Μετά από οκτώ χρόνια απουσίας και διάχυτης αγωνίας για το εάν θα σταματήσουν ποτέ τα εμπόδια στο δρόμο προς τα εγκαίνια, το πιο πλούσιο θησαυροφυλάκιο της νεοελληνικής ζωγραφικής, η συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, η οποία ιστορικά αρθρώθηκε παράλληλα με το νέο ελληνικό κράτος κι ως εκ τούτου φέρει ιδιαίτερο βάρος ενόψει της επετείου, βρίσκεται τοποθετημένη στην ανακαινισμένη στέγη της: ένα σύγχρονο κτίριο διπλάσιας έκτασης από το προηγούμενο (11.040 τ.μ.) με εντυπωσιακές γυάλινες προσόψεις και εγκαταστάσεις αντάξιες των διεθνών προδιαγραφών.
Οι πρώτοι που θα την επισκεφθούν θα είναι οι ηγέτες ξένων κρατών, το απόγευμα της Τετάρτης (24/3), οι οποίοι πρόκειται να ξεναγηθούν συμβολικά στον πρώτο όροφο, τιμώντας με την παρουσία τους την επέτειο των διακοσίων χρόνων.
Για το κοινό, τα θυρανοίξια αναμένονται λίγο αργότερα, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες της πανδημίας (πιθανότατα προς το καλοκαίρι), αλλά πέραν των χιλίων έργων που θα εκτίθενται σε μόνιμη βάση, οι επισκέπτες οι επισκέπτες έχουν να αναμένουν την περιοδική έκθεση «Το 1821 στη ζωγραφική. Η Ελλάς απαιτεί την ιστορικήν Πινακοθήκην της» με έργα του 19ου αιώνα, Ελλήνων και Ευρωπαίων.
Σε σχέση με το πρότερο κτίριο της Πινακοθήκης (αρχιτεκτονικό έργο των Παύλου Μυλωνά και Δημήτρη Φατούρου), οι νέες εγκαταστάσεις επεκτάθηκαν με έναν επιπλέον όροφο προς τα πάνω και τρία επίπεδα προς τα κάτω. Στο εσωτερικό του, το κτίριο διαθέτει σύγχρονες αποθήκες έργων τέχνης, αμφιθέατρο 350 θέσεων, χώρο εκπαιδευτικών προγραμμάτων, δύο πωλητήρια, σαλόνι ψηφιακής πληροφόρησης αλλά και βιβλιοθήκη δύο ορόφων, καθώς και δύο καφέ-εστιατόρια, με το δεύτερο στο τελευταίο επίπεδο του κτιρίου να ατενίζει την πόλη.
