Φιλοσοφία και σκηνική πρόταση: Η νέα ανάγνωση στον Σοφοκλή
Ο "Οιδίποδας Τύραννος" είναι ίσως η πιο τέλεια δομημένη τραγωδία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, δίνει τη δυνατότητα της παράλληλης δράσης και του αναστοχασμού με τις συντεταγμένες που γέννησαν αυτό το αριστούργημα. Με ποιον τρόπο; Προσπάθησα σκηνοθετικά να αντλήσω την έμπνευση και την αισθητική δομή της παράστασης από τη ροή και την αποκρυπτογράφηση του ίδιου του κειμένου. Κρατώ στη σκέψη μου πάντα την αρχή ότι τα μεγάλα έργα τα σέβεσαι, τα ακολουθείς και προσπαθείς να μπεις στη βαθύτερη σκέψη τους, για να έχεις την ευλογία να σου αποκαλυφθούν.
Η φιλοσοφία και το κίνητρο του εγχειρήματος είναι η εντιμότητα της προσέγγισης και η ανίχνευση της βαθιάς οικουμενικής αλήθειας που το έργο του Σοφοκλή αποκαλύπτει. Όλα τα άλλα φανερώνονται μέσα από το ίδιο το κείμενο. Εμείς προσεγγίζουμε τον Οιδίποδα με αυτή την προϋπόθεση. Θέλουμε να μας αποκαλυφθεί, για να μπορέσουμε κι εμείς από τη μεριά μας να το αναδείξουμε στο κοινό με τα εκφραστικά μας μέσα και τα σκηνικά μας εργαλεία, τα οποία θέτουμε στην υπηρεσία αυτού του αριστουργήματος.
Σύζευξη των διαφορετικών τεχνών
Το αρχαίο δράμα, η τραγωδία, αποτελούσε στην εποχή του ένα καλλιτεχνικό είδος που συμπεριελάμβανε όλα τα είδη των τεχνών: μουσική, χορό, λόγο, σκηνογραφία, κοστούμια, μάσκες κ.λπ. Ήταν ένα πολυθέαμα από μόνο του. Ο Μινωτής στη Θεατρική Εμπειρική Παιδεία αυτό αποκαλύπτει, όπως και ο Σολωμός στα διάφορα συγγράμματά του. Ο Ροντήρης, εξάλλου, με τη σχολή του δίνει στον χορό και στη μουσική τον πρώτο λόγο. Η τέλεια άρθρωση του λόγου, όμως, όπως και η αρμονία των κινήσεων που αποκαλύπτουν και αναδεικνύουν τον λόγο, είναι προϋπόθεση για την άρτια προσέγγιση της αρχαίας τραγωδίας.
Οι βασικοί συντελεστές
Επί της ουσίας, η ομαδικότητα, η πειθαρχία, η συστηματική εργασία, ο σεβασμός και η αποδοχή της διαδραστικής σχέσης με τον σκηνοθέτη-χορογράφο αποτελούν τον πυρήνα αυτής της προσπάθειας. Ο διάλογος στα διαλείμματα των δοκιμών ενισχύει και βαθαίνει αυτή τη δημιουργική σχέση, διαλύοντας τις όποιες ασάφειες και υπερβολές. Τον εκσυγχρονισμό και τη δραματουργία του κειμένου υπογράφει η Αλεξία Πετροπούλου (η οποία έχει αναλάβει και την αγωγή λόγου), ενώ τη σκηνοθεσία, τη χορογραφία, την εικαστική επιμέλεια και τα κοστούμια ο Τάκης Λουκάτος. Την πρωτότυπη μουσική συνέθεσε ο Νικόλας Γκίνης, ενώ στα γκονγκ ακούγεται ο Δημήτρης Παπαναστασίου. Βοηθός σκηνοθέτη είναι η Ελένη Ρεπούσκου, βοηθός χορογράφου η Ελβίρα Μπαρτζώκα και την επικοινωνία έχουν αναλάβει η Αρετή Καλεσάκη και η Αντωνία Μαλλούχου.
Επί σκηνής ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Κατερίνα Βελλόπουλου, Δημήτρης Γκέκας, Πάττυ Δεδουσοπούλου, Νατάσα Κορμοβόκη, Τάκης Λουκάτος, Δημήτρης Παπαναστασίου, Γιάννης Παπαθύμιος, Αλεξία Πετροπούλου, Γρηγόρης Σέρμπης, Σταύρος Σκάρπος, Λήδα Χατζηδημητρίου και Χριστίνα Χριστοδούλου. Η παράσταση αποτελεί παραγωγή της χοροθεατρικής ομάδας "Μεταμορφώσεις" (takisloukatos), υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του οργανισμού "Ατρειδών Κύκλος".
Όταν το σώμα αφηγείται την τραγωδία
Ορίστε το κείμενο διορθωμένο ορθογραφικά, με σωστούς τόνους και σε ομαλή ροή με πεζοκεφαλαίους χαρακτήρες: Η Χοροθεατρική Ομάδα "Μεταμορφώσεις" (takisloukatos) ιδρύθηκε το 1997 ύστερα από εισήγηση του Αλέξη Σολωμού και της Βέρας Ζαβιτσιάνου. Σκοπός της ομάδας ήταν η σύζευξη των τριών τεχνών —θέατρο, χορός, εικαστικά— μέσα από την αισθητική ματιά των εικαστικών δημιουργιών (γλυπτές μορφές, κούκλες) του Τάκη Λουκάτου. Έκτοτε έχουν ανέβει αρκετές παραστάσεις. Άξονας παραμένει πάντα το κλασικό ρεπερτόριο, τα λογοτεχνικά κείμενα, η ποίηση και ο σύγχρονος, ποιοτικός θεατρικός λόγος.
Δεν είναι πάντα απαραίτητη η ύπαρξη του χορού, όμως η σωματικότητα στο σύγχρονο θέατρο αποτελεί βασική προϋπόθεση. Το σώμα αποτελεί μια ολότητα με τη φωνή — πόσο μάλλον στην αρχαία τραγωδία, όπου οι ερμηνευτικές απαιτήσεις πολλαπλασιάζονται και το κείμενο απαιτεί μια ιδιαίτερα εύστοχη απόδοση, που να συνδυάζει την υποκριτική δεινότητα στην ερμηνεία των ρόλων με την ποικιλία των εντάσεων, των τονικοτήτων και των υφολογικών εναλλαγών. Παρότι τα μεγάλα κείμενα θεωρούνται δύσκολα στη σκηνική τους απόδοση, εμπεριέχουν μια οικειότητα και αποκαλύπτονται συχνά από μόνα τους. Ελπίζουμε, λοιπόν, σε αυτή την αποκάλυψη, γιατί…"Ἔστιν οὖν τραγῳδία μίμησις πράξεως σπουδαίας καὶ τελείας... διν' ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν."
Διαβάστε Επίσης
