© Dirk Michael Deckbar / Berlinale 2025
Χωρίς να αποτελεί ακριβώς έκπληξη, αλλά ούτε και αναμενόμενη επιλογή, ο Νορβηγός σκηνοθέτης Νταγκ Γιόχαν Χάουγκερουντ είδε τον εμβληματικό συνάδελφό του Τοντ Χέινς να ανακοινώνει τον τίτλο της ταινίας του ως αποδέκτη της φετινής Χρυσής Άρκτου. Το "Dreams (Sex Love)" αποτελεί το τελευταίο μέρος μιας τριλογίας της οποίας, παραδόξως, τα προηγούμενα κεφάλαια δεν έχουν κυκλοφορήσει με τη σωστή σειρά σε πολλές κινηματογραφικές αγορές. Στην Ελλάδα, ωστόσο, πέρσι είδαμε το πρώτο φίλμ ("Sex - Όσα Λένε οι Άντρες Μεταξύ τους") με το επόμενο ("Love") να μην έχει, προς το παρόν, ημερομηνία κυκλοφορίας, ούτε και το "Dreams" βέβαια, τουλάχιστον έως την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές.
Σε κάθε περίπτωση, εάν η ιδιοσυγκρασιακή ταινία του Χάουγκερουντ μπορούσε να περιφραφεί με πολύ λίγα λόγια, θα λέγαμε πως αποτελεί ένα σκανδιναβικό "Να με Φωνάζεις με το Όνομά σου", με τη διαφορά πως αντί για την καρτποσταλική Ιταλία βρισκόμαστε στο μητροπολιτικό Όσλο. Θα προσθέταμε, επίσης, πως εδώ τα πράγματα είναι σαφώς πιο περίπλοκα και κωμικά, αφού ο Νορβηγός συνδυάζει το εγκεφαλικό μαύρο χιούμορ με την άκρως ρομαντικοποιημένη ερωτική φαντασίωση μιας 17χρονης με τη δασκάλα γαλλικών της. Πρόκειται για τη Γιοχάνε η οποία αποκτά εμμονή με την καθηγήτριά της, σε σημείο που κινητοποιείται να βρει τρόπο να την προσεγγίσει. Σύντομα το καταφέρνει και έτσι, αρχίζουν να συναντιούνται εβδομαδιαία, κρυφά, στο διαμέρισμα της διδάσκουσας. Παράλληλα, η νεαρή καταγράφει τα ιλιγγιώδη συναισθήματα που νιώθει σε ένα πολυσέλιδο χειρόγραφο, το οποίο όταν φτάνει στα χέρια της γιαγιάς και της μητέρας της αποκαλύπτει δύο σοκαριστικά γεγονότα: ότι κάτι συνέβη(;) σε αυτό το διαμέρισμα και πως η Γιοχάνε είναι διαολεμένα καλή συγγραφέας.
Στις καλές του στιγμές, το "Dreams" είναι πανέξυπνα αστείο και βαθιά συναισθηματικό, καθώς αναπτύσσει μια ιστορία που λειτουργεί σα βίωμα πρόωρης ενηλικίωσης για την πρωταγωνίστρια. Στις λιγότερο καλές φάσεις του, βέβαια, αποδεικνύεται κάπως επιτηδευμένα εγκεφαλικό και σχετικά ισορροπημένο στο πώς προσεγγίζει τη σχέση μεταξύ της Γιοχάνε και της καθηγήτριας. Αυτό δε σημαίνει πως το φιλμ δε ξεχωρίζει, για αυτό και συναντήσαμε τον Χάουγκερουντ στην πλατεία Ποτσντάμερ για να συζητήσουμε γύρω από την παραγωγή, λίγες ώρες προτού "σηκώσει" τη Χρυσή Άρκτο. Ακολουθεί ένα απόσπασμα από τη συνέντευξη που θα δημοσιευθεί πλήρως με την κυκλοφορία του "Dreams" στους κινηματογράφους.
Για την πηγή έμπνευσης του σεναρίου:
"Λένε πολλοί πως η ταινία ανήκει στην κατηγορία των ‘coming of age’ ταινιών, ωστόσο δεν την αντιμετώπισα ποτέ έτσι. Ψάχνοντας να βρω ένα ρόλο που να ταιριάζει στην πρωταγωνίστρια, την Έλα Όβερμπι, μου φάνηκε προφανής επιλογή η θεματική του πρώτου έρωτα. Νομίζω, κιόλας, πως πρόκειται για ένα τόσο συγκεκριμένο, αλλά και τόσο καθολικό συναίσθημα, ώστε αποτέλεσε αυτονόητη κίνηση. Έχω ίδιος πολύ έντονη ανάμνηση της δικής μου πρώτης φοράς, έτσι μπόρεσα πολύ εύκολα να επιστρέψω σε εκείνη την εποχή και αυτά τα συναισθήματα".
Για τη νηφάλια αντίδραση των ενήλικων στην ταινία:
"Μου φαίνεται πως η γιαγιά και η μαμά αντιδρούν αρκετά ρεαλιστικά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, εξάλλου πως στην ουσία επηρεάζονται από κάτι που διάβασαν. Θέλω να πω, όταν σου δίνεται χρόνο να αναγνώσεις κάτι, έχεις το περιθώριο να ηρεμήσεις, να ενδοσκοπήσεις, να μπεις σε περισυλλογή. Η σκηνή αυτή θα ήταν ολότελα διαφορετική εάν η Γιοχάνε απλώς ερχόταν να τους εξομολογηθεί προφορικά όσα συνέβησαν".
Το σεξ στο σινεμά:
"Είναι πολύ δύσκολο να γυρίσεις ερωτικές σκηνές, γιατί δεν πετυχαίνεται εύκολα ο στόχος της ειλικρίνειας. Αν προσπαθείς πολύ, τότε η εικόνα βγαίνει τελείως κινηματογραφική, σχεδόν διαφημιστική, άρα μη ρεαλιστική. Ταυτόχρονα, βέβαια, το αληθινό σεξ δεν είναι κάτι όμορφο…".
Για τις queer σχέσεις:
"Μου ήταν πολύ σημαντικό να απεικονίσω την ομοφυλοφιλία ως κάτι φυσιολογικό, όχι σαν ένα πρόβλημα προς επίλυση για την ηρωίδα. Έτσι κι αλλιώς, εκείνο που με ενδιέφερε περισσότερο σε όλη την τριλογία είναι το πώς ερωτευόμαστε, τι κινητοποιεί την έλξη μας και το πόσο μυστηριώδης είναι η έννοια του πόθου. Το αστείο είναι πως οι διανομείς είδαν την ταινία και ανησύχησαν για το πώς θα πάει, επειδή δεν ήταν ξεκάθαρο ποια είναι η δική μου σεξουαλικότητα. Τους είπα ότι είμαι γκέι και αγαλλίασαν (γέλια)".
Συμπεράσματα από το τέλος της τριλογίας:
"Γυρίζοντας αυτές τις ταινίες έμαθα πάρα πολλά. Εκείνο που μου έκανε κυρίως εντύπωση είναι η πηγαία ανάγκη του κοινού για ουσιαστικές συζητήσεις γύρω από τη σεξουαλικότητα. Μου αρέσει να πιστεύω πως οι ταινίες έπαιξαν το ρόλο τους για να ειπωθούν ορισμένα πράγματα που, ίσως, μας βοηθήσουν σε προσωπικό επίπεδο να εξελιχθούμε. Εμένα, σίγουρα με άλλαξαν".
Ευχαριστούμε την Aegean Airlines για τη συνδρομή της στην πραγματοποίηση του ταξιδιού.
Διαβάστε όλα τα νεότερα για το 75ο Φεστιβάλ Βερολίνου εδώ.
