Αλική Κατσαβού: "Το θέατρο για παιδιά είναι χαρά και βαθιά παιδεία"

Η Αλίκη Κατσαβού σκηνοθετεί και συμπρωταγωνιστεί με τον Ιάσονα Λαγουτάρη στο διαδραστικό παραμύθι του Τάκη Χρυσούλη "Του τραγουδιού το παραμύθι" που εμπνέεται από τους μελοποιημένους στίχους μεγάλων Ελλήνων ποιητών, όπως ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Γιώργος Σεφέρης. Με αφορμή την παράσταση, που πρόκειται να κάνει περιοδεία σε όλη την Ελλάδα το ερχόμενο καλοκαίρι, μάς μιλά για την ομάδα "Θεατρομάθεια", μια ιδέα που ξεκίνησε το 2001 μαζί με τον συγγραφέα, σκηνοθέτη και ηθοποιό Τάκη Χρυσούλη, τονίζει τη σημασία που έχει για κείνη το θέατρο για παιδιά και περιγράφει την εμπειρία της ως δασκάλα θεατρικής κίνησης και θεατρικού παιχνιδιού για παιδιά και εκπαιδευτικούς. 

Πως μπήκε το θέατρο στη ζωή σας;
Α.Κ.: Από παιδί είχα δείξει την κλίση μου στις τέχνες. Αγαπούσα και έκανα χορό, ζωγράφιζα ωραία και έπαιζα θέατρο στο σχολείο με κάθε ευκαιρία. Η οικογένειά μου όμως ήθελε να σπουδάσω κάτι άλλο και βρέθηκα να δίνω εξετάσεις για την Ιατρική. Μετά από 3 φιλότιμες προσπάθειες, κι αφού δεν τα κατάφερα να εισαχθώ, βρήκα τη δύναμη να επιβάλω τα θέλω μου και έδωσα εξετάσεις για τη δραματική σχολή. Μετά όλα πήραν το δρόμο τους. Σπούδασα στη Δραματική Σχολή Αθηνών Γιώργου Θεοδοσιάδη. και βγήκα στο θέατρο ήδη από το καλοκαίρι του 1995 στο ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου. Μου ζήτησαν να συνεχίσω και το χειμώνα αλλά προτίμησα να ολοκληρώσω τις σπουδές μου πρώτα και πήρα το πτυχίο μου το 1996.

Δημιουργείτε εδώ και 22 χρόνια θέατρο για παιδιά με τη "Θεατρομάθεια". Πώς δημιουργήθηκε η ομάδα;
Α.Κ.: Η "Θεατρομάθεια" γεννήθηκε ως ιδέα αρχικά από τον πρώτο μου σύζυγο, τον αείμνηστο Τάκη Χρυσούλη, παιδί του Θεάτρου Τέχνης και με σημαντική συμβολή στα θεατρικά δρώμενα του τόπου μας, ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας. Ονειρεύτηκε ένα δυναμικό φορέα που θα ερευνήσει τα όρια του θεάτρου και τις δυνατότητες εφαρμογής του ως "εκπαιδευτικό εργαλείο" με παραστάσεις, σεμινάρια και εκδόσεις. Στην πορεία ως σήμερα συνέβαλλαν πολλοί σημαντικοί καλλιτέχνες μεταξύ αυτών και ο Κώστας Βουτσάς που έπαιξε και σκηνοθέτησε τρεις παραστάσεις.

 

"Εμπνέομαι από τα πάντα! Από την παρατήρηση των ανθρώπων γύρω μου, από ταινίες, βιβλία, από τη μουσική, τη ζωγραφική. Επίσης προσπαθώ να συντηρώ τις ανασφάλειες και τις αγωνίες μου για το αν κοιτώ τα πράγματα από τη σωστή γωνία και με επαρκές οπλοστάσιο, για να συνεχίζω να εξερευνώ και να ανανεώνομαι. Κι όταν νοιώθω ότι τίποτα δεν με καλύπτει, γράφομαι σε ένα online μάθημα για να μάθω κάτι νέο και να γεμίσω τις "αποσκευές" μου. Αυτό το έχω κάνει πολλές φορές και έχει πάντα αποτέλεσμα".

 

Τι σημαίνει για εσάς το παιδικό θέατρο και τι σας εμπνέει;
Α.Κ.: Το θέατρο για παιδιά είναι χαρά και βαθιά παιδεία. Δώρο που πρέπει απλόχερα να χαρίζουν οι μεγάλοι στα παιδιά γιατί συνδέει την καρδιά με το μυαλό και προσφέρει ένα ασφαλές και γοητευτικό πλαίσιο για να ανακαλύψουμε τον κόσμο και τον εαυτό μας. Εμπνέομαι από τα πάντα! Από την παρατήρηση των ανθρώπων γύρω μου, από ταινίες, βιβλία, από τη μουσική, τη ζωγραφική. Επίσης προσπαθώ να συντηρώ τις ανασφάλειες και τις αγωνίες μου για το αν κοιτώ τα πράγματα από τη σωστή γωνία και με επαρκές οπλοστάσιο, για να συνεχίζω να εξερευνώ και να ανανεώνομαι. Κι όταν νοιώθω ότι τίποτα δεν με καλύπτει, γράφομαι σε ένα online μάθημα για να μάθω κάτι νέο και να γεμίσω τις "αποσκευές" μου. Αυτό το έχω κάνει πολλές φορές και έχει πάντα αποτέλεσμα.

Προτιμάτε περισσότερο να σκηνοθετείτε ή να παίζετε σε μια παράσταση;
Α.Κ.: Αγαπώ και να παίζω και να σκηνοθετώ. Η δουλειά του σκηνοθέτη είναι πολύ δημιουργική, αλλά και εγκεφαλική, καθώς προσπαθείς να εμπνεύσεις άλλους ανθρώπους να σε ακολουθήσουν στο δικό σου όνειρο και ταυτόχρονα προσπαθείς να μην ποδοπατήσεις τα δικά τους. Ο ηθοποιός από την άλλη έχει όλη εκείνη τη συναρπαστική ευκαιρία να είναι ο ίδιος το ζωντανό όνειρο στα μάτια των θεατών του και να επικοινωνήσει μαζί τους με όλη του την ψυχή. Ίσως λίγο περισσότερο αγαπώ το να παίζω, γιατί λατρεύω την επαφή με το κοινό.

Φέτος σκηνοθετείτε και παίζετε στην παράσταση "Του τραγουδιού το παραμύθι" στο Θέατρο Άβατον. Πείτε μας δυο λόγια για το ιδιαίτερο αυτό έργο και το ρόλο που ερμηνεύετε στην παράσταση.
Α.Κ.: Με καρδιά και νου διάλεξα το έργο αυτό, μετά από δυο χρόνια χωρίς θέατρο εξαιτίας της πανδημίας, γιατί συμπυκνώνει με τρόπο μοναδικό όλους τους λόγους για τους οποίους αξίζει να συνεχίσουμε να ζούμε και να κυνηγάμε τα όνειρά μας. Γιατί η παράσταση μας και οι ρόλοι μας, της κούκλας αλλά και του παλιάτσου, μας δείχνουν ότι η ποίηση είναι παντού γύρω μας για να μας δίνει δύναμη να συνεχίζουμε, όπως το μικρό τριζόνι του Ελύτη να ψιθυρίζουμε "τι γλυκιά που είναι η ζωή, τι γλυκιά και τι πικρή, τρί και τρι και τρι". 

Ποια είναι η ανταπόκριση των παιδιών στο διαδραστικό μέρος της παράστασης;
Α.Κ.: Τα παιδιά ενθουσιάζονται από την εμπλοκή τους στην εξέλιξη του έργου. Ακόμα και κάποια πιο συνεσταλμένα συνήθως θα παρασυρθούν από τη χαρά των υπολοίπων και από την γοητευτική έλξη της σκηνής, της ιστορίας και της μουσικής. Η διάδραση τα βοηθάει επίσης να καταλάβουν τη γραμμή της ιστορίας και να νοιώσουν ολόψυχα τα νοήματα του έργου.

Διδάσκετε παράλληλα θεατρική κίνηση και θεατρικό παιχνίδι στα σεμινάρια της "Θεατρομάθειας", για παιδιά και εκπαιδευτικούς. Μιλήστε μας για αυτήν την εμπειρία.
Α.Κ.: Η διδασκαλία στα βιωματικά εργαστήρια θεάτρου και θεατρικού παιχνιδιού με ανανεώνει και με κινητοποιεί. Προκειμένου να μεταδώσω όλα όσα γνωρίζω ανοίγω δρόμους επικοινωνίας διαφορετικούς από ότι στο θέατρο. Ταυτόχρονα νοιώθω ότι μέσα από αυτή την επαφή μου με τους ανθρώπους βελτιώνομαι και μαθαίνω κι εγώ νέα πράγματα. Επίσης δοκιμάζω ιδέες που θέλω να φέρω και στη δουλειά μου στη σκηνή κατόπιν κι έτσι νομίζω ότι στην προσπάθειά μου να εμπνεύσω τους άλλους, τελικά εμπνέομαι κι εγώ από εκείνους.

Ποια είναι τα μελλοντικά πλάνα σας με τη "Θεατρομάθεια";
Α.Κ.: Θέλω, αφού ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος λόγω πανδημίας, να ανοιχτούμε σε παραγωγές με περισσότερους ηθοποιούς, συγγραφείς και σκηνοθέτες. Γενικά επιθυμώ περισσότερη εξωστρέφεια καθώς έχουμε συγκεντρώσει πια τεράστια εμπειρία και γνώσεις που αξίζουν να γίνουν ευρύτερα γνωστές. Για το καλοκαίρι που έρχεται προγραμματίζουμε μια περιοδεία σε όλη την Ελλάδα με την τωρινή μας παράσταση.