Κωνσταντίνα Τάκαλου: "Κοιτάζω πάντα μπροστά. Δεν κοιτάζω τι έχασα, αλλά τι θα κερδίσω"

Τι μάθατε για τη "Μαρί Skłodowska Κιουρί" μέσα από το έργο στο οποίο πρωταγωνιστείτε;
 Ότι έζησε, μάλλον, όπως ήθελε! Τεράστια υπόθεση. Είναι μια σπουδαία  προσωπικότητα, όχι μόνο ως προς το επιστημονικό έργο της αλλά και για το τρόπο που έζησε ως γυναίκα εκείνη την εποχή. Ανακάλυψε την ραδιενέργεια, το πολώνιο και το ράδιο, ανοίγοντας τον δρόμο για τη χρήση ακτινοβολιών στην αντιμετώπιση του καρκίνου. Είναι ο μοναδικός άνθρωπος με δυο Νόμπελ σε διαφορετικές επιστήμες. Η Κιουρί ήταν μια ανιδιοτελής γυναίκα που μαζί με τον Πιερ Κιουρί αρνήθηκαν να κατοχυρώσουν τις ανακαλύψεις τους πιστεύοντας πως αυτές ανήκουν στην κοινωνία. Η Κιουρί είχε μια ενεργή ερωτική ζωή πέρα από τις συμβάσεις της εποχής και κυριολεκτικά "λιντσαρίστηκε" στην Γαλλία, όταν μαθεύτηκε η σχέση της με παντρεμένο άνδρα μαθητή του συζύγου της, Πιερ, που είχε πεθάνει το 1906, και γι’ αυτό τον λόγο αποσιωπήθηκε η μέγιστη τιμή του Νόμπελ Χημείας. Ήταν ο πρώτος άνθρωπος, που στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο εφοδίασε με δικά του έξοδα πολλά νοσοκομεία με μηχανήματα ακτίνων Χι. Με συγκλονίζει η εντιμότητά της και η αφοσίωσή της στην επιστήμη ακόμα και με κίνδυνο της ζωής της, μιας και γνώριζε πως η έκθεση στο ράδιο θα στοίχιζε στην υγεία της.

Ποιο ήταν το πιο δύσκολο το οποίο είχε να αντιμετωπίσει ως γυναίκα;
Η προκατάληψη. Να υπερβεί τους έμφυλους περιορισμούς της εποχής της. Πρωτίστως την προκατάληψη, που υπήρχε στην εποχή της για τις γυναίκες, που ήθελαν να ξεφύγουν από τα τότε συντηρητικά πρότυπα και να σπουδάσουν. Μην ξεχνάμε πως στην Πολωνία δεν επιτρεπόταν σε γυναίκες να σπουδάσουν και η Κιουρί πήγαινε ως τα 24 της σε παράνομο πανεπιστήμιο. Κατάφερε να φύγει στο Παρίσι, όπου σπούδαζε η αδελφή της Ιατρική.

Ποια συναισθήματα σας δημιουργεί;
Θαυμασμό για την δύναμη που είχε για τόσο διαφορετικά θέματα. Η πίστη πως ο άνθρωπος μπορεί να εξελιχθεί και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες, όταν έχει σθένος και θέληση.

Σε ποια σημεία εστιάζει η σκηνοθεσία του Θέμη Μουμουλίδη;
Πιάνει όλο σχεδόν το φάσμα της πολύ ιδιαίτερης ζωής της.

Οι επιστήμονες έχουν ευθύνη μόνο απέναντι στη χώρα τους ή και απέναντι στην ανθρωπότητα;
Η εμπειρία της πρόσφατης πανδημίας έδειξε πως η συνεργασία επιστημόνων από πολλές χώρες έχει πολύ καλυτέρα αποτελέσματα. Οι επιστήμονες πρέπει μέσα από διεθνή συνεργασία να μεταδίδουν τις γνώσεις τους και στον τελευταίο απομονωμένο κάτοικο της Γης.

Πρέπει να απαιτούμε από τους νέους επιστήμονες να μένουν στην Ελλάδα ή να τους ενθαρρύνουμε να φεύγουν επειδή με τις επιτυχίες τους θα προοδεύσει η ανθρωπότητα;
Νομίζω πως η χώρα μας έχει καλά Πανεπιστήμια, όπου οι νέοι μπορούν να έχουν εξαιρετικές σπουδές. Από εκεί και πέρα ανάλογα με τις επιθυμίες τους και τις ικανότητες τους και από την στιγμή που οι αποστάσεις πια έχουν μειωθεί, καλό θα ήταν να εμπλουτίζουν τις γνώσεις τους και στο εξωτερικό...Μακάρι η Ελλάδα να μπορούσε να κρατήσει κάθε άξιο και ολοκληρωμένο επιστήμονα. Δεν συμφωνώ με την άποψη πως όλοι πρέπει να φεύγουν και να μην γυρίζουν.

Με τους καλλιτέχνες τι γίνεται, πρέπει να αναζητούν καλύτερη τύχη στο εξωτερικό;
Ναι βεβαίως ναι! Αυτό το λέω συνέχεια σε μαθητές μου, στον εαυτό μου, ότι πρέπει να αναζητάς την γνώση και εκτός συνόρων. Δυστυχώς ενώ έχουμε  υψηλού επιπέδου θέατρο -και ηθοποιούς σπουδαίους-  το θέατρο δεν ταξιδεύει, είμαστε  εσωτερικής καύσης. Θα έπρεπε να βοηθιούνται οι παραστάσεις και οι ηθοποιοί  να έχουν την δυνατότητα να το κάνουν. Οποιαδήποτε εμπειρία εμπλουτίζει το επάγγελμά μας και  βοηθά στην βελτίωση της υποκριτικής μας είναι επιθυμητή. Αν δοθούν ευκαιρίες  σε καλλιτέχνες να δουλέψουν και, στο εξωτερικό  θα είναι πολύ σημαντικό.

Πιστεύετε πως οι γυναίκες επιστήμονες, αλλά και οι καλλιτέχνιδες έχουν ίσες ευκαιρίες με τους άνδρες;
Σίγουρα τα πράγματα έχουν βελτιωθεί σε σχέση με 40 χρόνια πριν, αλλά χρειάζεται να μειωθεί και άλλο η προκατάληψη κατά των γυναικών. Επίσης είναι εξίσου σημαντικό όλοι οι επιστήμονες και καλλιτέχνες, ανεξαρτήτως φύλου και ερωτικών επιλογών, να έχουν ίδιες ευκαιρίες και να κρίνονται από τις ικανότητες τους, την δουλειά τους και την αξία τους, χωρίς οποιαδήποτε άλλη έμμεση παρέμβαση.

Αυτή τη στιγμή πως βλέπετε το μέλλον του θεάτρου στη χώρα μας;
Το θέατρο φέτος έχει μια άνθηση, όσο αφορά την προσέλευση θεατών. Αυτό είναι ελπιδοφόρο για όλους, και για το κοινό και για εμάς που το θέατρο μας περιέχει. Αλλά δεν ξέρω ποιος αποφασίζει την δραματουργία, το κοινό, εμείς ή μαζί; Εγώ, όταν έβλεπα μια σπουδαία ερμηνεία ή σκηνοθεσία δεν μπορούσα να αποκαλέσω τον εαυτό μου ηθοποιό. Ακυρωνόμουν σε ένα "μεγαλείο", δεν μπορούσα να πω ότι είναι ο "συνάδελφος μου" αυτός ο ηθοποιός, πάθαινα ολόκληρη μούδιασμα. Νόμιζα για μέρες...ένιωθα ότι εγώ έκανα άλλη δουλειά, ας πούμε κηπουρός, που μου αρέσει κι όλας. Δηλαδή ήμουν σε σοκ. Δεν παθαίνω ευκολά μετάβαση στην παραίσθηση χρόνου τόπου και ταυτότητας. Όταν βλέπεις κάτι στην τέχνη είναι σαν είσαι υπό την επήρεια παραισθησιογόνων ή ονείρου, σαν κάτι τρελό που δεν το πιάνει ευκολά ανθρώπινος νους κι ας είναι και κάτι απλό. Η τέχνη δεν είναι χώρος  για μεγάλη "ασφάλεια" είναι χώρος να φας και καμία τούμπα, να γλιστρήσεις. Είναι επικινδυνά! Αν διαβάσεις τον "Γλαρό" του Τσεχωφ, βλέπεις την αγωνιά των ανθρώπων που ασχολούνται με τις τέχνες, πριν εκατό χρόνια, τα ίδια έχουμε κι εμείς. Το θέατρο έχει επιβιώσει και αναδείξει σημαντικούς ανθρώπους σε κάθε εποχή, ακόμα και στις πιο δύσκολες. Το θέατρο και οι τέχνες, το βλέπουμε αυτές τις μέρες, δεν είναι εκατό ανθρώπων. Είμαστε πάρα πολύ, γεμίσαμε δρόμους έγινε μια πλημμυρά ποιητών στους δρόμους, που ύψωσαν το ανάστημα τους και φάνηκαν πανάξιοι της ιστορίας που κουβαλά το θέατρο στην χωρά μας. Δεν είμαστε οποιαδήποτε χωρά όσο αφορά το θέατρο.

Έχετε παίξει ρόλους όλου του δραματολογικού φάσματος. Σε προσωπικό επίπεδο, η διαδρομή αυτή σε ποιον βαθιό έχει καθορίσει τη ζωή σας;
Η ζωή μου κινήθηκε γύρω από την ζωή του θέατρου. Άλλοτε νιώθω λυτρωμένη άλλοτε απογοητευμένη. Η ίδια η ζωή έχει δίπολα, καλό, κακό, χαρά, λύπη κλπ. Είμαι πολύ κοντά σε πράγματα που ήθελα και πολύ μακριά από αλλά. Ευτυχώς όμως, για κάποιες συναντήσεις, είμαι ευτυχής! Φοράω τα "ρούχα" τους για πάντα.

Κοιτώντας πίσω, τι σας λείπει πιο πολύ;
Κοιτάζω πάντα μπροστά και πάντα τον ήλιο, τον πρωινό και λαμπερό. Δεν κοιτάζω τι έχασα, κοιτάζω τι θα κερδίσω. Ζω σαν να προσπαθώ να φτιάξω μια μικρού μήκους ταινία την κάθε μέρα. Άλλοτε με αλήθεια που υπάρχει γύρω μου, αλλιώς με ένα ωραίο ζωτικό ψευδός που δημιουργώ και προκαλώ εγώ η ίδια.

Πώς σας φαίνεται η εποχή μας; Ακραία; Οι ηγέτες της; Έχουν όραμα για την ανθρωπότητα ή μπορεί να μας οδηγήσουν σε αδιέξοδα;
Ζούμε μια εποχή που περιέχει, όπως όλες οι εποχές, τα πάντα. Δεν μου αρέσει καθόλου η λέξη ηγέτης. Η πολιτική και οι πολιτικοί μοιάζουν μεταξύ τους. Μου αρέσουν οι άνθρωποι που σέβονται και αγαπούν τον άνθρωπο και κυρίως που είναι ταπεινοί και βλέπουν οράματα. Δεν νομίζω ότι οι ηγέτες ονειρεύονται ούτε καν στον ύπνο τους.  Πρέπει να κάνουν καλά την δουλειά τους. Είναι μια εποχή μεταβατική. Ζήσαμε οικονομική κρίση, πανδημία και υπάρχει μια ανοικτή πληγή, ο πόλεμος εναντίον της Ουκρανίας. Κάποιες φορές χάνεται το μέτρο και αυτό ευνοεί ακραίες αντιδημοκρατικές δυνάμεις. Ελπίζω να επικρατήσει η μετριοπάθεια και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, παράγοντες που ενισχύουν την Δημοκρατία και την Ελευθερία.

Ποια είναι τα καλλιτεχνικά και τα προσωπικά σχέδια σας για το άμεσο μέλλον;
Η δουλειά μας είναι απρόβλεπτη και αυτό έχει την γοητεία του. Συχνά χρειάζεται να αλλάξουμε διάθεση και να προσαρμοστούμε σε νέους ρόλους εντελώς αντίθετους από της προηγούμενη.