Μπορεί να υπάρξει κινηματογράφος χωρίς εικόνες;

Ναι, απαντά στο βιβλίο «Η Αφηγήτρια Ταινιών» ο Ερνάν Ριβέρα Λετελιέρ.

Μπορεί να υπάρξει κινηματογράφος χωρίς εικόνες;

Η «Αφηγήτρια ταινιών» (εκδ. Αντίποδες) δε δυσκολεύεται να κεντρίσει αμέσως το ενδιαφέρον. Εξάλλου η υπόθεση του βιβλίου είναι αυτομάτως δελεαστική: κεντρική ηρωίδα του μια κοπέλα, η οποία αποκτά την πρωτοφανή ικανότητα να εξιστορεί ολόκληρες ταινίες με αποστομωτική πιστότητα, ανεξαρτήτως διάρκειας και είδους. Πρώτα για την οικογένεια και τον ανάπηρο πατέρα της, σύντομα για όλο το χωριό στην Ατακάμα της Χιλής, το σπίτι του κοριτσιού γίνεται σημείο συνάντησης όσων θέλουν να δουν σινεμά χωρίς κινούμενες εικόνες.

Οι λόγοι εκδήλωσης του φαινομένου είναι απλοί. Από τη μία το γεγονός πως η υγεία του πατέρα της δεν τού επιτρέπει να μετακινείται, ενώ η οικονομική ένδεια της οικογένειας αφήνει περιθώριο μόνο σε εκείνη να κόψει εισιτήριο στο σινεμά. Από την άλλη, το ταλέντο του κοριτσιού στην αφήγηση αφήνει άναυδο το κοινό το οποίο μαγεύεται από τις μεταμορφώσεις της, και δε χορταίνει να «βλέπει» τις ταινίες να παίρνουν σάρκα και οστά.

Ο συγγραφέας Ερνάν Ριβέρα Λετελιέρ, ένας από τους σημαντικότερους Χιλιανούς λογοτέχνες, με την «Αφηγήτρια ταινιών» φτιάχνει ένα ονειρικό παραμύθι, παραδομένο στην αθωότητα και το σκληρό ρεαλισμό. Αντλώντας εικόνες από τις προσωπικές του εμπειρίες στα εργοστάσια της χιλιανής επαρχίας, ο Λετελιέρ δημιουργεί έναν κόσμο γύρω από τσακισμένους ανθρώπους που κουβαλούν το βάρος των προσωπικών τους αποτυχιών, μέχρι τη στιγμή που στιγμιαία το φως του προβολέα θα κατευνάσει την πικρία τους. Οι παραστάσεις της Σινεράιδας, όπως βαφτίζει ο Λετελιέρ την ηρωίδα, έχουν τη γοητεία του χειροπιαστού για αυτό και οι κάτοικοι του χωριού επισκέπτονται συστηματικά το σπίτι της ακόμα και εάν έχουν δει την ταινία που πρόκειται να εξιστορήσει.

Μπορεί να υπάρξει κινηματογράφος χωρίς εικόνες; - εικόνα 1

Αυτές οι συναντήσεις χρησιμοποιούνται από τον Λετεριέρ ως η αφορμή για να αναδείξει τη βάναυση πραγματικότητα που βρίσκεται στο φόντο, και οδηγεί τους ήρωες να αναζητούν στο θέαμα μια χαραμάδα ελευθερίας, μια ευκαιρία για σύντομη απόδραση από μια ασυγχώρητη ρουτίνα. Οι τιμωρητικές συνθήκες εργασίας, τα μεγάλα κεφάλαια που καιροφυλακτούν να αποκτήσουν τα πάντα, οι αντίξοες συνθήκες ζωής των κατοίκων του χωριού και η σεξουαλική βία που εκδηλώνεται απρόοπτα, συνθέτουν τον καμβά ενός κόσμου που καψαλίζει ό,τι είναι αληθινό.

Καθώς ο χρόνος περνά, η τεχνολογία καλπάζει φέρνοντας μαζί της ραγδαίες αλλαγές, το χωριό ερημώνει και μαζί του η ηρωίδα βιώνει μια απότομη ενηλικίωση, που δοκιμάζει τις αντοχές της στη σινε-αφήγηση. Τότε ο Λετεριέρ αλλάζει διακριτικά τη γραφή του, αντιμετωπίζοντάς της ως ένα σύμβολο του πνεύματος του χωριού, ένα αερικό που συγκεντρώνει μέσα του όλες τις αναμνήσεις των κατοίκων και πια στοιχειώνει ένα ρημαγμένο χωριό.

Ίσως η Σινεράιδα να μην υπήρξε ποτέ και να αντικατοπτρίζει, απλώς, τη μεταφυσική ιδιότητα του κινηματογράφου να διαπερνά συνειδήσεις και να φωλιάζει στις καρδιές μας. Εν τέλει αρκεί που κάποιοι βρήκαν το θάρρος να συνεχίζουν να ζουν εξαιτίας της.

Αυτήν την περίοδο στο φεστιβάλ Αθηνών έχουμε την ευκαιρία να δούμε τη θεατρική μεταφορά της «Αφηγήτριας ταινιών», σε σκηνοθεσία του Θανάση Χαλκιά, ο οποίος επισκέπτεται με την παράσταση «Σινε-παρμένη» 3 ιστορικούς θερινούς κινηματογράφους (Ζέφυρος - 4/6, Ριβιέρα - 11/6, Στέλλα - 18/6). Το βιβλίο του Λετεριέρ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες.

Μπορεί να υπάρξει κινηματογράφος χωρίς εικόνες; - εικόνα 2

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Τέχνες

Όλα όσα ανακοίνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού για τη συντήρηση της Συλλογής Τατοΐου

Ένα από τα πλέον εκτεταμένα και σύνθετα εγχειρήματα διάσωσης, συντήρησης και διαχείρισης κινητής πολιτιστικής κληρονομιάς, που έγινε ποτέ στη χώρα.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
19/01/2026

Τα δίπολα στη ζωή του Εμίλιο Παπαευαγγελίου πρωταγωνιστούν στην έκθεση "Ανάμεσα /In-Between"

Από 24 Ιανουαρίου έως 15 Φεβρουαρίου 2026 θα φιλοξενείται στο European Centre Athens η ατομική έκθεση του καλλιτέχνη σε επιμέλεια Ελισάβετ Πλέσσα.

Εγκαίνια: Οι εκθέσεις της εβδομάδας (19-25/01)

Τα εικαστικά πρότζεκτ που σημειώνουμε για τις επόμενες μέρες.

Ερωτήματα για την ανθρώπινη ύπαρξη θέτει η εικαστικός Άλκηστις Μαυροκεφάλου

Το "Fivefold" αντλεί έμπνευση από στοιχεία και τοπία της φύσης μέσα στα οποία μεγάλωσε η καλλιτέχνιδα.

Σήμερα πάμε σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους με δωρεάν είσοδο

Αυτή την Κυριακή, 18 Ιανουαρίου, μπορείτε να επισκεφτείτε τους χώρους χωρίς να πληρώσετε αντίτιμο στην είσοδο. Τι ισχύει για το Μουσείο της Ακρόπολης.

Eurobank & Μουσείο Μπενάκη: Μια νέα συνεργασία για τον πολιτισμό

Έργα από τη συλλογή νεοελληνικής τέχνης της Eurobank συνομιλούν με τη μόνιμη έκθεση του Μουσείου Μπενάκη

Δύο Έλληνες αρχιτέκτονες στη Seoul Biennale

Η "Ηχώ" των Bureau de Change στο επίκεντρο της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής.