"Πες μου τι καφέ πίνεις, να σου πω ποιος είσαι". Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να λέει μια παλιά καφενειακή παροιμία που σκέφτηκε ο συντάκτης αυτών των γραμμών όταν τις έγραφε και αφορά, προφανώς, το ρόφημα δίχως το οποίο η πλειοψηφία των Ελλήνων δεν την παλεύει. Πέρα από το χιουμοριστικό των αμέσως προηγούμενων προτάσεων, ο καφές είναι πολλά περισσότερα από "κάτι που πίνεται" στα μέρη μας, και υπάρχουν λόγοι για αυτό.
Όπως κάθε τι στον μάταιο τούτο κόσμο, πέρασε από πολλά στάδια, για να μπορέσουμε πλέον να πούμε πως βρίσκεται σε ένα εξαιρετικό επίπεδο – με σημαντικούς ανθρώπους και εταιρείες να έχουν συμβάλλει αισθητά.
Οι θεμελιωτές, φραπέ και freddo
Για αρχή, δύο flash back. Πίσω στο 1957 και τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ήταν τότε, που ένα τυχαίο γεγονός με εμπλεκόμενους υπάλληλους γνωστής εταιρείας οδήγησε στη δημιουργία του φραπέ – του "εθνικού μας καφέ", όπως πολλοί και πολλά media συνήθιζαν (και εξακολουθούσαν επί σειρά δεκαετιών) να τον αποκαλούν και, γενικότερα, μια λέξη που παίζει πολύ στην επικαιρότητα τελευταία, αλλά για τελείως διαφορετικούς λόγους.
Κατά τη διάρκεια της 22ης –τότε– ΔΕΘ, αντιπρόσωπος της προαναφερθείσας εταιρείας παρουσίαζε ένα σοκολατούχο ρόφημα για παιδιά που περιλάμβανε γάλα και σοκολάτα σε σκόνη, με την παρασκευή του να είναι εξόχως απλή και εύκολη: Χτύπημα σε σέικερ, μαζί με ελάχιστο ζεστό νερό. Σε ένα διάλειμμα των πεπραγμένων, συνάδελφος του αντιπροσώπου –ο περίφημος πια, Δημήτρης Βακόνδιος– επιθυμούσε μερικές γουλιές από τον αγαπημένο του, ζεστό και στιγμιαίο καφέ. Καθότι δεν έβρισκε ζεστό νερό, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει κρύο, ακολουθώντας τη διαδικασία παρασκευής που είχε δει προηγουμένως από τον συνεργάτη του, για το άλλο ρόφημα. Ο πρώτος φραπέ της ιστορίας ήταν γεγονός – "βαπτίστηκε" από τη γαλλική λέξη frappé που, μεταξύ άλλων, μεταφράζεται και ως "χτυπημένος".
Ο φραπέ έγινε viral προτού καν υπονοηθεί ο όρος και μέρη σαν τον Λέντζο στο Παγκράτι ή τις καφετέριες στο Πασαλιμάνι και την παραλία της Θεσσαλονίκης μερίμνησαν να γιγαντωθεί η δημοτικότητα και ο μύθος του. Παρά τον εθισμό στην κουλτούρα του φραπόγαλου, το γεγονός πως ήταν αρκετά δυνατός και αφιλτράριστος και πως δημιουργούσε θεματάκια (παροδικά, κυρίως) με το στομάχι –ειδικά κατά τα πρώιμα χρόνια του φραπέ– εξελίχθηκε από συνήθεια σε statement της καθημερινότητας των Ελλήνων, ακόμη και σύμβολο ενός πιο χαλαρού τρόπου ζωής αλλά και σημείο αναφοράς για κοινωνικοποίηση. Αλλά και των ξένων – ακόμα, για παράδειγμα, θυμάμαι τους επισκέπτες από το εξωτερικό για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 να αδειάζουν τα ράφια των σούπερ μάρκετ για να πάρουν πίσω στις χώρες τους την "πρώτη ύλη" του εθιστικού καφέ.
Έτερη αναδρομή στο παρελθόν, περίπου 35 χρόνια πριν. Τότε ήταν που για πρώτη φορά δοκιμάστηκε το περίφημο εγχείρημα του "κρύου espresso", με τον εξ Ιταλίας καφέ να εμφανίζεται όλο και περισσότερο σε σημεία του ευρύτερου αθηναϊκού κέντρου αλλά και σε σημαντικές πόλεις της επαρχίας.
Η συνέχεια στο Esquire Greece
