"Ο χρόνος κυλά και φέρνει μαζί του την ιστορία μας και την ξεδιπλώνει στο πέρασμά του. Κι εμείς μετά φυλάμε το χρόνο σε ένα κουτί με ζωγραφιές που διηγούνται".
– Αλέκος Φασιανός, Ο μύθος της γειτονιάς μου
Το Μουσείο Αλέκος Φασιανός ανοίγει επίσημα τις πόρτες του για το κοινό την Τετάρτη 26 Απριλίου. Λίγες μέρες πριν από το άνοιγμα, είχαμε την ευκαιρία να βρεθούμε σε αυτό και να περιηγηθούμε στους χώρους του, με το αποτύπωμα του Αλέκου Φασιανού (1935-2022) να παραμένει ζωντανό σε κάθε γωνιά και σημείο του μουσείου. Το σπίτι όπου μεγάλωσε ο Αλέκος Φασιανός περιμένει τους επισκέπτες για να γνωρίσουν από κοντά τη ζωή, το έργο και την προσωπικότητα του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου. To μουσείο θα διοργανώνει περιοδικές εκθέσεις, συζητήσεις και ακαδημαϊκές δραστηριότητες σε συνεργασία με άλλα ιδρύματα και οργανισμούς καθώς και εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και σχολεία.
Βρίσκεται λίγα βήματα μακριά από τον Σταθμός Λαρίσης, στο κέντρο της πόλης, στο Μεταξουργείο και στον Άγιο Παύλο· μία περιοχή πολύχρωμο "χωνευτήρι" πολιτισμών, αρωμάτων και εικόνων (και προβλημάτων που άφησε η οικονομική κρίση), κρατώντας, όμως, αναλλοίωτα τα στοιχεία της παλιάς Αθήνας. Το καθαρό και λιτό κτίριο, εξωτερικά σε εντυπωσιάζει με την απλότητά του. Σχεδιάστηκε και αναδιαμορφώθηκε από τον σημαντικό Έλληνα αρχιτέκτονα και ζωγράφο Κυριάκο Κρόκο, σε συνεργασία με τον Αλέκο Φασιανό, με το έργο να ολοκληρώνεται το 1996. Οι δύο καλλιτέχνες υπήρξαν για πολλά χρόνια συνεργάτες και καλοί φίλοι.
Πηγαίνοντας πίσω τη δεκαετία του ’30, το πατρικό σπίτι του Αλέκου Φασιανού, ένα νεοκλασικό με εσωτερική αυλή -η οποία είναι εμφανής και σήμερα- και κεραμοσκεπή, στέγαζε τα όνειρα και την καθημερινότητα της οικογένειάς του. Ο παπούς του Αλέκου Φασιανού, Ανδρέας, ορίζεται κάποια στιγμή παπάς στην γειτονική εκκλησία του Αγίου Παύλου και έτσι η αθηναϊκή αυτή γειτονιά είναι η περιοχή που ο σπουδαίος ζωγράφος αρχίζει να παίζει, να πηγαίνει σχολείο και να δημιουργεί. Να εξερευνά και να περιπλανιέται στην πόλη, στα θέατρα, στους κινηματογράφους και στα μουσεία της, να συναντά τους πλανώδιους πωλητές και τεχνίτες της γειτονιάς, εικόνες και βιώματα που θα σφραγίζουν την μετέπειτα καλλιτεχνική του θεματουργία και ύφος.
Τη δεκαετία του ’70, εποχή της αντιπαροχής που άλλαξε την όψη της πρωτεύουσας, το νεοκλασικό γκρεμίζεται και στη θέση του χτίζεται μία πολυκατοικία. Κάτι που ως φαίνεται δεν άρεσε στον Αλέκο Φασιανό, εποχή που ζούσε στο Παρίσι. Μαζί με τον Κυριάκο Κρόκο, στα τέλη του 1980, αρχίζουν να την αναδιαμορφώνουν, με έναν μικρό εκθεσιακό χώρο να φιλοξενεί τα έργα του ζωγράφου στο ισόγειο. Τότε μπήκαν τα πρώτα θεμέλια και γεννήθηκε το όραμα για το Μουσείο "Αλέκος Φασιανός".
Ολόκληρος ο χώρος εμπλουτίστηκε και διαμορφώθηκε προσεκτικά χρησιμοποιώντας μια ποικιλία υλικών και φινιρισμάτων (σκυρόδεμα, πέτρα, μωσαϊκό, τούβλο, σοβάς) και μια χρωματική παλέτα με γήινα γκρι, κόκκινα και ώχρες. Ο αρχιτέκτονας ήθελε η δομή του κτιρίου να είναι εμφανής, τα υλικά να είναι ορατά. Η ενασχόληση του καλλιτέχνη ήταν να δημιουργήσει έναν χώρο σε αρμονικό διάλογο με τα έργα του. Η καλλιτεχνική ευαισθησία τους είναι εμφανής στη δομή του χώρου με τα διαφορετικά φινιρίσματα των τεχνικών του λιθοξόου, τη μαρμάρινη μπορντούρα που πλαισιώνει το μωσαϊκό δάπεδο αλλά και τις λεπτομέρειες όπως η περίτεχνη ελικοειδής σκάλα που εγγράφεται σε παράγωνο και στέκεται σε τρία μέτωπα, η εισαγωγή ψηφιδωτών στο μωσαϊκό δάπεδο, οι ζωγραφισμένες φιγούρες στους τοίχους με την τεχνική της νωπογραφίας, οι μπρούτζινες λαβές στις πόρτες καθώς και ο μεταλλικός δράκος που κρέμεται από την οροφή του υπογείου για να κρύβει τα καλώδια.
Εκπαιδευτικά προγράμματα στο Μουσείο Αλέκος Φασιανός
Το 2023 το Μουσείο Αλέκος Φασιανός υποδέχεται για πρώτη φορά μαθητές και εκπαιδευτικούς στο κτίριό του στο κέντρο της Αθήνας.
Τα προγράμματα στοχεύουν οι συμμετέχοντες να:
• γνωρίσουν με τρόπο βιωματικό τη ζωή, το έργο και την προσωπικότητα του Αλέκου Φασιανού
• έρθουν σε επαφή με το συγχρονικό -ιστορικό- πλαίσιο δημιουργίας των έργων του καλλιτέχνη
• αντιληφθούν τον κόσμο και τα πράγματα που τον περιβάλλουν ως ένα ανεξάντλητο "φαντασιακό" χώρο γεμάτο εικόνες και ερεθίσματα
• δημιουργήσουν ομαδοσυνεργατικά έργα αντλώντας έμπνευση από τα υλικά, τις μορφές, τα σχήματα, τα χρώματα του Αλέκου Φασιανού.
Τα εκπαιδευτικά προγράμματα ενθαρρύνουν την ελεύθερη έκφραση και την ανάπτυξη διαφορετικών δεξιοτήτων, την ισότιμη διαχείριση των μαθητών, τη συν-κατασκευή του παιχνιδιού με την ενεργό συμμετοχή όλων, με τελικό στόχο την εκδήλωση χαράς, τη δημιουργία αισθήματος ευφορίας και τη διασκέδαση.
Παράλληλα, το καλοκαίρι θα ανοίξει και το ατελιέ του καλλιτέχνη στη Κέα (15 Ιουλίου - 15 Σεπτεμβρίου).
Περισσότερα για το μουσείο και τα εκπαιδευτικά προγράμματα:
Μουσείο Αλέκος Φασιανός, Νεοφύτου Μεταξά 15, Αθήνα, Τηλ: 210 7241 580
