένο στο έργο "Fase, Four Movements to the Music" of Steve Reich της Anne Teresa De Keersmaeker και της ομάδας της Rosas, από το 1982 (2002, 58΄)
Στις 4 Ιουλίου - "Insenso" του Μιχαήλ Μαρμαρινού (2012, 101΄)
Στις 8 Ιουλίου - "Βάκχες" των Johan Simons - Paul Koek και του θιάσου ZT Hollandia (2002, 150΄, με ελληνικούς υπότιτλους)
Στις 13 Ιουλίου - "Murx den Europäer! Murx ihn! Murx ihn! Murx ihn! Murx ihn ab!" του Christoph Marthaler (1993, 120΄, με ελληνικούς υπότιτλους)
Στις 21 Ιουλίου - "Inferno" του Romeo Castellucci (2008, 180΄)
Στις 24 Ιουλίου - "Sátántangó" του Béla Tarr (1994, 439', συνολική διάρκεια άνω των 7 ωρών - 3 μέρη, 2 διαλείμματα, με ελληνικούς υπότιτλους)
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Προσωδία
Μια υβριδική περφόρμανς όπου τα αρχαία έπη συναντούν την τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζει με δύο Ελληνίδες ηθοποιούς η καταξιωμένη Ολλανδή δημιουργός, που έχει προσκληθεί τη δουλειά της σε μερικά από τα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου. Μια «συνθετική» ηθοποιός με το όνομα Προσωδία, δύο ένσαρκες ηθοποιοί, ένας θεατρικός σκηνοθέτης και ένας παραδοσιακός μουσικός προετοιμάζουν τη μεταφορά μιας παλαιάς επικής ιστορίας – του «Epic of Siri», ενός έπους που εξυμνεί τα κατορθώματα μιας γυναίκας και τραγουδιέται ακόμα και σήμερα στη Νότια Ινδία, συναγωνιζόμενο την «Ιλιάδα» σε έκταση και παλαιότητα. Η περφόρμανς «Προσωδία», αντανακλά τον ρυθμικό και μορφολογικό παλμό της ανθρώπινης αφήγησης, όπως αυτός εμφανίζεται στην αρχαία επική ποίηση αλλά και στο σύγχρονο περιεχόμενο που παράγουν οι influencers. Ταυτόχρονα, αποδομεί πολλούς από τους μύθους γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως αυτοί διαδίδονται από τους κερδοσκοπικούς φορείς που την αναπτύσσουν. Για τις ανάγκες του έργου, η εικαστική καλλιτέχνις Νικολίν βαν Χάρσκαμπ ανέπτυξε ένα ψηφιακό εργαλείο, όπου οι ατάκες ενός χαρακτήρα συνδέονται με ένα σύστημα που μετατρέπει το κειμενικό υλικό σε ομιλία. Μια ηθοποιός δίνει εντολή σε έναν υπολογιστή εκτός σκηνής, ξεκινώντας έτσι τη ζωντανή παραγωγή μιας ατάκας από τον συνθετικό της συνομιλητή. Όπως και σε έναν ανθρώπινο ερμηνευτή, οι προσωδιακές ποιότητες της φράσης είναι μεταβλητές και απρόβλεπτες, ωστόσο το περιεχόμενο κάθε ατάκας είναι προκαθορισμένο.
Haribo Kimchi
Μαγειρεύοντας ζωντανά επί σκηνής, ο Νοτιοκορεάτης Τζάχα Κου μιλά για την πολιτισμική ταυτότητα με όλες τις συγκρούσεις και τα παράδοξά της. Με φόντο ένα pojangmacha («ποτζανγκμάτσα»), ένα από τα τυπικά νυχτερινά στέκια για γρήγορο φαγητό που συναντά κανείς στους δρόμους της Νότιας Κορέας, μάς συστήνει τρεις εικονικούς χαρακτήρες –ένα σαλιγκάρι, ένα χέλι και ένα ζελεδάκι-αρκουδάκι– που εξερευνούν το φαγητό ως καταφύγιο. Με αστείρευτο χιούμορ που αποκτά εικαστικές διαστάσεις, μας παίρνει μαζί του σε ένα γαστρονομικό ταξίδι, μια περιδιάβαση στις μνήμες και την ιστορία τους, για όσους νιώθουν την ανάγκη να επανασυνδεθούν με τις ρίζες τους. Η απρόσμενη γεύση της σούπας με φύκια, ο κοφτός ήχος του μαχαιριού καθώς κόβει το αγγούρι, και το τσιτσίρισμα των μανιταριών πάνω στην πυρακτωμένη εστία εμπλέκουν τους θεατές σε μια πολυαισθητηριακή εμπειρία με επίκεντρο τη γεύση και την παράδοση. Σε μια σειρά από προσωπικές και παράλογα τρυφερές ιστορίες, οι πρωταγωνιστές διηγούνται την εξέλιξη της κουλτούρας του kimchi, τον πικρό πόνο του απροκάλυπτου ρατσισμού, τη ντροπή της προσπάθειας να «χωρέσεις» και τη βαθιά umami γεύση που μας μεταφέρει στην πατρίδα των παιδικών μας χρόνων.
Stores - Ομορφιά, Ισότητα, Ευτυχία
Σε ένα πολυκατάστημα –όπου η κατανάλωση αποκαλύπτει με χιούμορ και τρυφερότητα το δράμα της σύγχρονης ζωής–, στήνεται ένα σκηνικό μωσαϊκό καθημερινών ζωών και ανεκπλήρωτων επιθυμιών, όπου ο ρεαλισμός διαρρηγνύεται από τραγούδια, μονολόγους και μικρές εκρήξεις χορικότητας. Άνθρωποι ψωνίζουν, περιμένουν, συγκρούονται, τραγουδούν και ονειρεύονται. Τα όνειρά τους συνδέονται με τα προϊόντα που κρατούν στα χέρια τους, τη χαμένη ποιητικότητα μιας ζωής που είναι πια συνδεδεμένη με την κατανάλωση, ενώ κάθε ρούχο γίνεται μια πιθανή εκδοχή του ατόμου – μια υπόσχεση μεταμόρφωσης, που άλλοτε εκπληρώνεται και άλλοτε ματαιώνεται. Η σκηνοθεσία, βασισμένη στην ιδέα του Τσάρλι Τσάπλιν πως η κωμωδία είναι τραγωδία σε μακρινό πλάνο, αξιοποιεί ολόκληρο το βάθος της σκηνής, δημιουργώντας παράλληλες εστίες δράσης.




