Η Μεγάλη Νύχτα της Νάπολης

Μετά τα «Γόμορρα», το μυθιστορηματικό χρονικό που τον έκανε διάσημο και στόχο της Καμόρα, ενώ μεταφέρθηκε στο σινεμά (Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κανών) και στην τηλεόραση με μεγάλη επιτυχία, ο Ρομπέρτο Σαβιάνο ξαναγύρισε το 2016 στη γενέτειρά του για να αφηγηθεί ακόμη μία ιστορία βίαιης καθημερινότητας. Η «Τράτα των παιδιών» (εκδόσεις Πατάκη), το μοναδικό μέχρι τώρα μυθοπλαστικό βιβλίο του, εξελίσσεται στη Σάνιτα, την υποβαθμισμένη συνοικία της Νάπολης, όπου τα φτωχά πιτσιρίκια έλκονται από τη λουσάτη ζωή των τοπικών μαφιόζων όπως τα ψάρια από τα φώτα του νυχτερινού αλιευτικού. Μόνο που τα δίχτυα μαζεύουν εδώ εκκολαπτόμενους δολοφόνους, προαγωγούς κι εμπόρους ναρκωτικών, ανακυκλώνοντας ένα ιδιότυπο, εδώ και δεκαετίες απαράλλακτο κοινωνικό status quo.

Μέσα σε αυτό μεγαλώνει, χωρίς πατέρα, και ο 15χρονος Νικόλα, ο οποίος ονειρεύεται –μαζί με μια χούφτα συνομηλίκους του– μια ζωή στην οποία αυτός θα είναι το αφεντικό. Θα μπορεί να αγοράζει όποιο t-shirt και αθλητικό παπούτσι θέλει, θα έχει τραπέζι στα ακριβά κλαμπ, θα προσφέρει κάθε πολυτέλεια στην κοπέλα που έχει βάλει στο μάτι και δεν θα ανέχεται τον τραμπουκισμό και των τελευταίων μικρομαφιόζων. Ο μόνος δρόμος που έχει να τραβήξει λοιπόν είναι αυτός της ένταξής του σε μία από τις συνοικιακές συμμορίες, αποδεικνύοντας πως είναι αποφασισμένος, παράτολμος και χωρίς αναστολές. Και αρκετά πονηρός όμως, ώστε να επιλέξει τις κατάλληλες συμμαχίες και να προστατευτεί αποτελεσματικά από όσους κάνει εχθρούς.

Τα «Γόμορρα» του Ματέο Γκαρόνε και τα «Καλά Παιδιά» του Μάρτιν Σκορσέζε ορίζουν το κινηματογραφικό πλαίσιο στο οποίο κινείται με αυτοπεποίθηση ο Κλαούντιο Τζιοβανέζι, σεναριογράφος και σκηνοθέτης δραμάτων με θέμα παραβατικές συμπεριφορές («Ali Ha gli Occchi Azzurri», «Fiore») κι επεισοδίων του τηλεοπτικού «Gomorra». Σκληρός ρεαλισμός, νατουραλιστικές ερμηνείες κι αίσθηση ακατέργαστου ντοκουμέντου αποτυπώνουν γλαφυρά όχι μόνο το παρακμιακό περιβάλλον αλλά και τον ψυχολογικό πυρετό των χαρακτήρων, παγιδευμένων σε έναν αναπόδραστο κύκλο απληστίας, προδοσίας και αίματος.

Από την άλλη, η ιστορία της βίαιης ενηλικίωσης του Νικόλα δεν περιέχει σεναριακά απρόοπτα, με τους βραβευμένους στο Φεστιβάλ Βερολίνου Τζιοβανέζι, Σαβιάνο και Μαουρίτσιο Μπράουτσι («Γόμορρα», «Reality», «Σκοτεινές Ψυχές») να επιλέγουν μια προβλέψιμη διαδρομή σκορσεζικής ανόδου, πληρωμένη με ένα –επίσης σεναριακά αναμενόμενο– πανάκριβο τίμημα. Οι όποιες ευκολίες της πλοκής όμως δεν υποχωρούν στον μελοδραματικό διδακτισμό και η ταινία δεν χάνει ποτέ την αφηγηματική της συγκέντρωση.

Οι δραματικές κορυφώσεις διαθέτουν σασπένς, η εσωτερική ένταση ξεχειλίζει και οι πιεστικές κοινωνικές παράμετροι γίνονται τελικά πλήρως ορατές, καθώς μια μοντέρνα τραγωδία εξελίσσεται πίσω από το σπαρακτικό τέλος της αθωότητας και την καταδικασμένη προσπάθεια των ηρώων να αποδώσουν δικαιοσύνη μέσα από τις πιο αμοραλιστικές πρακτικές.

Ιταλία. 2019. Διάρκεια: 115΄. Διανομή: ROSEBUD.21 / SEVEN FILMS.