Ο Μπρουνό Ντιμόν και η "αγιοσύνη της φαυλότητας"

Ένας από τους πλέον ξεχωριστούς, πρωτότυπους και αταξινόμητους σύγχρονους σκηνοθέτες, ο Μπρουνό Ντιμόν είναι αδύνατον να περάσει απαρατήρητος σε οποιονδήποτε αναζητά ταινίες που αψηφούν τους κανόνες του κινηματογράφου. Από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 έως και σήμερα, ο Γάλλος σκηνοθέτης έχει δημιουργήσει μια φιλμογραφία που με κάθε ευκαιρία αψηφά τα στεγανά της 7ης τέχνης, από το καθαρόαιμο δράμα μέχρι το θρίλερ, τα μιούζικαλ και την κωμωδία, ταυτίζοντάς τον δικαίως με την ιδιότητα του εικονοκλάστη. Αυτήν τη φορά, με την αντισυμβατική πολιτική σάτιρα "Φρανς", εξερευνά τις αντιφάσεις της μοντέρνας δημοσιογραφίας και της σχέσης μας με τη δημόσια εικόνα, μέσα από τις περιπέτειες της Φρανς ντε Μερ (Λεά Σεϊντού). Μιας διάσημης ρεπόρτερ η οποία, ξαφνικά, κινδυνεύει να χάσει τα πάντα όταν μετατρέπεται εκείνη στην είδηση της ημέρας. Για αυτά και πολλά ακόμα, συζητάμε παρακάτω με τον Μπρουνό Ντιμόν.

Ποιο ήταν το σημείο εκκίνησης του "Φρανς";
Όλα ξεκίνησαν χάρη στη Λεά Σεϊντού. Ήθελε πολύ να συνεργαστούμε έτσι, εξαιτίας της γνωριμίας μας, άρχισα να ψάχνω ιδέες για ένα σενάριο όπου θα πρωταγωνιστούσε. Μία ιδέα που με δελέασε έντονα αφορούσε την ύπαρξη μιας επιτυχημένης γυναίκας στον τρομερά ανταγωνιστικό κόσμο των ΜΜΕ. Πιστεύω πως υπάρχουν πολλά κοινά ανάμεσα σε αυτό το χώρο και εκείνο του κινηματογράφου. Για αυτό και μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον να τοποθετήσω στο επίκεντρο μια σταρ του σινεμά, όπως η Λεά, δημιουργώντας έτσι πολλαπλές συνδέσεις ανάμεσα στα δύο πεδία.

Ένα από τα κοινά χαρακτηριστικά τους, εξάλλου, είναι αυτό της κατασκευασμένης αλήθειας, το οποίο θίγεται άμεσα στην ταινία.
Φυσικά! Όπως στο σινεμά συστηνόμαστε σε κόσμους που μας πείθουν για την αλήθεια τους, έτσι και στα Μέσα κατασκευάζονται πραγματικότητες οι οποίες μας μοιάζουν ορθές. Οι δημοσιογράφοι καταλήγουν να μιλούν για μυθοπλασία, όχι για χειροπιαστό γεγονός. Αφηγούνται τη ζωή σα να είναι ένα μυθιστόρημα, ένα προϊόν φαντασίας έξω από εμάς. Απλώς, ειδικά σήμερα, όπου η εμπειρία μας διαμοιράζεται ανάμεσα στο ψηφιακό και τον αναλογικό κόσμο, είναι αναπόφευκτο να νιώθουμε μπερδεμένοι.

Σε σχέση με αυτήν την αμφισημία που αναφέρετε, μου έκανε εντύπωση η εξής φράση που ακούγεται στην ταινία: "Μπορείς να απορρίψεις εμένα, αλλά όχι τα συναισθήματά μου". Είναι στη στιγμή που ο χαρακτήρας της Σεϊντού ανακαλύπτει μια προσωπική προδοσία. Πιστεύετε πως είναι εφικτό να λέμε ψέματα αλλά να νιώθουμε αληθινά αισθήματα;
Βεβαίως, διότι δεν αλλάζει η φύση του πράγματος. Όλοι μας χρησιμοποιούμε τεχνάσματα για να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας, αλλά η ουσία τους δεν αλλάζει. Και όσο και αν είμαστε περιτριγυρισμένοι από κάθε λογής παραπλανήσεις, η αλήθεια παραμένει εκεί, αναμφισβήτητη, εμπρός μας.

Το "Φρανς" προσφέρει απολαυστικά σαρκαστική κωμωδία, η οποία δε διστάζει να αποδομήσει σχεδόν όσα συνθέτουν τη γαλλική κοσμοθεωρία. Πιστεύετε εκλείπουν σήμερα οι ταινίες που κοντράρονται με το, με την ευρεία έννοια, κατεστημένο;
Έχει γίνει πάρα πολύ δύσκολο να το κάνεις αυτό, με οποιονδήποτε τρόπο, όχι μόνο την κωμωδία. Η εξοικείωσή μας με το ψηφιακό κόσμο έχει απλοποιήσει τη σκέψη μας. Κατ’ επέκταση, τείνουμε να υιοθετήσουμε μια πουριτανική ηθική η οποία μας αποτρέπει από το να ψηλαφούμε τα περίπλοκα, τα δυσνόητα, τα παράξενα. Για το λόγο αυτό, η χρήση του χιούμορ ώστε να σχολιάσεις τη ζωή με όλα τα δυσερμήνευτά της έχει εξελιχθεί σε κάτι το κοπιώδες.

Έπειτα, η ηρωίδα σας έρχεται αντιμέτωπη με μια απόπειρα δολοφονίας του χαρακτήρα της, αυτό που σήμερα θα ονομάζαμε "cancel", κάνω λάθος;
Καθόλου, ίσα-ίσα, επιδίωξα να υπάρχει αυτή η αίσθηση στην ταινία. Συγκεκριμένα ήθελα να υπογραμμίσω το παράδοξο του κόσμου των ΜΜΕ, όπου τη μια στιγμή είσαι σταρ και την άλλη εξοστρακίζεσαι. Ταυτόχρονα, η ίδια η Φρανς είναι μια αντι-ηρωίδα, έχει εξίσου καλά και κακά χαρακτηριστικά, γιατί καλείται να επιβιώσει στον κλάδο της. Η εξουθένωση που συνοδεύει τις απόπειρές της, ωστόσο, καταλήγουν να την αποξενώνουν από το επάγγελμά της. Παρόλα αυτά, με την ταινία δεν είχα σκοπό να αναπτύξω μια κοινωνιολογική έρευνα γύρω από τη δημοσιογραφία. Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω πως προτεραιότητά μου ήταν να δημιουργήσω ένα ξεκάθαρα κινηματογραφικό έργο.

Ελπίζω να μην πέφτω έξω, αλλά η Φρανς διαθέτει κάποιες ιδιότητες που συναντάμε και σε παλαιότερους ήρωές σας, όπως μεταξύ άλλων την αύρα αγιοσύνης που τη διακατέχει. Κινηματογραφείται σα να βρίσκεται σε βάθρο, προτού εκπέσει φυσικά. Εάν ισχύει η παρατήρησή μου, θα ήθελα τις σκέψεις σας πάνω σε αυτό.
Ανέκαθεν εκείνο που με ελκύει κινηματογραφικά είναι να παίρνω έναν ανήθικο άνθρωπο και να αναζητώ εντός του το φως. Πιστεύω πως η χάρη υπάρχει στη φαυλότητα. Ακόμα και ένα εγγενώς κακό άτομο, ένας κλέφτης ή ένας ψεύτης για παράδειγμα, έχει δικαίωμα σε αυτήν. Γιατί μέσα του υπάρχουν τα εχέγγυα για να εξυψωθεί. Είναι αλήθεια πως το κάνω αυτό από την πρώτη ταινία μου, το "La Vie de Jésus". Στην περίπτωση της Φρανς, έχουμε να κάνουμε με μια αιθέρια ύπαρξη γεμάτη δύναμη, η οποία όμως προέρχεται από το έρεβος. Αυτό είναι που την κάνει τρομερά ενδιαφέρουσα.

Ένα από τα πράγματα που εκτιμώ στις ταινίες σας είναι πως απεικονίζουν νέους τρόπους να φερόμαστε και να σκεφτόμαστε τη ζωή, ακόμα και το ίδιο το σινεμά. Αναρωτιέμαι, λοιπόν, εάν διατηρείτε επαφή με τη σύγχρονη κινηματογραφική παραγωγή ή εάν προτιμάτε να μείνετε επικεντρωμένος στο στιλ σας.
Είμαι πάντα προσκολλημένος στο μέσα μου.