©Ραφαήλ Τσακμάκης
Αισίως, φέτος η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου (ΕΑΚ) συμπλήρωσε 15 χρόνια ύπαρξης, όσα δηλαδή και τα έτη που απονέμει τις δάφνες της μέσω των βραβείων Ίρις. Πρόκειται για ένα κερδισμένο στοίχημα για την ίδια, καθώς όλο αυτό το διάστημα το εγχώριο σινεμά και κατ’ επέκταση η χώρα, κλήθηκαν να υπερκεράσουν πλείστα υπαρξιακά, πολιτικά και οικονομικά εμπόδια. Έτσι, το ετήσιο ραντεβού της κινηματογραφικής κοινότητας στην τελετή απονομής των Ίριδων αποτελεί ιδανική αφορμή για αντάμωση, αλλά και αναγνώριση της δουλειάς που έχει γίνει από τα μέλη της κατά τη διάρκεια της σεζόν.
Σε μια φάση, λοιπόν, που το ελληνικό σινεμά δείχνει να βρίσκεται σε καλλιτεχνική ακμή, αλλά και να κερδίζει εκ νέου μια δυναμική μερίδα του κοινού μετά το πλήγμα της πανδημίας, τα επετειακά βραβεία Ίρις συνοδεύονταν από έντονο συμβολισμό και συναισθηματική φόρτιση. Για αυτό και εμείς σκεφτήκαμε να παρακολουθήσουμε για πρώτη φορά το παρασκήνιο της προετοιμασίας μιας τόσο απαιτητικής τελετής, η οποία φιλοξενήθηκε στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση (26/6) με παρουσιαστή τον ταλαντούχο ηθοποιό Γιάννη Νιάρρο και σκηνοθέτρια την Ασημίνα Προέδρου. Ήτοι, την ταλαντούχα δημιουργό που πέρσι απέσπασε δέκα Ίριδες από την ΕΑΚ το άψογο ντεμπούτο της "Πίσω από τις Θημωνιές".
Διαβάστε Επίσης
"…Θόρστιν…Σέιμπελ… Το γ****α;", αναρωτιέται με ειλικρινή απορία ο Νιάρρος, στην προσπάθειά του να προφέρει σωστά το όνομα του σκηνογράφου της ταινίας "Inside" και ενώ βοηθοί παραγωγής μιμούνται πως κέρδισαν ένα βραβείο. Είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που ακούμε καθώς μπαίνουμε στην κεντρική σκηνή της Στέγης για να παρακολουθήσουμε τη γενική πρόβα. Ο χαρισματικός ηθοποιός δείχνει άνετος στο ρόλο του παρουσιαστή, καθώς τον πετυχαίνουμε να συστήνει τη μία μετά την άλλη τις κατηγορίες των υποψηφιοτήτων. Από τη μέση της πλατείας, κοντά στον ηχολήπτη, η Προέδρου παρακολουθεί συγκεντρωμένα παρεμβαίνοντας όποτε χρειάζεται ώστε να ραφιναριστούν λεπτομέρειες, όπως το πότε ακριβώς θα ακουστεί που έγραψε ο Δημήτρης Τάσαινας. Για την ίδια, αν μη τι άλλο, πρόκειται για ένα εξ ολοκλήρου διαφορετικό περιβάλλον από αυτό ενός εξωτερικού γυρίσματος, για παράδειγμα. "Εκείνο που κατάλαβα στήνοντας την τελετή, είναι πως μια ιδέα που μπορεί να είχες επιτόπου, χρειάζεται το συγχρονισμό σαράντα ανθρώπων για να βγει στην πράξη", μας λέει λίγο αργότερα κατά τη διάρκεια ενός σύντομου διαλείμματος.
Ομολογουμένως τα λόγια της ανταποκρίνονται σε όσα βλέπουμε να συμβαίνουν επί σκηνής. Η κεντρική ιδέα της φετινής απονομής είναι εμπνευσμένη από τα διεθνή ταξίδια που πραγματοποιούν οι ελληνικές ταινίες, για αυτό και καθετί βασίζεται στην έννοια της διαφυγής, κατεξοχήν συστατικό, επίσης, του ίδιου του σινεμά. Η καθαυτό τελετή ξεκινά με την άφιξη μιας μεγάλης υδρογείου, η οποία αφού διασχίσει την αίθουσα "προσγειώνεται" πλάι στο πόντιουμ. Εκεί αποκαλύπτονται και αλλά στοιχεία συνδεδεμένα με το νόστο. Από τα γραφιστικά που θυμίζουν πίνακα ανακοινώσεων αεροδρομίου και τις σκηνές κατασκηνωσης οι οποίες έχουν τοποθετηθεί στο φόντο, μέχρι τη στολή πιλότου που φορά κάποια στιγμή ο Νιάρρος.
Ο ηθοποιός αποτελεί αυτονόητα το πρόσωπο - κλειδί, εκφέροντας το κείμενο με το κωμικό τακτ που απαιτεί η περίσταση. Αφετηρία και προορισμός των περισσότερων αστείων, εξάλλου, είναι εκείνος, με τον αυτοσαρκασμό του να θίγει ενίοτε το γεγονός ότι δεν έχει υπάρξει ποτέ υποψήφιος για Ίρις και άλλοτε την εγωπάθεια των συναδέλφων του ερμηνευτών (ατάλαντων και μη!). Παράλληλα, ο αεικίνητος Νιάρρος όταν δεν εμφανίζεται με κάποια στολή ή μάσκα (λιονταριού), διασχίζει τη σκηνή κάνοντας ποδήλατο, προσδίδοντας μια νότα ξαφνιάσματος και παιχνιδιού στην τελετή. Έπειτα, από τα λεχθέντα δε λείπει και η επικαιρότητα, με αποκορύφωμα το στιγμιότυπο στο οποίο ο οικοδεσπότης μιμείται τον επιτηδευμένα μελοδραματικό, εξομολογητικό τόνο γνωστής τηλεπαρουσιάστριας η οποία διατείνεται πως στα φοιτητικά χρόνια της δεν είχε χάμπουργκερ και τσίζμπεργκερ να φάει…
Ο χρόνος περνά εν ριπή οφθαλμού και όλα φαίνεται να λειτουργούν ρολόι αναπόφευκτα, ωστόσο, όσο σωστά κι αν πάει μια πρόβλημα είναι αδύνατο να προβλεφθούν όλα. Όπως το γεγονός πως ο χολιγουντιανός σταρ και υποψήφιος για α’ ανδρικό ρόλο Γουίλεμ Νταφόε ("Inside") εμφανίστηκε στη Στέγη και εν τέλει κέρδισε το χρυσό αγαλματίδιο. Παρουσία που ο Νιάρρος φρόντισε να εκμεταλλευτεί στο έπακρο τόσο αστειευόμενος όσο και για να πάρει ένα αυτόγραφο. Ένα ακόμη απρόοπτο πλην μείζονος σημασίας εξελίχθηκε αφού η ηθοποιός Φλομαρία Παπαδάκη απέσπασε το βραβείο β’ γυναικείου ρόλου για το "Animal" (Σοφία Εξάρχου). Μόλις παρέλαβε την Ίριδα, επέστησε την προσοχή όλων στη γενοκτονία που συντελείται στην Παλαιστίνη και κάλεσε στη σκηνή μέλη της Ακαδημίας ώστε να αναγνωστεί κείμενο υπέρ της του λαού της. Μια παρέμβαση που καταχειροκροτήθηκε και αποτέλεσε την πιο φορτισμένη συναισθηματικά στιγμή της βραδιάς. Για την ιστορία, το "Animal" στη συνέχεια έφτασε συνολικά τα επτά βραβεία, κατορθώνοντας μια μεγάλη ανατροπή κόντρα στο άτυπο φαβορί, τη "Φόνισσα" (Εύα Νάθενα), που περιορίστηκε στα πέντε Ίρις στις τεχνικές κατηγορίες.
Περισσότερες φωτογραφίες από τα παρασκήνια των 15ων βραβείων Ίρις:
Οι φωτογραφίες έχουν ©Ραφαήλ Τσακμάκης.
