Με αφορμή την ομιλία της «Στα μονοπάτια της ψυχής με οδηγό την τέχνη», τη Δευτέρα 29 Φεβρουαρίου στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης , η γνωστή συγγραφέας και καθηγήτρια ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, μας γράφει κάποιες πρώτες σκέψεις.
Προνόμιο της τέχνης είναι να λειτουργεί σαν ένα είδος ‘’ηλεκτροσόκ’’, να ξυπνά τις κοιμισμένες αισθήσεις, να προκαλεί σκέψεις και ερωτηματικά, να τολμά να θέτει σε αμφισβήτηση το αυτονόητο.
Αφύπνιση από το λήθαργο, από τη λήθη του εαυτού.
Αναρωτιέμαι βεβαία αν σκοπός της τέχνης είναι θεραπευτικός, παρηγορητικός. Η τέχνη δεν είναι απαραίτητο να σου γιάνει τον πόνο, μπορεί αντίθετα να σου τον κάνει πιο αιχμηρό. Κι αυτή η αιχμηρότητα ενδέχεται να είναι το τίμημα για μια ξεχωριστή διαύγεια του νου και του συναισθήματος.
'Το βλέμμα της οδύνης μου αρέσει
Γιατί γνωρίζω πως είναι αληθινό
Οι άνθρωποι δεν ψεύδονται στους πόνους
Μήτε και προσποιούνται στο Σπασμό'
επισημαίνει η Ντίκινσον.
Υπάρχει μια τρομαχτική αληθινότατα στην οδύνη. Η τέχνη έχει τη δυνατότητα να τη φανερώνει, να μην τη συγκαλύπτει. Αρα εχει την δυνατότητα να μας απομακρύνει από έναν πλαστό, ‘’as if’’ ψευδή εαυτό. Αλλωστε η γειτνίαση με αυτή την αληθινότατα της οδύνης έχει επιτρέψει σε κάποιους δημιουργούς να κάνουν μοναδικά έργα που έχουν σημαδέψει την ιστορία της τέχνης. Η οδύνη όχι μόνο δεν εμποδίζει αλλά ενδέχεται να πυροδοτεί, να απογειώνει την εκφραστική δεξιότητα. Αξίζει εδώ να θυμηθούμε τον Artaud‘ «Κανείς ποτέ δεν έγραψε, ούτε ζωγράφισε, ούτε έφτιαξε έργα γλυπτικής ή πλαστικής, ούτε κατασκεύασε η επινόησε κάτι για άλλο λόγο παρά για να βγει από την κόλαση».
Αν ψυχική ζωή σημαίνει αναπαραστάσεις της εμπειρίας αναστοχασμός, επεξεργασία συμβόλων, πολύπλοκες αποκωδικοποιήσεις σημάτων, αν ψυχική ζωή σημαίνει διεργασία και αναζήτηση, μιας όχι ετοιμοπαράδοτης τροφής, τότε η τέχνη είναι εκείνη που, ειδικά σήμερα, μας προστατεύει από έναν μεταλλαγμένο εαυτό. Έναν εαυτό που στον καθρέφτη βλέπει μια σκιά, ένα άδειο, ή μια τρομαχτική καρικατούρα.
H πίστη και η τέχνη τα δύο καταφύγια μέσα από τα οποια, από τα βάθη των αιώνων, ο άνθρωπος αναμετριέται με τη φθορά και τον θάνατο. Κι όταν δεν υπάρχει ή όταν πάσχει το πρώτο μένει μόνο το δεύτερο.
Info
Στα μονοπάτια της ψυχής με οδηγό την τέχνη
Ανιχνεύοντας τα μυστικά δώρα της απώλειας και του ψυχικού πόνου
Δευτέρα 29 Φεβρουαρίου, 19.00-20.30
με την Φωτεινή Τσαλίκογλου
Κόστος συμμετοχής: 10€
Φίλοι Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης (όλες οι κατηγορίες): 8€
Για τη συμμετοχή σε όλα τα προγράμματα για ενήλικες του ΜΚΤ, είναι απαραίτητη η κράτηση θέσης ηλεκτρονικά (στο www.cycladic.gr) ή τηλεφωνικά στο 210-7228321-3 (εσωτ. 150)
