Πάνος Γιαννακόπουλος
To 1911, έναν χρόνο προτού γράψει το "Θάνατος στη Βενετία", ο Γερμανός συγγραφέας Τόμας Μαν ταξίδεψε ως εκεί με τη σύζυγό του. Επρόκειτο για μια δύσκολη εποχή όπου την πόλη μάστιζε ένα κύμα χολέρας: η καραντίνα και η άθλια βιολογική και πνευματική κατάσταση των κατοίκων τους περιόρισαν σε ένα απομακρυσμένο ξενοδοχείο. Εκεί, η γνωριμία με μια οικογένεια Πολωνών ήταν καθοριστική για τη ζωή του συγγραφέα. Ένα χρόνο αργότερα, θα μεταφέρει αυτή την εμπειρία στη νουβέλα "Θάνατος στη Βενετία", ένα κείμενο πάνω στην ομορφιά και το θάνατο, με βασικό πρωταγωνιστή τον μαέστρο Γκούσταβ Άσενμπαχ. Η ομορφιά αντανακλάται στο πρόσωπο του 14χρονου Πολωνού Τάτζιο, ο οποίος κάνει διακοπές στην πόλη του έρωτα με την οικογένειά του και συνεπαίρνει τον μαέστρο. Ο Άσενμπαχ αρχίζει να "κυνηγά" την ομορφιά απεγνωσμένα. Δεν βρίσκει το θάρρος να πλησιάσει τον όμορφο νεαρό και αναγκάζεται να τον παρακολουθεί από μακριά. Βασανίζεται από τις φαντασιώσεις του, αλλά και από τυραννικές εικόνες από το παρελθόν. "Δεν πρόκειται για έναν έρωτα σαρκικό, αλλά για μια φιλοσοφική, σχεδόν πλατωνική και σίγουρα πεισιθάνατη αναζήτηση του κάλλους. Η κατάβαση του ήρωα στις πιο σκοτεινές πλευρές της ύπαρξής του αποτελεί ταυτόχρονα την αφύπνισή του ως προς τον αυθεντικό πόθο", υπογραμμίζει στο σημείωμα του ο Γιώργος Παπαγεωργίου, ο οποίος αποφάσισε να ανεβάσει το έργο στο Θέατρο Πορεία, από 28 Φεβρουαρίου. Ο κύκλος της "ομορφιάς" θα κλείσει με το θάνατο, τον πραγματικό και τον μεταφορικό, στο έργο που διασκεύασε για το θέατρο ο Στρατής Πασχάλης.
Αν και ο Τόμας Μαν δεν το παραδέχτηκε ποτέ, είναι κοινό μυστικό πως το μεγαλύτερο μέρος της νουβέλας είναι βασισμένο στη ζωή του. Όπως και σε άλλες αυτοβιογραφικές αφηγήσεις, ο "Θάνατος στη Βενετία" ακροπατεί στα όρια ανάμεσα στη μυθοπλασία και την πραγματικότητα· στο τέλος, όμως, η αυθεντικότητα του συναισθήματος αναδεικνύεται πιο σημαντική από μιααυστηρή προσέγγιση της αλήθειας. Επιπλέον, τα θέματα που προσέγγισε, όπως οι υπαρξιακές αναζητήσεις και ο ομοερωτισμός, τολμηρά και σπάνια για τη λογοτεχνία της εποχής, έκαναν το έργο όχι μόνο διαχρονικό αλλά και μια ανεξάντλητη πηγή ιδεών και σχολιασμών για όσους καλλιτέχνες καταπιάνονται μαζί τους. Ένας από αυτούς ήταν και ο σπουδαίος Ιταλός σκηνοθέτης Λουκίνο Βισκόντι, ο οποίος αρκετές δεκαετίες αργότερα (1971) το μετέφερε στη μεγάλη οθόνη σε μια λυρική ταινία νιτσεϊκών διαστάσεων, με υπόκρουση τη συγκλονιστική 5η Συμφωνία του Γκούσταβ Μάλερ (Χρυσός Φοίνικας στο 25ο Φεστιβάλ Καννών).
"Θάνατος" στο Πορεία
Ο Γιώργος Παπαγεωργίου αντιμετωπίζει με θαυμαστή οξύνοια τα λογοτεχνικά κείμενα. Όσον αφορά την παράσταση που παρουσιάζει στο Πορεία (από 28/2) με πρωταγωνιστή τον έμπειρο Νίκο Χατζόπουλο, ηθοποιό που μπορεί να σταθεί ταυτόχρονα ως θεατρικό υποκείμενο και ως διαχρονικό σύμβολο, μας είπε πως τον ενδιαφέρει η υπαρξιακή διαδρομή του ήρωα. "Είναι έντονη και μπαίνει σε κάποιο απαγορευμένο, κρυφό, σκοτεινό και ταυτόχρονα σπαρακτικό μονοπάτι, που είναι η αναζήτηση του έρωτα. Ενός έρωτα που βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού. Θέλω οι θεατές να κάνουν το ταξίδι που έκανα κι εγώ διαβάζοντάς το". Σ’ αυτό το θεατρικό ταξίδι έχει συνοδοιπόρους πέντε ακόμα ηθοποιούς, τους Γιάννη Λεάκο, Ορέστη Χαλκιά /Δημήτρη Κίτσο (αλλαγή διανομής από 12 Απριλίου), Γρηγορία Μεθενίτη, Γιάννη Μαστρογιάννη. Στο βίντεο της παράστασης εμφανίζεται ο Ραφαήλ Παρασκευόπουλος.
Περισσότερες πληροφορίες
Θάνατος στη Βενετία
Την ιστορία της ερωτικής έλξης ενός επιτυχημένου, μεσήλικα συγγραφέα για ένα νεαρό αγόρι με το οποίο παραθερίζει στο ίδιο ξενοδοχείο πραγματεύεται το αριστουργηματικό έργο-σπουδή στην ομορφιά.
