Renee Revah©
Μετά τις επιτυχημένες εμφανίσεις του στην Αθήνα και τη Ζυρίχη, το ψυχολογικό θρίλερ του Θανάση Τριαρίδη "Μένγκελε", σε σκηνοθεσία της Βάνας Πεφάνη, επιστρέφει στον βιομηχανικό χώρο του ΠΛΥΦΑ για 7 μόνο παραστάσεις, από τις 8 έως τις 17 Οκτωβρίου, πριν ταξιδέψει ξανά για την Ελβετία.
Το έργο, που γράφτηκε το 2012 και αποτελεί σταθμό στη σύγχρονη δραματουργία, ακολουθεί τους κανόνες ενός κλειστοφοβικού ψυχολογικού θρίλερ με απρόβλεπτες ανατροπές. Η υπόθεση εκτυλίσσεται σε ένα κουπέ νυχτερινού τρένου, όπου ένας διοικητικός υπάλληλος και μια υποψήφια διδάκτορας Ιστορίας, άγνωστοι μεταξύ τους, εγκλωβίζονται λόγω μιας ξαφνικής διακοπής ρεύματος. Για να περάσει η ώρα, ξεκινούν ένα παιδικό παιχνίδι ρόλων: εκείνος μεταμορφώνεται στον διαβόητο "Άγγελο του Θανάτου" του Άουσβιτς, Γιόζεφ Μένγκελε, κι εκείνη στην Εσθήρ, εγγονή μιας επιζήσασας από τα φρικτά πειράματά του. Σύντομα, όμως, τα όρια ανάμεσα στο παιχνίδι και την πραγματικότητα θολώνουν επικίνδυνα.

Η Βάνα Πεφάνη υπογράφει μια βιωματική σκηνοθεσία βασισμένη σε αληθινά ψυχολογικά πειράματα, μετατρέποντας το θέατρο σε ένα ζωντανό εργαστήριο. Οι θεατές δεν παρακολουθούν απλώς μια παράσταση, αλλά καλούνται να πάρουν θέση και να επιλέξουν αν θα γίνουν οι ίδιοι οι ερευνητές ή τα πειραματόζωα. Στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, ο Γιώργος Νάσιος και η Εύα Πιάδη αναμετρώνται με τα όρια της ανθρώπινης φύσης και της βίας, ενώ η ζωντανή μουσική επιμέλεια (Live Textures) του Orestis εντείνει την ανατριχιαστική ατμόσφαιρα.

Σε μια εποχή που η ηθική και η ιστορική μνήμη δοκιμάζονται καθημερινά, το "Μένγκελε" έρχεται να μας θυμίσει με τον πιο συγκλονιστικό τρόπο τη φράση του επιζώντα του Ολοκαυτώματος, Πρίμο Λέβι: "Ό,τι έγινε μια φορά, είναι βέβαιο πως θα ξαναγίνει".

Σημείωμα της σκηνοθέτριας Βάνας Πεφάνη
Το "Μένγκελε" δεν είναι παράσταση. Είναι ενδιάμεσος τόπος. Ένα bardo της βίας. Όχι της μεγάλης, της ιστορικής. Της μικρής. Της σιωπηλής. Της ατομικής. Της καθημερινής. Αυτής που δεν έχει κραυγές αλλά ψιθύρους. Που δεν στάζει αίμα, αλλά διαβρώνει σιγά-σιγά. Οι δύο ήρωες του έργου δεν ξέρουν αν βρίσκονται ακόμη μέσα στο πείραμα ή έξω απ’ αυτό. Δεν ξέρουν αν είναι θύτες ή θύματα. Ίσως ούτε κι εμείς. Πιθανόν δεν είναι άνθρωποι, αλλά ερωτήματα με μορφή ανθρώπου. Ένα φως που ανάβει. Ένα φως που σβήνει. Και μια κοινωνία που παρακολουθεί —με νευρικό γέλιο; με αδιαφορία; μήπως με τρόμο;— ένα πείραμα που δεν τελειώνει ποτέ. Το έργο ανεβαίνει τώρα, γιατί ζούμε σ’ ένα κόσμο όπου οι λέξεις ηθική, συνείδηση, ευθύνη, τρίζουν τα δόντια. Γιατί το σκοτάδι είναι εδώ— και δε ζητά απαντήσεις, μόνο να παραδεχτούμε ότι υπάρχει. Ότι το βλέπουμε. Και αυτό ίσως, είναι το πιο δύσκολο.

