Ο Γιάννης Ν. Μπασκόζος, αρχισυντάκτης του «Επίλογου» μας γράφει για όσα περιλαμβάνονται στην ετήσια πολιτιστική επιθεώρηση της χρονιάς που φεύγει, μια χρονιά κατά την οποία ο πολιτισμός και η τέχνη κατάφεραν, ευτυχώς, σε πείσμα των καιρών, να ανθίσουν.
Συμπληρώνονται φέτος επτά χρόνια από την είσοδό μας στην κρίση και 25 χρόνια από την έκδοση του πρώτου Επιλόγου. Κάθε χρόνο κι ένας πολιτιστικός απολογισμός. Μια ματιά σε ότι έγινε και σε ότι δεν έγινε. Κάθε χρονιά και πιο δύσκολη. Για τους καλλιτέχνες, τους θεσμούς, και όσους γράφουν στον Επίλογο. Ο Επίλογος όμως, αυτή η ετήσια πολιτιστική επιθεώρηση, παραμένει παρά τις αντιξοότητες σταθερός στην έκδοσή του όλα αυτά τα χρόνια. Σταθερός στο να καταγράφει, να αναστοχάζεται και να κρίνει τα πεπραγμένα της χρονιάς που πέρασε.
Τη Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής υποδέχθηκε τους καλλιτέχνες και διανοούμενους για να γιορτάσουν το κλείσιμο μιας χρονιάς και την χάραξη της ελπίδας για την επόμενη. Ταυτόχρονα όπως κάθε χρόνο τιμήθηκαν για το σύνολο του έργου τους ο σύλλογος «Οι Φίλοι της Μουσικής», ο σκηνοθέτης Θανάσης Παπαγεωργίου και ο συνθέτης Γιώργος Χατζηνάσιος. Είναι μια παράδοση που κρατάει χρόνια και κατά την οποία έχουν τιμηθεί σπουδαίοι καλλιτέχνες όπως ο Θόδωρος Αγγελόπουλος, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Παντελής Βούλγαρης, ο Σπύρος Ευαγγελάτος, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Ελευθερίου και άλλοι πολλοί. Τη φετινή εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του η Α.Ε. ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κύριος Προκόπιος Παυλόπουλος.
Στις 600 σελίδες του Επιλόγου υπάρχουν κριτικοί απολογισμοί για όλες τις τέχνες, τους θεσμούς, την πολιτιστική πολιτική (Θέατρο, Κινηματογράφος, Εικαστικά, Χορός, Μουσική, Λογοτεχνία, Media, Φωτογραφία, Αρχιτεκτονική, Πολιτιστική κληρονομιά, Αφιερώματα κ.ά.). Επιπλέον συνεχίζεται, όπως κάθε χρόνο, η καταλογογράφηση όλων των θεατρικών παραστάσεων - με πλήρη στοιχεία - που ανέβηκαν τη χρονιά που πέρασε σε όλη την Ελλάδα. Μια δουλειά επίπονη και ουσιαστική, μοναδική στο είδος της.
Τα αποτελέσματα αυτής της κρισιακής εποχής στον πολιτισμό, τα θετικά και τα αρνητικά της, μπορείτε να τα διαβάσετε στις σελίδες του Επιλόγου. Για την πληρέστερη αποτίμηση θα χρειαζόμασταν στατιστικά στοιχεία, τα οποία λείπουν και αυτό είναι ευθύνη της πολιτείας. Στη χώρα μας - σε αντίθεση με όλες τις προηγμένες χώρες - ελάχιστες στατιστικές δημοσιεύονται για τα πολιτιστικά δεδομένα, κάτι που δεν διευκολύνει τη χάραξη στρατηγικής τόσο από τους επίσημους θεσμούς (Υπουργείο Πολιτισμού, Μουσεία, Βιβλιοθήκες κ.ά.) όσο και από τους δραστηριοποιημένους επιχειρηματίες και καλλιτέχνες σε κάθε κλάδο των τεχνών.
Ως εκ τούτου οι συντάκτες των άρθρων που θα διαβάσετε στο φετινό τόμο του Επιλόγου 2016 επιστρατεύουν κυρίως τη μεγάλη εμπειρία τους, για να αποτιμήσουν τα πολιτιστικά πεπραγμένα της χρονιάς που πέρασε. Γεγονός που καθιστά τον Επίλογο σημαντικό δεδομένο για τον ιστορικό του μέλλοντος. Και μια γενική παρατήρηση. Ενώ οι παλιότεροι πολιτιστικοί θεσμοί γνωρίζουν μια κάμψη – και το οικονομικό ίσως είναι το κυριότερο πρόβλημά τους, αλλά όχι μόνον αυτό – οι νεότερες γενιές κυριαρχούν στο πολιτιστικό στερέωμα. Στο θέατρο, το βιβλίο, τον κινηματογράφο, τον χορό, τη μουσική αναδύονται συνεχώς νέες ομάδες και μεμονωμένοι καλλιτέχνες, που φέρνουν ένα άρωμα φρέσκων πολιτιστικών ιδεών και δημιουργιών.
Αντίθετα, σε ό,τι αφορά στην πολιτιστική πολιτική υπάρχει στασιμότητα. Για χρόνια το Υπουργείο Πολιτισμού είχε μάθει να κάνει πολιτική με χρήματα, τα έδινε δεξιά κι αριστερά, δικαίως ή αδίκως, και με αυτά υπήρχε. Τώρα που τα χρήματα δεν υπάρχουν δεν έχει και εναλλακτικές πολιτικές. Και οι απώλειες δεν είναι λίγες. Το ΕΜΣΤ που δεν κατορθώθηκε ακόμα να λειτουργήσει κανονικά (λειτουργεί μόνο ο 1ος όροφος), τα ΕΣΠΑ που χάθηκαν, η κατάργηση της Ενιαίας Τιμής Βιβλίου που καταρράκωσε την αγορά, η κακοδαιμονία των επισήμων Θεσμών (Φεστιβάλ, Εθνικό Θέατρο, Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου κ.ά.) το πρόβλημα των πλημμελώς φυλασσόμενων Μουσείων είναι μερικά από τα φωναχτά ελλείμματα στην πολιτιστική πολιτική. Αντί για μια συνεκτική πολιτική οι υπουργοί Πολιτισμού, και δεν ήταν λίγοι όσοι πέρασαν την περίοδο 2015-2016, εξαντλήθηκαν σε ευχές και υποσχέσεις.
Ευτυχώς ο πολιτισμός και η τέχνη προχωρούν, σε πείσμα των καιρών και των υπουργείων, χάρη στους δημιουργούς. Σε αυτούς αφιερώνεται ο Επίλογος 2016.
Στον Επίλογο 2016 γράφουν: Κ. Γεωργουσόπουλος, Γρ. Ιωαννίδης, Τζ. Κακουδάκη, Μ. Στεφανίδης, Θ. Μουτσόπουλος, Χρ. Μήτσης, Αχ. Ντελλής, Γ. Μονεμβασίτης, Γ. Τσάμπρας, Γ. Ασδραχάς, Χρ. Λυκιαρδοπούλου, Ελ. Βαροπούλου, κ.ά.
Κυκλοφορεί από 1η Δεκεμβρίου σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία.
