Ο ποιητής Γιάννης Τζανετάκης επιστρέφει με μια συλλογή που μας βυθίζει τρυφερά σε μελαγχολικά νερά και μας ωθεί να αναδυθούμε λυτρωμένοι.
Όταν, κάπου στις αρχές τις δεκαετίας του ’90, και ενόψει μιας πιθανής πρόσληψης μου ως δημοσιογράφος στο Αθηνόραμα, μου ζητήθηκαν κάποια κείμενα ως δείγμα γραφής, είχα την μάλλον ανόητη ιδέα να αποστείλω στο περιοδικό μια σειρά από νεανικά ποιήματα, παραβλέποντας επιδεικτικά την αυτονόητη απόσταση της λογοτεχνίας από το ρεπορτάζ. Εν τούτοις σε λίγες μέρες με ενημέρωσαν ότι προσλαμβάνομαι και με «παρέδωσαν» για τα περαιτέρω σε έναν πραγματικό ποιητή. Γιατί ο τότε αρχισυντάκτης του περιοδικού, ο Γιάννης Τζανετάκης, είχε εκδώσει ήδη πέντε συλλογές και ήταν άξιος εκπρόσωπος μιας γενιάς ποιητών που παρέλαβαν μια βαριά σκυτάλη και ανανέωσαν με τόλμη τον χώρο καθιερώνοντας μια νέα και ιδιαίτερη φωνή. Προικισμένος με φυσική ευγένεια και άπλετη γενναιοδωρία (που με έκαναν να ντραπώ για τα στιχάκια μου) έδωσε σε αυτή τη συνεργασία που διήρκεσε πάνω από μια δεκαετία, τη μορφή ενός ανεκτίμητου σχολείου εμπειριών. Και ένιωθα πραγματικά τιμή όποτε μου έδειχνε ένα καινούργιο χειρόγραφο που κατάφερνε να ολοκληρώσει, παίρνοντας πολύτιμες ανάσες ανάμεσα σε κριτικές ταινιών και λίστες με εστιατόρια.
Κάποια στιγμή χαθήκαμε (όπως δυστυχώς χάνονται οι άνθρωποι υπό το βάρος των συνθηκών που μας κατατρέχουν) και τα νέα έρχονταν και φεύγανε μέσω κοινών γνωστών. Και τώρα, πολύ καιρό μετά, χαίρομαι που μαθαίνω πως μόλις εκδόθηκε το νέο του βιβλίο. Η «Θαμπή πατίνα» (ήδη στη δεύτερη της έκδοση) είναι μια συγκομιδή 47 ποιημάτων και η ένατη συλλογή του Γιάννη Τζανετάκη. Αν και φαινόταν πως είχε το μολύβι «παρά πόδας» για δεκαεπτά ολόκληρα χρόνια (από το «Βίος βαθύς» του 2004), αποδεικνύεται πως το μυαλό και η ψυχή κάθε ποιητή είναι (ευτυχώς) «καταδικασμένα» να είναι εν δυνάμει (και ισοβίως) ενεργά . Από τους πρώτους στίχους της «Θαμπής πατίνας» αναγνώρισα αυτό το χαρακτηριστικό ύφος που πάντα με γοήτευε στα ποιήματα του. Χαμηλόφωνος, ελλειπτικός, διεισδυτικός και πάντα εύστοχος, ο Γιάννης Τζανετάκης έχει το εξαιρετικό χάρισμα να μετουσιώνει την λεπτομέρεια (και συνήθως μάλιστα την λεπτομέρεια μιας ανύποπτης καθημερινής σκηνής) σε φιλοσοφικό στοχασμό πάνω στην απώλεια, το εφήμερο και το παροδικό πλάθοντας δυνατές κινηματογραφικές εικόνες σε χρώματα σέπιας και ξεθωριασμένης πολαρόιντ.
Χρόνο με τον χρόνο / η άλλοτε χαρούμενη γιορτή / μοιάζει / όλο και πιο πολύ / με πρόβα πένθους («Η γιορτή»)
Σκύβει με τρυφερότητα πάνω από τις σκιές του παρελθόντος για να ανασύρει την πρώτη του ύλη και να την μεταμορφώσει σε ένα αδιόρατο παράπονο (ή ίσως κατευόδιο) για τη ματαιότητα των στιγμών και την αδυσώπητη φθορά του χρόνου. Και ταυτόχρονα μοιάζει σα να ραντίζει με κάτι γλυκό την τραγικότητα της ύπαρξης. Ποίηση γνήσια, μεστή και λυτρωτική κάτω από την «θαμπή πατίνα» της μελαγχολίας που την περιβάλλει.
Φάνηκε πάλι / - του θέρους όπως ψεύδεται το φως - / στο ακρογιάλι / μ’ έσφιγγε / με φίλαγε / μου ‘κανε χαρές / - κάδρα αμοντάριστα σε μονοπλάνο - / μέσα στη ζάλη μου / τη φίλησα κι εγώ / μισή αλήθεια μισή εφέ / γδύθηκε για το μπάνιο / είδες λέω άμα θέλεις / πώς βρίσκεις στο επέκεινα μαγιό («Μισή αλήθεια μισή εφέ»)
Η παρουσίαση της ποιητικής συλλογής «Θαμπή πατίνα» η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, θα γίνει την Τρίτη 13 Μαρτίου στις 18:00 στο Θέατρο του Νέου Κόσμου (Αντισθένους 7 & Θαρύπου). Με τον ποιητή θα συζητήσουν ο πεζογράφος και κριτικός Τάσος Γουδέλης και ο ποιητής Αλέξιος Μάινας. Ποιήματα θα διαβάσει ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. Συμμετέχουν οι μουσικοί Σταύρος Παργινός (βιολοντσέλο) και Πέτρος Στεργιόπουλος (φλάουτο).
