Για να τον συναντήσω, έπρεπε να ξενυχτήσω. Σάββατο βράδυ, λίγο πριν από τα μεσάνυχτα, ήταν η μόνη ημέρα και ώρα της εβδομάδας που ο Χάρης Φραγκούλης δεν είχε πρόβες. Βλέπετε, ο διακεκριμένος 29χρονος ηθοποιός σκηνοθετεί στο Φεστιβάλ Αθηνών το «Ο Άρντεν πρέπει να πεθάνει», συμμετέχει σε ακόμη δύο ως ηθοποιός κι έχει γίνει περιζήτητος. Και να σκεφτείτε έμπλεξε με το θέατρο τυχαία, ύστερα από έναν άγριο καβγά στο γήπεδο...
Καταφθάνει φουριόζος. Το κατακόκκινο αθλητικό του Τ-shirt με την επιγραφή «Tzotzos» μου τραβάει την προσοχή. «Κάνω πυγμαχία από μικρός. Ο Κώστας Τζώτζος είναι ο δάσκαλός μου. Μου έδωσε πάρα πολλά», μου εξηγεί. «Το θέατρο, εξάλλου, συνδέεται με την πυγμαχία. Η δράση, η αντίδραση, το βλέμμα, η εγρήγορση, η ελαφράδα, η μαλακότητα, το θέαμα, το ρινγκ, τα όρια, η αρχή, το τέλος – όλα αυτά είναι πολύ βασικά εξίσου στο μποξ και το θέατρο. Υπάρχει πάντα ο «άλλος», ο παρτενέρ. Πρέπει να τον κοιτάξεις κατάματα και να είσαι σε ετοιμότητα. Αν περιμένεις να σου ’ρθει η μπουνιά, πάει, την έφαγες!»
Είσαι λοιπόν πυγμάχος, ηθοποιός, σκηνοθέτης...
Ηθοποιός είμαι. Να παίζω θέλω. Από πείσμα άρχισα να σκηνοθετώ πριν από λίγα χρόνια. Είδα μια παράσταση που δεν μου άρεσε. Δεν γουστάρω, ξέρεις, την προχειρότητα, τις μαύρες αθλητικές φόρμες, ούτε τις καρέκλες από το ΙΚΕΑ. Πιστεύω ότι στον θεατή πρέπει να κάνεις μια ένεση αισθητική: να τον παραμυθιάσεις, να του δώσεις την ομορφιά.
Λες κι εσύ, όπως ο Ντοστογιέφσκι, πως «η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο»;
Δεν ξέρω αν θα τον σώσει, αλλά πρέπει να ζούμε τη ζωή μας με αυτήν την πίστη. Είναι και μια ευθύνη. Ζούμε σε μια πολύ άσχημη χώρα με τριτοκοσμική ανάπτυξη. Η Αθήνα είναι μόνο εν δυνάμει όμορφη πόλη και ο Έλληνας μόνο εν δυνάμει ωραίος τύπος.
Τι θεωρείς πως έχει φταίξει;
Μείναμε πολλά χρόνια στο bad acting. Υποδυόμασταν δηλαδή κάτι που δεν ήμασταν: κάτοχοι Mercedes, με ανάπτυξη και καπιταλισμό. Δεν είμαστε όμως ούτε Γερμανοί ούτε Άγγλοι. Και αρχίσαμε να τρώμε τα σωθικά μας. Δεν είμαι καθόλου εθνικιστής, αλλά πρέπει να βρούμε το… κλαρίνο μας, την ταυτότητά μας. Το ίδιο και ως ηθοποιοί: δεν γίνεται να βγαίνουμε στη σκηνή και να είμαστε «λιγότεροι» απ’ ό,τι στη ζωή μας. Στο θέατρο μπαίνουμε επειδή κάτι δεν μας φτάνει – η ίδια η ζωή!
Εσένα τι σε έστρεψε στο θέατρο;
Ήμουν ένας ταραγμένος έφηβος. Άτακτος, αντιμιλούσα, έκανα φασαρίες... Με έδιωξαν από το Αρσάκειο, πήγα στο δημόσιο της Βούλας και μετά της Νέας Σμύρνης και γενικά ήμουν κακός μαθητής. Μόνο στη Γ΄ Λυκείου έγινα καλός για να περάσω στο πανεπιστήμιο. Μπήκα όντως στη Βιολογία και σχεδόν την τέλειωσα. Μου συνέβη όμως κάτι και δεν μπορούσα να πηγαίνω στο πανεπιστήμιο. Είμαι Πανιώνιος και ύστερα από ένα ματς με τον Ολυμπιακό έμπλεξα σε έναν καβγά έξω από το γήπεδο, χτυπήθηκα άσχημα στο πόδι –διαλύθηκα βασικά– και, επειδή δεν μπορούσα να πηγαίνω πουθενά αλλού, ακολουθούσα έναν φίλο μου στο θεατρικό εργαστήρι της γειτονιάς... Αυτό ήταν. Από εκεί πέρασα στη σχολή του Εθνικού.
Γιατί επέλεξες να σκηνοθετήσεις ένα ελισαβετιανό έργο;
Μα, γιατί είναι τέλειο! Είναι γραμμένο στην Αναγέννηση, αλλά έχει όλο τον Μεσαίωνα στην αγκαλιά του, όπως τα έργα του Σαίξπηρ και του Μάρλοου. Ο Μεσαίωνας δεν είχε μόνο μάγισσες, ξόρκια και προλήψεις αλλά και μια πίστη που χάθηκε. Ο «Άρντεν» μιλά σε πρώτο επίπεδο για μια ερωτική δολοφονία. Είναι όμως σαν μια τρύπα στο χρόνο –έχει μέσα του συμπυκνωμένη την Ιστορία, τις εποχές, τα είδη του θεάτρου, τον κόσμο όλο, είναι μια άβυσσος, μια δίνη. γι’ αυτό και το σκηνικό μας είναι ένα καρουζέλ. Έβαλα όλα μου τα λεφτά σε αυτήν την παραγωγή: 7.200 ευρώ. Αν δεις όμως το σκηνικό και τα κοστούμια, θα καταλάβεις το γιατί! Πρέπει να ζούμε σαν να έχουμε λεφτά. Όλα είναι ζήτημα πίστης. Και η πίστη έχει πάντα να κάνει με την ομορφιά.
Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, ο Χάρης Φραγκούλης σκηνοθετεί το «Ο Άρντεν πρέπει να πεθάνει» (ανωνύμου) στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων - «Λευτέρης Βογιατζής» στις 2-6 και 8-12/6. Παίζει στο «Ατλαζένιο γοβάκι» του Πολ Κλοντέλ (Πειραιώς 260, στις 26-27/6) και στον «Αίαντα» του Σοφοκλή (Μικρή Επίδαυρος, στις 31/7-1/8).
Περισσότερες πληροφορίες
Το ατλαζένιο γοβάκι
Μια «ιστορική παραβολή», ένα εγκώμιο για την απεριόριστη δύναμη της θεατρικής σκηνής, όπου ο καημένος ο άνθρωπος μπορεί να γίνει για λίγες ώρες θεός
Ο Άρντεν πρέπει να πεθάνει
Βίαιο και μυστηριώδες το έργο του άγνωστου συγγραφέα (1592), μεταφέρει στο θέατρο το πραγματικό γεγονός της στυγερής δολοφονίας του Τόμας Άρντεν, πρώην δημάρχου του Φέβερσαμ, από την άπιστη σύζυγό του
