Ama House: Ένας νέος χώρος τέχνης ξεφύτρωσε στην Κηπούπολη Κυπριάδου

"Είμαι χαρούμενος με αυτό που κάνω;" -μια σκέψη που συντρόφευσε (και βασάνισε) πολλούς από εμάς εν μέσω πανδημίας, υπήρξε αφορμή για να γεννηθεί ένα πολύ ξεχωριστό πρότζεκτ. Το Ama House είναι ένας από τους πολλούς θεσμούς που προωθούν και στηρίζουν ενεργά τη σύγχρονη τέχνη μέσω residencies, καλλιτεχνικών αναθέσεων και δημιουργικών εκθεσιακών προγραμμάτων. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι, με κάθε εικαστική έκθεση, ο ανεξάρτητος καλλιτεχνικός οργανισμός ενεργοποιεί μοναδικούς, ιστορικού ενδιαφέροντος χώρους, που υπό άλλες συνθήκες δεν θα είχαμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε. Μία τέτοια περίπτωση ήταν η Αναργύρειος και Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών (Α.Κ.Σ.Σ.), που είχαμε τη χαρά να θαυμάσουμε από κοντά με αφορμή την έκθεση "The Water Or The Wave", το 2024.

Φέτος, όμως, το Ama House αποφάσισε να αφήσει τα νησιά και να εγκατασταθεί για μερικούς μήνες στην ελληνική πρωτεύουσα, σε μια ιστορική γειτονιά, ανοίγοντας τις πόρτες ενός νεοκλασικού στολιδιού της Κηπούπολης Κυπριάδου. 

Η Άννα Μαρία Λουδάρου εμπνεύστηκε το εγχείρημα κατά τη διάρκεια της καραντίνας, σε μία περίοδο αναστοχασμού: "Δεν ήμουν ικανοποιημένη με την παραγωγικότητά μου και, επειδή για μένα η τέχνη πάντα ήταν χόμπι και επισκεπτόμουν συχνά εκθέσεις και μουσεία, ήθελα κάπως να αξιοποιήσω αυτό το χόμπι και επαγγελματικά" μας λέει όταν τη συναντήσαμε στο πατρικό του θείου της, όπου τώρα φιλοξενείται η νέα έκθεση του Ama House, "Ο αέρας είναι ανεπαίσθητος, κι όμως κινείται". "Για εμένα ήταν σημαντικό να υπάρχει μια ουσιαστική επαφή. Στους καλλιτέχνες αρέσει να αισθάνονται ότι έχουν μια πιο προσωπική σχέση με τους επιμελητές και τους θεσμούς με τους οποίους συνεργάζονται, να αισθάνονται δηλαδή πως υπάρχει μια οικειότητα και μια φιλία. Δεν ξέρω αν αυτό ισχύει στο εξωτερικό, αλλά ήταν και μια προσωπική μου επιθυμία, που εφάρμοσα και στο Ama House".

Η πρώτη έκθεση του Ama House παρουσιάστηκε το 2021 υπό την επιμέλεια της Ελίνα Αξιώτη, στην Αντίπαρο. Ένα χρόνο μετά, σειρά είχαν οι Σπέτσες. Η Άννα Μαρία έχει αναπτύξει μια στενή σχέση με το νησί, καθώς εκεί απολάμβανε τις καλοκαιρινές της διακοπές ως παιδί. Παράλληλα, θεωρούσε ότι είχε έρθει η ώρα να αξιοποιηθεί με κάποιον τρόπο η Αναργύρειος και Κοργιαλένειος Σχολή. Έτσι, το 2022 και το 2024, μετέτρεψε το επιβλητικό κτίριο σε έναν ιδιόμορφο χώρο καλλιτεχνικής εξερεύνησης.

Πίσω στην Αθήνα

Η μονιμότητα δεν ήταν ποτέ κάτι που άρεσε στην Άννα Μαρία και το περιορισμένο χρονικό διάστημα που το "Water or the Wave" (2024) φιλοξενήθηκε στις Σπέτσες, την έκανε να σκεφτεί ότι είχε έρθει η ώρα να αλλάξει παραστάσεις. "Μου αρέσουν οι προκλήσεις. Δεν θέλω να περιορίζομαι, προτιμώ να παραμένω ανοιχτή σε όποιες ιδέες θα βοηθήσουν στην καλύτερη υλοποίησης μιας έκθεσης" παραδέχεται. "Βέβαια, αντιμετώπιζα την παρουσίαση στην Αθήνα όπως και στις Σπέτσες. Αν θες να πας κάπου και να δείξεις μια έκθεση, πρέπει να κάνεις κάτι παραπάνω, όπως το να ενεργοποιήσεις ένα μέρος που για χρόνια έμενε κλειστό και αφρόντιστο. Για μένα, οι χώροι ίσως παίζουν μεγαλύτερο ρόλο για την παρουσίαση μιας έκθεσης. Όπως μεταμορφώσαμε τη μικρή γκαλερί στην Αντίπαρο, έτσι προχωρήσαμε και για τα πρότζεκτ στις Σπέτσες, καθώς και για την έκθεση στην Αθήνα".

Η συνεργασία με τον επιμελητή Πάνο Γιαννικόπουλο (επιμελητής του "Ξηρόμερου", που εκπροσώπησε το Ελληνικό Περίπτερο στην 60ή Μπιενάλε Βενετίας), που ξεκίνησε το ’24, συνεχίστηκε και για το "Ο αέρας είναι ανεπαίσθητος, κι όμως κινείται", ένα ομαδικό πρότζεκτ που συγκεντρώνει έργα ζωγραφικής, γλυπτικής, εγκαταστάσεις, βίντεο και περφόρμανς από σημαντικούς διεθνείς και Έλληνες καλλιτέχνες.

Ψάχνοντας τον κατάλληλο χώρο για την έκθεση, η Άννα Μαρία σκέφτηκε ότι θα ήταν ιδανικό το κτίριο στην οδό Αγίας Λαύρας 60, που άνηκε στον θείο της. "Δεν το σκεφτόμουν μόνο ως εργαλείο για να στεγάσει την έκθεση, αλλά και ως αφορμή για να τιμήσω τον θείο μου, που δύο χρόνια πριν έφυγε από τη ζωή. Παράλληλα με ενδιέφερε η ιστορικότητα της Κηπούπολης Κυπριάδου, της πρώτης κηπούπολης της Αθήνας που άνοιξε τον δρόμο για να δημιουργηθούν το Ψυχικό και η Φιλοθέη". Πράγματι, η Ιστορία κυριαρχεί μέσα στην έκθεση και δίνει στον επισκέπτη την ευκαιρία να "ξεθάψει" ιστορίες σύγκρουσης, συμβίωσης και επανάκτησης, μέσα από ιδιόμορφα έργα σύγχρονης τέχνης.

Ως τον Σεπτέμβριο, το Ama House θα μας περιμένει στην Κηπούπολη Κυπριάδου. Μετά, ποιος ξέρει; Η Άννα Μαρία είναι πάντα ανοιχτή σε νέες ιδέες και ιντριγκαδόρικους χώρους που φέρνουν στην εγχώρια εικαστική σκηνή κάτι φρέσκο, ιδιαίτερο και διαφορετικό.