Μαύρη Τρύπα

Τολμηρή, παρορμητική και ακατάτακτη, η Κλερ Ντενί («Beau Travail», «Trouble Every Day», «Η Λιακάδα Μέσα μου») διαθέτει μια ιδιαίτερη κινηματογραφική οξυδέρκεια στο να σωματοποιεί τα ανθρώπινα πάθη, δεμένα πάντα μελαγχολικά με το πέρασμα του χρόνου. Το ίδιο επιχειρεί να κάνει και τώρα, ξεφεύγοντας από τα αγαπημένα παρισινά σοκάκια και τον οικείο της αφρικανικό ορίζοντα.

Η πρώτη αγγλόφωνη ταινία της εξελίσσεται μακριά από το ηλιακό μας σύστημα, σε ένα διαστημόπλοιο με μοναδικούς επιβάτες έναν άντρα κι ένα νεογέννητο. Η σιωπηλή καθημερινότητά τους αποτυπώνεται με έναν τελετουργικό όσο και αδιόρατα μυστηριώδη τρόπο, ο οποίος αποκτά αγωνιώδεις διαστάσεις όταν διαδοχικά φλας μπακ μας αφηγούνται την ιστορία αυτής της παράξενης διαστημικής αποστολής. Πριν από χρόνια μια ομάδα θανατοποινιτών δέχεται να συμμετάσχει σε ένα παράξενο επιστημονικό πείραμα το οποίο έχει να κάνει με τη διαιώνιση του (απειλούμενου;) ανθρώπινου είδους στο αχανές σύμπαν, με τη δόκτορα Ντιμπς να έχει αναλάβει την εποπτεία του εγχειρήματος. Μόνο που η ψυχολογία των συγκεκριμένων αστροναυτών, η αναπόδραστη αίσθηση του εγκλεισμού, οι μνήμες από το παρελθόν και η κλειστοφοβική ένταση δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ ορμών, παθών και συναισθημάτων, το οποίο θα φέρει στην επιφάνεια το σκοτεινότερο εαυτό του καθενός.

Αυτόν αναζητά και η Ντενί, αποκαλύπτοντας με έντονο όσο και (σεναριακά) ελλειπτικό τρόπο το πώς είναι αδύνατο να ξεφύγεις από τον εαυτό σου ακόμη και στην άκρη του σύμπαντος. Η σκηνοθετική καταβύθισή της στο εσωτερικό των χαρακτήρων έχει κάτι από τη μυστικιστική αύρα του «Σολάρις», μόνον που οι επιθυμίες έχουν εδώ μια έντονα σωματική, ερωτικά απωθημένη διάσταση, με αποκορύφωμα τη σκηνή του «αυνανισμού» της Ντιμπς.

Στο πρώτο επίπεδο όμως, αυτό της πλοκής, οι φιλοσοφικές και αλληγορικές ανησυχίες του φιλμ δυσκολεύονται να ενταχτούν στο πλαίσιο ενός πειστικού θρίλερ επιστημονικής φαντασίας. Η ατμόσφαιρα προηγείται του –μάλλον προσχηματικού– δράματος, τα γκροτέσκα ξεσπάσματα είναι εντελώς αταίριαστα με το σιωπηλό, ονειρικό αφηγηματικό τέμπο και οι αναφορές στην εγγενή βία των ανθρώπινων σχέσεων προβλέψιμη ως τελικό συμπέρασμα.

Μ. Βρετανία, Γαλλία. 2018. Διάρκεια: 110΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM.