Σαν σήμερα, στις 18 Φεβρουαρίου 1883, γεννήθηκε στο Ηράκλειο της τουρκοκρατούμενης Κρήτης μια προσωπικότητα που έμελλε να ταράξει τα νερά της παγκόσμιας σκέψης. Ο Νίκος Καζαντζάκης δεν ήταν απλώς ένας συγγραφέας· ήταν ένας αιώνιος πνευματικός ταξιδευτής, ένας φιλόσοφος της δράσης.
Από τις σπουδές Νομικής στην Αθήνα μέχρι το Παρίσι, όπου οι θεωρίες του Νίτσε και του Μπερξόν του "πήραν τα μυαλά", ο Καζαντζάκης αφιέρωσε τη ζωή του στην αναζήτηση της απόλυτης ελευθερίας. Υπηρέτησε σε υπουργεία, δούλεψε στην UNESCO, γύρισε τον κόσμο από την Ιαπωνία μέχρι την Ισπανία ως ανταποκριτής και προτάθηκε για το Νόμπελ Λογοτεχνίας εννέα φορές. Παρόλο που ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του πρωτίστως ποιητή, ο κόσμος τον λάτρεψε μέσα από τα λογοτεχνικά έργα του "Ζορμπάς" και τον "Τελευταίος Πειρασμός"

Με αφορμή τα 143 χρόνια από τη γέννησή του, κάναμε μια βουτιά στις γραφές του. Κάποιες από τις φράσεις του τις έχεις δει σίγουρα σε κάποιο post στο Instagram ή γραμμένες σε τοίχους, αλλά ίσως δεν έχεις κάτσει να τις σκεφτείς σε βάθος. Επιλέξαμε 10 από αυτές που προσφέρουν και μαθήματα ζωής:
- "Δεν ελπίζω τίποτα, δε φοβούμαι τίποτα, είμαι λέφτερος." (Ασκητική, 1927) – Η φράση-σύμβολο που χαράχτηκε στον τάφο του και ορίζει την απόλυτη πνευματική ανεξαρτησία.
- "Έχεις τα πινέλα, έχεις τα χρώματα, πλάσε τον παράδεισο και μπες μέσα." (Αναφορά στον Γκρέκο, 1961)
- "Να αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω." (Ασκητική, 1927)
- "Φτάσε όπου δεν μπορείς!" (Αναφορά στον Γκρέκο, 1961)
- "Ο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος." (Ο Φτωχούλης του Θεού, 1953)
- "Μια αστραπή η ζωή μας... μα προλαβαίνουμε." (Ασκητική, 1927)
- "Τι θα πει ευτυχία; Να ζεις όλες τις δυστυχίες. Τι θα πει φως; Να κοιτάς με αθόλωτο μάτι όλα τα σκοτάδια." (Αναφορά στον Γκρέκο, 1961)
- "Η πέτρα, το σίδερο, το ατσάλι δεν αντέχουν. Ο άνθρωπος αντέχει." (Ο Καπετάν Μιχάλης, 1953)
- "Ό,τι δεν συνέβη ποτέ, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε αρκετά." (Ο Τελευταίος Πειρασμός, 1955)
- "Δεν υπάρχει λευτεριά, υπάρχει μονάχα ο αγώνας για τη λευτεριά." (Ο Καπετάν Μιχάλης, 1953)
Ο Καζαντζάκης δεν έγραψε απλώς βιβλία. Έγραψε έναν οδικό χάρτη για την ανθρώπινη ψυχή, καλώντας μας να ζήσουμε με πάθος, ευθύνη και χωρίς φόβο. Σήμερα, τα λόγια του παραμένουν πιο επίκαιρα και αναγκαία από ποτέ.
