Ταιριάζει τελικά το πένθος στην Ηλέκτρα, Κωνσταντίνε Κυριακού;

'Ένα παιχνίδι θεάτρου εν θεάτρω με ένα twist τεχνητής νοημοσύνης παίζουν οι THEARTES, με άλλα λόγια ο Κωνσταντίνος Κυριακού και η Κατερίνα Μπιλάλη, στη νέα τους παράσταση "Ταιριάζει το πένθος στην Ηλέκτρα;". Με αυτή την αφορμή ζητήσαμε από τον Κωνσταντίνο Κυριακού, ηθοποιό και σκηνοθέτη της παράστασης που μοιράζεται τη σκηνή με τις Βάσω Γουλιελμάκη αλλά και την σταθερή του συνοδοιπόρο, η οποία υπογράφει και τη διασκευή του έργου, να μοιραστεί μαζί μας πώς εξελίχθηκε η συνάντησή τους με την τριλογία του Ευγένιου Ο’Νιλ "Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα". 

"Ταιριάζει το πένθος στην Ηλέκτρα; Αυτό ήταν το ερώτημα που με απασχόλησε, όταν αποφασίσαμε να ανεβάσουμε ως THEARTES, με την Κατερίνα Μπιλάλη, την τριλογία του Ευγένιου Ο’Νιλ, με θέμα τον μύθο των Ατρειδών. Το έργο του νομπελίστα και τετράκις βραβευμένου με Πούλιτζερ Αμερικανού θεατρικού συγγραφέα, τοποθετημένο στην περίοδο του αμερικανικού εμφυλίου δεν μας έδινε πολλές δυνατότητες να θίξουμε τα ζητήματα που έχουμε στοχοποιήσει, αλλά ούτε και να επιδοθούμε στο αγαπημένο μας "παιχνίδισμα" και την "εναλλαγή" των θεατρικών ειδών και των δραματικών μορφών.

Συζητώντας με την Κατερίνα, προέκυψε η ιδέα της να μετατοπίσουμε τον χρόνο του έργου σε ένα δυστοπικό μέλλον και να περιορίσουμε τον χώρο του σε ένα πλατό ενός meta-reality show. Εκεί η αιώνια διαμάχη μάνας-κόρης, αντιπροσωπευόμενη από την Ηλέκτρα και την Κλυταιμνήστρα –δύο αρχετυπικά πρότυπα αυτής της συγκρουσιακής σχέσης– θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε ένα παιχνίδι επιβίωσης, μέχρι τελικής πτώσης, με μοναδικό έπαθλο τη διαιώνιση της εξάρτησης του ανθρώπινου είδους από την εξέλιξη της τεχνολογίας, υλοποιώντας μία παράσταση πολυμεσική, με χρήση τεχνολογικών εφέ, πολυμέσων, βιντεοπροβολών, visual art στοιχείων, αλλά και "ζωντάνεμα" γνωστών προσωπικοτήτων μέσω της τεχνητής νοημοσύνης. 

Αυτήν την ιδέα της Κατερίνας την υιοθέτησα με μεγάλη χαρά, θεωρώντας την ως μία μεγάλη πρόκληση να αναμετρηθούμε και σκηνικά με την τεχνολογία, και συγκεκριμένα με την τεχνητή νοημοσύνη, κάτι που επιδιώκαμε εδώ και μερικά χρόνια να το πράξουμε, αλλά δεν μας δινόταν η κατάλληλη ευκαιρία. Εκκινώντας από το γεγονός ότι η τεχνολογία έχει ήδη ξεκινήσει να υπερισχύει έναντι του ανθρώπου, μολονότι είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα, αναζητήσαμε τον τρόπο με τον οποίο η παράστασή μας, μπορεί να μετατραπεί σε ένα παιχνίδι όπου οι κανόνες και οι δοκιμασίες επιβάλλονται από έναν Παρουσιαστή-Εξουσιαστή που θα εμφανίζεται επί σκηνής μέσα από οθόνες.

Και ποιος θα μπορούσε να είναι ο χαρακτήρας που θα υποδυόταν αυτόν τον ρόλο; 'Ήταν η επόμενη ερώτηση που με απασχόλησε σοβαρά. 'Έπειτα από γόνιμες και πολυήμερες συζητήσεις αυτόν τον χαρακτήρα τον βρήκαμε στο πρόσωπο του Τσάρλι Τσάπλιν και συγκεκριμένα στον ρόλο του στην ταινία του "The Great Dictator" και αποφασίσαμε να τον "αναστήσουμε" μέσω visuals μετατρέποντάς τον σε έναν "Great Controller". 

'Όμως αναφερόμαστε και σε μία διασκευή-ανασυγγραφή της συνολικής τριλογίας από την Κατερίνα, που έχει ως πρότυπό της την αισχύλεια τριλογία. Συνεπώς μάς ήταν απαραίτητος και ένας χαρακτήρας που να παίξει τον ρόλο τού Χορού της αρχαιοελληνικής τραγωδίας, που όλα τα παρακολουθεί, αλλά και που όλα τα σχολιάζει, μέσω των χορικών. Αυτός ο ρόλος τού ακάματου πανόπτη Big Brother, που παρακολουθεί και ελέγχει κάθε κίνηση των ηρωίδων, αποφασίσαμε να τον δώσουμε –πάλι με τη βοήθεια της artificial intelligence– στον Έλβις Πρίσλεϊ, ο οποίος έχει και μία Ψηφιακή Βοηθό, που ενίοτε είναι και αρωγός στις δύο παίχτριες, και αυτός ο ρόλος δόθηκε στη Μέριλιν Μονρόε. 

'Έτσι, σκηνοθετικά μού προέκυψε ένα τεχνολογικό θεατρικό "παιχνίδι μέσα στο παιχνίδι", δηλαδή ένα "play in the play", γεμάτο σασπένς, πάθος, ίντριγκα, αποπλανήσεις, παραπλανήσεις, εξαπατήσεις αλλά και εγκλήματα, του οποίου τη δράση την τοποθέτησα σε ένα τηλεοπτικό στούντιο που μοιάζει βγαλμένο από εικόνες "μετά την καταστροφή"!".