Το 2001 βγήκε μια γαλλική ταινία που, χωρίς να το περιμένει, βρήκε μια θέση στην καρδιά των περισσότερων –αν όχι όλων– των σινεφίλ. Μπορεί να ακούγεται ως μια υπερβολική τοποθέτηση αλλά η "Αμελί" του Ζαν-Πιέρ Ζενέ έχει τα χαρακτηριστικά μιας ταινίας που καταφέρνει να μιλήσει σε κάθε θεατή. Ακόμη και σήμερα, 25 χρόνια μετά την κυκλοφορία της. Αν δεν με πιστεύετε, μπορείτε να αγοράσετε ένα εισιτήριο για κάποιο θερινό της πόλης και να το διαπιστώσετε μόνοι σας, τώρα που ξαναβγαίνει στις ελληνικές αίθουσες.
"Διοργάνωσαν μια προβολή στις Κάννες" αφηγείται ο σκηνοθέτης, χρόνια μετά την κυκλοφορία της ταινίας, "δωρεάν στην παραλία. Με προειδοποίησαν: "Είναι βροχερή μέρα, θα έχουμε 50 άτομα”, αλλά, όχι, ήταν γεμάτο. Συνεχίζει· δεν σταματά ποτέ". Όμως γιατί δεν σταματά; Ποιο είναι το μαγικό συστατικό που κάνει την "Αμελί" τόσο ακαταμάχητη;
Πριν από αυτή τη δωρεάν προβολή στις Κάννες, το διάσημο Φεστιβάλ της Γαλλικής Ριβιέρας απέρριψε την ταινία. Ο Ζενέ θυμάται τη στιγμή που ο Ζιλ Ζακόμπ, πρόεδρος του Φεστιβάλ από το 2001 έως το 2014, ήταν στην αίθουσα κι έβλεπε την ταινία: "Μπορούσα να δω το καραφλό κεφάλι του, γυαλιστερό κάτω από τον προβολέα. Ένιωσα πως δεν του είχε αρέσει. Είναι αστείο γιατί, λίγα χρόνια μετά, έπρεπε να μετακομίσει το γραφείο του και η νέα οδός λέγεται Αμελί στο Παρίσι. Κάτι σαν "τιμωρία”". Παράλληλα, τη χρονιά που κυκλοφόρησε έγινε και η τρομοκρατική επίθεση της 9ης Σεπτεμβρίου. Δύο συγκυρίες που θα μπορούσαν να κάνουν μια γλυκιά και τρυφερή ταινία σαν την "Αμελί" να πατώσει στο box office και να περάσει απαρατήρητη ως μια ακόμη ταινία που ξεχάστηκε με τα χρόνια.
Όμως όχι! Η Αμελί Πουλέν της Οντρέ Τοτού με το χαρακτηριστικό καρέ της κούρεμα θριάμβευσε. Το τρομοκρατημένο κοινό του 2001 είχε ανάγκη για την αθώα ματιά αυτής της ηρωίδας, η οποία είχε βάλει σκοπό να κάνει ευτυχισμένους τους γύρω της, παραμελώντας τη δική της ευτυχία. Λουσμένη στα ζεστά χρώματα, τους χαρακτηριστικούς πια κόκκινους και πράσινους τόνους, με έντονη παιχνιδιάρικη ατμόσφαιρα από το σενάριο και τη σκηνοθεσία, μέχρι την σκηνογραφία και την εμβληματική μουσική του Γιαν Τιρσέν (βραβευμένη με Σεζάρ και προτεινόμενη για BAFTA), η ταινία είναι δεν είναι απλά feelgood. Είναι μια ωδή στην ευτυχία. Ένα σύγχρονο παραμύθι.
Ο Ζενέ, βέβαια, δεν είχε και τεράστια προϋπηρεσία στις χαρμόσυνες ιστορίες. Πριν από την Αμελί είχε συν-σκηνοθετήσει με τον Μαρκ Καρό τη σουρεαλιστική μαύρη κωμωδία "Delicatessen" (1991) και την ταινία επιστημονικής φαντασίας "The City of Lost Children" (1995) αλλά και μόνος του το "Alien Resurrection" (1997), τέταρτη ταινία για το διάσημο franchise. Παρ’ όλα αυτά, διάλεξε να είναι η αθεράπευτα αισιόδοξη Αμελί το επόμενο πρότζεκτ του. "Ήθελα να φτιάξω κάτι θετικό. Μια feelgood ταινία. Δεν είναι εύκολο να κάνεις κάτι που να μην είναι πολύ γλυκανάλατο. Για κάποιους βέβαια είναι. Αλλά δεν μπορείς να τους ευχαριστήσεις όλους", εξομολογείται.
Για τον ίδιο η επιτυχία που πηγάζει από προσωπικές ιδέες, είναι ένα θαύμα που συμβαίνει μια φορά στη ζωή ενός σκηνοθέτη. "Στο καφέ της Αμελί, κάθε τέσσερα λεπτά κάποιος βγάζει μια φωτογραφία" λέει ο Ζενέ. Και πράγματι, το Café des 2 Moulins είναι χαρακτηριστικό σημείο επίσκεψης για τους θαυμαστές της ταινίας. Μάλιστα, μετά το τέλος των γυρισμάτων, το καφέ άλλαξε τις καρέκλες έξω για να μη τις κλέψουν. Σκεφτείτε στη Μονμάρτη, όπου έγιναν και τα γυρίσματα, υπάρχει μέχρι και ειδική ξενάγηση που σε περνάει από όλα τα γνωστά σημεία που φαίνονται στην ταινία. "Αν έδειχνα ένα όμορφο Παρίσι –ένα ψεύτικο Παρίσι χωρίς ακαθαρσίες σκύλων στους δρόμους, χωρίς κίνηση, με ωραίες αφίσες στους τοίχους– μπορεί η ταινία να γινόταν παντού επιτυχία", σκέφτηκε. Και πέτυχε! Όλοι ερωτεύτηκαν ξανά το Παρίσι, όπως ερωτεύτηκαν την Αμελί αλλά και ολόκληρη την ταινία. Από την αρχή ως το (χαρούμενο) τέλος της.
Διαβάστε Επίσης
