Σμύρνη μου Αγαπημένη

2

Διασκευή του επιτυχημένου θεατρικού της Μιμής Ντενίση ως ρετρό ιστορικό υπερθέαμα (για τα ελληνικά δεδομένα). Συγκροτημένη παραγωγή, η οποία διαχειρίζεται με λογική καλοφτιαγμένου σίριαλ την έντονη γραφικότητα χαρακτήρων και καταστάσεων που θα κερδίσουν το μεγάλο κοινό.

smyrni_mou_agapimeni_reissue2

Η ιστορία της Μικρασιατικής Καταστροφής πάντα συγκινεί, παραμένοντας την εποχή του "προσφυγικού προβλήματος" πολλαπλά επίκαιρη. Η Μιμή Ντενίση την εκμεταλλεύτηκε για να διηγηθεί στο θεατρικό της "Σμύρνη μου αγαπημένη", με πολύ μεγάλη επιτυχία, τις περιπέτειες της εύπορης οικογένειας Μπαλτατζή στην κοσμοπολίτικη ιωνική πόλη και ταυτόχρονα να θυμίσει πως η νεότερη ιστορία μας είναι βαθιά σημαδεμένη από βίαιες μετακινήσεις ελληνικών πληθυσμών. Αυτή την ιδέα υπογραμμίζει η αρχή της κινηματογραφικής διασκευής της, την οποία υπογράφει η ίδια με τη βοήθεια του Μάρτιν Σέρμαν ("Μπεντ", "Κάλλας για Πάντα", "Η Κυρία Χέντερσον Παρουσιάζει"), όπου η Ελληνοαμερικανίδα Φιλιώ Γουίλιαμς φτάνει στη Μυτιλήνη με τη νεαρή εγγονή της Έλεν για να συμπαρασταθεί στους Σύρους πρόσφυγες. Εκεί θα παραδώσει στη μικρή το τεφτέρι με τις συνταγές της συνονόματης γιαγιάς της Φιλιώς Μπαλτατζή, στην πραγματικότητα ένα ημερολόγιο για τα τελευταία έξι χρόνια της οικογενειακής ζωής της στη Σμύρνη.

Μεταφερόμαστε, λοιπόν, στα μικρασιατικά παράλια του 1916, χωρίς παραδόξως να επιστρέψουμε ποτέ στο "παρόν" (ούτε ως υπενθύμιση της αφήγησης ούτε ως κλείσιμο της σύγχρονης ιστορίας), και στην περίπλοκη πολυεθνική καθημερινότητα μιας πόλης όπου οι ελέγχοντες το εμπόριο Έλληνες αποτελούν στην πλειονότητά τους την προνομιούχο αστική τάξη. Όπως και οι Μπαλτατζήδες, οι οποίοι περιτριγυρίζονται από Τούρκους, Αρμένιους και Λεβαντίνους, τους εύπορους κι αριστοκράτες Ευρωπαίους. Η πλούσια παραγωγή αναβιώνει τη Σμύρνη των αρχών του προηγούμενου αιώνα με πειστικότητα καλοστημένου ιστορικού σίριαλ, όπου η γραφικότητα του όλου σκηνικού αντανακλά στην περιγραφή γεγονότων και χαρακτήρων. Ο ένας αδελφός Μπαλτατζής, ο σύζυγος της Φιλιώς, είναι βενιζελικός κι ο άλλος βασιλικός, ο γιος ερωτεύεται μια υπηρέτρια, η κόρη έναν Βρετανό αριστοκράτη. Ο μπαμπάς Τούρκος υπηρέτης είναι συμβιβαστικός και φιλέλληνας, ο γιος του και οικογενειακός σοφέρ θα συστρατευτεί με τον Κεμάλ. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με τους πιο περιφερειακούς χαρακτήρες – ένας καλός κι ένας κακός Αμερικανός διπλωμάτης, ένας γενναίος (ο Χρυσόστομος Σμύρνης) κι ένας φιλοτομαριστής (ο διοικητής της πόλης Στεργιάδης) Έλληνας αξιωματούχος.

smirni_mou_agapimeni_kritiki2

Με σαφή στόχο το ευρύ κοινό, η ταινία στέκεται με θάρρος απέναντι στο μεταναστευτικό, με ψυχραιμία –την οποία εκφράζει η μετριοπαθής Φιλιώ– απέναντι στα ιστορικά γεγονότα και με έναν ελεγχόμενο αφηγηματικό λαϊκισμό απέναντι στη μυθοπλαστική ιστορία της. Όλα εξηγούνται με το νι και με το σίγμα, οι ήρωες μιλούν σαν πρωτοσέλιδα εφημερίδων, οι σεκάνς υπακούουν σε μια τηλεοπτικής λογικής παρατακτικότητα και στην εντυπωσιακή κορύφωση της Καταστροφής οι μελοδραματικοί τόνοι εκτοξεύονται στα ύψη. Δραματουργικές και διηγηματικές ευκολίες που μοιάζουν προϋπολογισμένες, μιας και η ταινία δεν χάνει ποτέ τη στόχευσή της, η οποία δεν είναι άλλη από την εύπεπτη λαϊκότητα του "παλιού ελληνικού σινεμά".

Ελλάδα. 2021. Διάρκεια: 141΄. Διανομή: TANWEER.

Περισσότερες πληροφορίες

Σμύρνη μου Αγαπημένη

2
  • Δραματική
  • 2021
  • Διάρκεια: 120 '
  • Γρηγόρης Καραντινάκης

Στη Μυτιλήνη του 2015, η νεαρή Έλεν Γουίλιαμς διαβάζει τα απομνημονεύματα της προ-προγιαγιάς της Φιλιώς Μπαλτατζή και μεταφέρεται νοερά στην κοσμοπολίτικη Σμύρνη έναν αιώνα πριν.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Χτύπος στην Καλύβα

Ατμοσφαιρικός και σεναριακά ευρηματικός όπως πάντα, ο δημιουργός της "Έκτης Αίσθησης" εκτροχιάζει το υποβλητικό θρίλερ του σε μια αδέξια, χοντροκομμένη παραβολή πάνω στον εγωισμό, τη θυσία και την κοινωνική "απομόνωση".

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΗΣΤΟς ΜΗΤΣΗς
02/02/2023

Η Αυτοκρατορία του Φωτός

Γλυκόπικρα στρογγυλεμένο δράμα με σινεφίλ ευαισθησίες. Οσκαρικά υποψήφια φωτογραφία, ερμηνευτικό ρεσιτάλ της Ολίβια Κόλμαν, τα απλά και βασικά από τον σεναριογράφο – σκηνοθέτη Σαμ Μέντες ("American Beauty").

Μέρες Ξηρασίας

Πολιτική καταγγελία σκηνοθετημένη με σφρίγος σαν αποπνικτικό ψυχολογικό θρίλερ. Πλήθος φεστιβαλικών συμμετοχών και βραβείων, από τις Κάνες ως την Θεσσαλονίκη.

Καθαρτήριο

Σπονδυλωτό κοινωνικό δράμα με στοιχεία μαύρου χιούμορ. Έντονα αλληγορικό όσο και παντελώς άνισο, δυσκολεύεται να ενοποιήσει τη σκηνοθετική στιβαρότητα με τη σεναριακή αφέλεια.

Στον Ανοιχτό Δρόμο

Ο συννεφιασμένος ρεαλισμός της Κέλι Ρέιχαρντ, ο πίνακας του Άντριου Γουέιεθ "Christina’s world" και το απέραντο αμερικανικό τοπίο εμπνέουν ένα αργό, μελαγχολικό και υπνωτιστικό χρονικό θηλυκής ενηλικίωσης.

Δυο Φίλοι και Ένας Ασβούλης

Από τη μια μεριά μια απλοϊκά περιπετειώδες και αστεία ιστορία, κι από την άλλη μερικές… σουρεαλιστικές αφηγηματικές παρεμβάσεις προσφέρουν ένα στοιχειωδώς ενδιαφέροντα καρτουνίστικο συνδυασμό διανθισμένο με μουσική και τραγούδια.

"Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας" στη Μικρή Σκηνή της Στέγης

Δύο προβολές της ταινίας "Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας", που γύρισε τον κόσμο, θα φιλοξενηθούν στην Μικρή Σκηνή της Στέγης.