Τιτανικός Ωκεανός
Μετά τον Σταύρο Ξαρχάκο ήταν η σειρά του Νίκου Γραμματικού να τιμηθεί φέτος από το φεστιβάλ με τον Χρυσό Αλέξανδρο για τη συνολική κινηματογραφική προσφορά του, σε μια ιδιαίτερα συγκινητική προβολή μιας από τις καλύτερες ταινίες του σύγχρονου ελληνικού σινεμά. Τους "Απόντες" του 1996, μια δική μας "Μεγάλη Ανατριχίλα" που αντέχει στο πέρασμα του χρόνου, διατηρώντας ακέραιο το βαρύ, μα και νοσταλγικό συναισθηματικό φορτίο της όσο και την οξύτητα της διεισδυτικής ματιά της στη νεοελληνική πραγματικότητα του τέλους του προηγούμενου αιώνα. Εκτός από το σκηνοθέτη, στον οποίο η 67η θεσσαλονικιώτικη σινε-γιορτή παρουσιάζει μια πλήρη ρετροσπεκτίβα, "παρών" στην εκδήλωση της Δευτέρας 9/11 φώναξαν και οι ηθοποιοί Βαγγέλης Μουρίκης, Αιμίλιος Χειλάκης, Νίκος Γεωργάκης, Τάσος Νούσιας, Γιώργος Ευγενικός και Γιώργος Γιαννόπουλος, ο παραγωγός Πάνος Παπαχατζής, ο συνσεναριογράφος Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο διευθυντής φωτογραφίας Κωστής Γκίκας και ο μοντέρ Γιώργος Μαυροψαρίδης.
Τρεις διεθνώς βραβευμένες ελληνικές ταινίες κέρδισαν τις εντυπώσεις του τελευταίου τετραημέρου, σκηνοθετημένες μάλιστα από νεαρές γυναίκες, οι δυο τους, μάλιστα, πρωτοεμφανιζόμενες. Το "Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα" της Ζακλίν Λέντζου ("Σελήνη, 66 Ερωτήσεις") απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας του τμήματος των "Οριζόντων" στην Βενετία, αιφνιδιάζοντας με την αφηγηματική τόλμη του. Χωρίς στιβαρή δραματουργία, μα παιχνιδιάρικη και δροσερή, αφορά το πως η γνωριμία της 15χρονης Τζο με τη συμμαθήτριά της Φαίδρα τής ανοίγει την πόρτα σε μια καινούργια πραγματικότητα. Υπάρχει φρεσκάδα, υπάρχει η χαρισματική παρουσία της πρωτοεμφανιζόμενης Εβίτας Ανδριοπούλου, υπάρχουν και σεναριακές αυθαιρεσίες. Η ταινία, όμως, αυτοτραυματίζεται σοβαρά με μια σειρά απανωτών, σχεδόν σοκαριστικών αφηγηματικών εκπλήξεων, οι οποίες αποδομούν άγαρμπα - και, φευ, μεταμοντέρνα – ένα τρυφερό γυναικείο σινε-πορτραίτο.
Ο γυρισμένος στην Ιαπωνία "Τιτανικός Ωκεανός" της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, ο οποίος έκανε πρεμιέρα στο τμήμα "Ένα Κάποιο Βλέμμα" των Καννών και συμμετέχει, μαζί με το "Μια Μέρα στη Ζωή της Τζο", στο διεθνές διαγωνιστικό, μας μεταφέρει στα ενδοτερα μιας υψηλών απαιτήσεων σχολής για επαγγελματίες... γοργόνες. Εκεί, η 17χρονη Ακάμε αγωνίζεται να ξεπεράσει τα όριά της και να ανακαλύψει τον πραγματικό εαυτό της σε μια κλισέ ιστορία ενηλικίωσης τυλιγμένη σε μια απόκοσμα ονειρική ατμόσφαιρα. Τα εικαστικά κάδρα, η σκηνογραφική πανδαισία και η τρυφερή ματιά της σκηνοθέτιδας στις ευάλωτες ηρωίδες της κάνουν αυτό το μοντέρνο παραμύθι ένα υπνωτιστικό, μα ρηχό "χάρμα ειδέσθαι", το οποίο λειτουργεί περισσότερο ως θεαματικό σινε-κόνσεπτ (οριακά μεσαίου μήκους) και λιγότερο ως αφηγηματικά συμπαγής ταινία 131 λεπτών.
Πιο "συγκεντρωμένο", χαμηλότονο και προβλέψιμο, μα τρυφερό και ευαίσθητο, το ελληνοκυπριακό "Κράτα με" της Μυρσίνης Αριστείδου είναι μια ακόμα περιπετειώδης ιστορία επανένωσης ενός εγωιστή, αποξενωμένου πατέρα (Χρήστος Πασσαλής) με τη μοναχική, εσωστρεφή μικρή κόρη του (Μαρία Πέτροβα). Δεν απομακρύνεται από το οικείο πλαίσιο που ορίζει η συνθήκη αυτής της αναγνωρίσιμης coming of age story, δεν εκβιάζει, όμως, ούτε σεναριακές ευκολίες ούτε κλισέ συναισθήματα. Γι’ αυτό και κέρδισε το βραβείο κοινού στο Σάντανς, ενώ είναι υποψήφιο για το Young Audience Award (βραβείο νεότητας) στις επερχόμενες διακρίσεις της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας.
Ανάμεσα στις ταινίες που έφτασαν στην Θεσσαλονίκη μετά την πρεμιέρα τους σε Κάννες και Βενετία, ξεχώρισαν τόσο το σέξι και ρομαντικό "Θα Συμβεί Απόψε" του Νάνι Μορέτι, όπου χιούμορ, φαντασία και σουρεαλιστικά ξεσπάσματα δίνουν γλυκόπικρη γεύση σε μια παιχνιδιάρικη ρομαντική κομεντί, όσο και το στιβαρό "Back to Buenos Aires" του Αργεντίνου Μάρκο Μπεκίς, όπου μνήμες από την εποχή της χούντας του Βιντέλα στοιχειώνουν ένα συμπατριώτη του ο οποίος ζει πλέον στο Τορίνο. Όταν κληθεί να καταθέσει στη δίκη των βασανιστών του, τα φαντάσματά του θα πάρουν σάρκα και οστά. Από την άλλη, στη "Χάρτινη Τίγρη" ο Τζέιμς Γκρέι ("Η Μικρή Οδησσός", "Σε Επικίνδυνη Τροχιά", "Η Νύχτα Μας Ανήκει") επαναλαμβάνει τον εαυτό του με μια ιστορία οικογενειακών δεσμών που δοκιμάζονται όταν η καπιταλιστική πλεονεξία συναντά (ξανά) τη ρώσικη μαφία. Νεονουάρ ατμόσφαιρα, έμπνευση από αρχαία τραγωδία, νατουραλίστικες ερμηνείες (Άνταμ Ντράιβερ, Μάιλς Τέλερ, Σκάρλετ Γιόχανσον) και σεναριακά deja vu συναντιούνται όλα μαζί σε ένα ατμοσφαιρικό, μα διάφανων προθέσεων δραματικό θρίλερ που νοσταλγεί τα αμερικανικά seventies.
