Το Άλογο του Τορίνο

"Στις 3 Ιανουαρίου 1889, ο Φρίντριχ Νίτσε βγαίνει από το σπίτι του, στην Κάρλο Αλμπέρτο 6 του Τορίνο. Λίγο μακρύτερα αντικρίζει έναν αμαξά, ο οποίος έχει πρόβλημα με το πεισματάρικο άλογό του και, χάνοντας την υπομονή του, αρχίζει να το μαστιγώνει. Ο γεροδεμένος και μυστακοφόρος Νίτσε ορμά στην άμαξα και αγκαλιάζει το άλογο κλαίγοντας με αναφιλητά. Ο γείτονάς του τον πάει σπίτι, όπου μένει ακίνητος και αμίλητος στο κρεβάτι για δυο μέρες, ώσπου ψιθυρίζει τα απαραίτητα τελευταία λόγια: "Μητέρα, είμαι ανόητος". Ζει για άλλα δέκα χρόνια, ευγενής και τρελός, υπό τη φροντίδα της μητέρας και των αδελφών του. Όσο για το άλογο, δεν γνωρίζουμε τι απέγινε".

Αμέσως μετά τον πρόλογο, ένα πεντάλεπτο μονοπλάνο παρακολουθεί μια άμαξα να διασχίζει ένα ομιχλώδες εξοχικό τοπίο. Φτάνοντας σε μια απομονωμένη αγροικία, από την οποία η κάμερα δεν θα απομακρυνθεί για τα υπόλοιπα 140 λεπτά και 29 πλάνα, ο γεροαμαξάς, η κόρη του και το αρνούμενο να τραφεί άλογό τους θα περάσουν τις έξι τελευταίες μέρες τους. Είναι το τέλος του κόσμου με τη φυσική, τη φιλοσοφική, τη συναισθηματική έννοια και ένα κινηματογραφικό όριο, εκεί όπου η ελάχιστη δράση ταυτίζεται με τη μέγιστη ψυχολογική φόρτιση, το οποίο ο Μπέλα Ταρ διασχίζει για ακόμα μια φορά, επιμένοντας σε ένα ακόμα πιο μινιμαλιστικό, απόλυτα αλληγορικό σινεμά.

Η σκέψη του Γερμανού στοχαστή πάνω στη ζωή μετά το "θάνατο του Θεού" και την ανθρώπινη μοίρα - έρμαιο ενός επίμονου και χωρίς απάντηση ερωτήματος αποτελεί τον ερμηνευτικό θεμέλιο λίθο της τελευταίας ταινίας του Ούγγρου δημιουργού, ο οποίος, μετά το αποτυχημένο νουάρ πείραμα του "Ανθρώπου Από το Λονδίνο", επιστρέφει στο ασπρόμαυρο σύμπαν του "Santantango" και των "Αρμονιών του Βερκμάιστερ": Μονοπλάνα μεγάλης διάρκειας, σκληρή ασπρόμαυρη φωτογραφία, ένα επαναλαμβανόμενο μουσικό μοτίβο (από τον μόνιμο συνεργάτη του Μιχάλι Βιγκ), ένα μετα-Αποκαλυπτικό σκηνικό, ένα ζώο (άλογο ή φάλαινα) που παρατηρεί τα παράλογα τεκταινόμενα, μερικοί μοναχικοί, απελπισμένοι ήρωες. Η νιτσεϊκή ματιά πάνω στη θνητή ανθρώπινη φύση και το αναπόφευκτο τέλος οπτικοποιείται με ένα τόσο στεγνό, τόσο γήινο ρεαλισμό, ο οποίος αγγίζει μια εξωκόσμια, μεταφυσική και ποιητική διάσταση – όπως και ολόκληρο το έργο του κορυφαίου σύγχρονου φιλοσόφου.

Πρόκειται για μια μοναδική κινηματογραφική εμπειρία, κατά τη διάρκεια της οποίας η υπαρξιακή απελπισία παίρνει σάρκα και οστά, ένα υποβλητικό, υπνωτιστικό ταξίδι στην καρδιά του κοσμικού σκοταδιού. Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και καλύτερη ταινία από τη Διεθνή Ένωση Κριτικών (Fipresci) στο τελευταίο φεστιβάλ Βερολίνου.

Α/Μ. Ουγγαρία, Γαλλία, Γερμανία. 2011. Διάρκεια: 146΄. Διανομή: AMARCORD