Ο χορός της φωτιάς

4

Ο Άρης Μπινιάρης βασίζεται σε σχετικά κείμενα και μαρτυρίες και δημιουργεί μια μουσικοχορευτική τελετουργία-φόρος τιμής στη γενοκτονία των Ποντίων, που στην πραγματικότητα μιλάει για τη φρίκη κάθε εθνοκάθαρσης.

Ο χορός της φωτιάς

Η παράσταση που υπογράφει ο Άρης Μπινιάρης, εμπνεόμενος από τη γενοκτονία των Ποντίων, κινείται σε τεντωμένο σχοινί κι έρχεται εξαρχής αντιμέτωπη με δύο στοιχήματα, τα οποία τελικά κερδίζει: να μην πέσει στην παγίδα του εθνικισμού και να μην ωραιοποιήσει τη φρίκη. Όσοι περιμένουν να δουν μια ιστορία αμιγώς «ποντιακή» ίσως απογοητευτούν, όπως και όσοι ζητούν μια ιστορία με πλοκή και χαρακτήρες. Ο Μπινιάρης κάνει στον «Χορό της φωτιάς» ό,τι έκανε στις «Βάκχες»: στήνει επί σκηνής μια σύγχρονη τελετουργία. Η παράσταση έχει τη μορφή τελετής κατά την οποία μια κοινότητα ανθρώπων αποφασίζει να τραγουδήσει «μια παλιά, λησμονημένη ιστορία». Το ρήμα «τραγουδώ» είναι κομβικό: η παράσταση είναι χτισμένη ως ρυθμική αφήγηση, πότε πολυφωνική και πότε μονοφωνική, ενός κειμένου συχνά επαναλαμβανόμενου, πάνω στη μουσική του Φώτη Σιώτα, ο οποίος δικαιωματικά θεωρείται συνδημιουργός της παράστασης. Η κίνηση είναι συμπρωταγωνιστής της μουσικής και του κειμένου, καθώς οι σωματικές δράσεις, γεννημένες από όσα περιγράφουν τα λόγια αλλά όχι απεικονίζοντάς τα κυριολεκτικά, συνιστούν την όποια σκηνική «πλοκή».

Ο χορός της φωτιάς - εικόνα 1

Ο Μπινιάρης μεταχειρίζεται τα περισσότερα από τα εργαλεία του μη αναπαραστατικού, τελετουργικού θεάτρου: στηρίζεται στην αφήγηση, επιμένει σε μια σχετικά αφαιρετική κινησιολογία, δημιουργεί ισχυρούς αλλά ευανάγνωστους συμβολισμούς, όπως για παράδειγμα το δίπολο αρσενικό - θηλυκό, και αντιμετωπίζει τους ηθοποιούς ως μορφές, όχι ως πρόσωπα με ατομικά χαρακτηριστικά· τα πτυχωτά κοστούμια της Ματίνας Μέγκλα, μάλιστα, τους προσδίδουν αρχαϊκή αίσθηση, ενώ χάρη στους εξαιρετικούς φωτισμούς (Στέλλα Κάλτσου) συχνά γράφουν στη σκηνή σαν μονόχρωμες σκιές. Αυτά απομακρύνουν το θέαμα από μια σαφή σύνδεση με το ιστορικό γεγονός από το οποίο γεννήθηκε, κάτι που εντείνεται από την απουσία συγκεκριμένων ιστορικών πληροφοριών στο κείμενο αλλά και από την απουσία ποντιακών ακουσμάτων στη μουσική του Σιώτα (αν και στο βάθος της διακρίνεται ένας λυγμός αντίστοιχος αυτού της ποντιακής λύρας). Ακόμη κι αν μια τέτοια επιλογή ξενίζει, τελικά ανοίγει το θέαμα σε ευρύτερες αναγνώσεις και προτρέπει τον θεατή να μη σταθεί σε ένα επίπεδο.

Ο χορός της φωτιάς - εικόνα 2

Στην καρδιά της παράστασης βρίσκονται οι φρικαλεότητες που γεννούν ο εθνικισμός και ο φονταμενταλισμός, όμως και το αρχικό ζητούμενο –ο φόρος τιμής στους Ποντίους– εξυπηρετείται τελικά. Κι αυτό επειδή το σκηνικό δρώμενο επιδρά έντονα στις αισθήσεις, στα συναισθήματα και στο συγκινησιακό βίωμα του θεατή. Η μουσική, η κίνηση, τα (σπαρακτικά) λόγια υπακούουν σε μια υπόγεια λογική –ίσως όχι άμεσα ορατή αλλά παρούσα– αρχής, εξέλιξης, κορύφωσης και τέλους. Οι έντεκα ερμηνευτές (Χρήστος Λούλης, Ιωάννα Παππά, Κατερίνα Δημάτη, Γρηγορία Μεθενίτη, Ελένη Μπούκλη, Δώρα Ξαγοράρη, Λεωνή Ξεροβάσιλα, Μάνος Πετράκης, Κώστας Σεβδαλής, Νίκος Τσολερίδης, Ορέστης Χαλκιάς) γίνονται αφηγητές και ταυτόχρονα δρώντες και παθόντες αυτής της «λησμονημένης ιστορίας», μέχρι τη λυτρωτική κορύφωση του ποντιακού χορού, που συνδέει άμεσα πια την παράσταση με το αρχικό θέμα της (δυστυχώς, με την ποντιακή λύρα σε ηχογράφηση), και την ολοκλήρωση του τελετουργικού της μνήμης.

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΑ Ηρώων Πολυτεχνείου & Βασ. Γεωργίου, Πειραιάς, 2104143310-20. Διάρκεια: 70΄.

Περισσότερες πληροφορίες

Ο χορός της φωτιάς

  • Μουσικοθεατρική
  • Διάρκεια: 70 '

Η δράση των επαναστατικών ομάδων απέναντι στην επέλαση του εθνικισμού στον Πόντο των αρχών του 20ού αιώνα μέσα από κείμενα της εποχής, επιστολογραφία, άρθρα εφημερίδων και μαρτυρίες.

Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Ηρώων Πολυτεχνείου & Βασ. Γεωργίου

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Ο Ζήσης Ρούμπος σερβίρει "Τηγανητές Πατάτες" με μπόλικο γέλιο στο Loft των TGI Fridays

Μια γενναία δόση νοσταλγίας, αυτοσαρκασμός και ατάκες που πέφτουν βροχή: ο Ζήσης Ρούμπος επιστρέφει κάθε Δευτέρα στο Loft της Καπνικαρέας.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
17/11/2026

Η "Πάπισσα Ιωάννα" του Εμμανουήλ Ροΐδη ανεβαίνει στο Θέατρο Αργώ

Η ιστορία της γυναίκας που μεταμφιέστηκε σε άνδρα και έφτασε μέχρι τον θρόνο του Αγίου Πέτρου ζωντανεύει στη σκηνή μέσα από το μυθιστόρημα του Εμμανουήλ Ροΐδη.

"Σαρώ": Μια ιλαροτραγωδία με ελεύθερη συνεισφορά στο θέατρο Εμπρός

Η Ευτυχία Δρακοπούλου και η θεατρική ομάδα "Κούκου" παρουσιάζουν μια παράσταση σε τρεις πράξεις, γραμμένη σε δεκαπεντασύλλαβο, που ακροβατεί ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, το χιούμορ και την ανθρώπινη αγωνία.

Στο MIR festival 2026 η τέχνη γίνεται "Η δύναμη των αδυνάτων"

Δεκαέξι πρότζεκτ, δεκατέσσερις χώροι και μια Αθήνα που μετατρέπεται σε ανοιχτό πεδίο σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Το αθηναϊκό φεστιβάλ σύγχρονης τέχνης επιστρέφει με ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα που φέρνει σε διάλογο το θέατρο, τον χορό και την περφόρμανς.

Οι "Χήνες" της Στέλλας Ζαφειροπούλου συνεχίζονται για δεύτερη χρονιά στο Πλύφα

Η βραβευμένη ιστορία της Στέλλας Ζαφειροπούλου για την υιοθεσία, την οικογένεια και τις προκαταλήψεις παρουσιάζεται από τις 18 Νοεμβρίου, με τη Μαρία Αντουλινάκη.

Αποκλειστικό: Τι ετοιμάζει ανήμερα τα Χριστούγεννα ο Γιάννης Σκουρλέτης;

Ανοίγει η αυλαία ανήμερα τα Χριστούγεννα (Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου) με μια αναπάντεχη καλλιτεχνική συνάντηση στο "Θέλετε να μιλήσουμε για τον Χριστό;" της Γλυκερίας Μπασδέκη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη. Η ηλεκτρονική προπώληση ξεκινά την Τετάρτη 18/11.

Ο Τορκουάτο Τάσσο του Γκαίτε από τον Γιάννο Περλέγκα στο Θέατρο Ροές

Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Γιάννος Περλέγκας μαζί με τους συμπρωταγωνιστές του Κωστή Γλύκαντζη, Γιώργο Κατσή, Ερμή Μαλκότση, Γιάννη Μπαριτάκη και Χριστίνα Σουγιουλτζή παρουσιάζει το εμβληματικό έργο του Γκαίτε στο Θέατρο Ροές (από 4/12), μια συναρπαστική τραγικωμωδία για τη σχέση τέχνης, ιδιοφυΐας και εξουσίας.