Στέφανι Τιρς: "Η απώλεια μπορεί να μοιάζει με ακρωτηριασμό"

Τι σας ενέπνευσε να σκηνοθετήσετε την παράσταση "Hello to Emptiness"; 
Μετά από μια προσωπική εμπειρία, άρχισα να ασχολούμαι με το θέμα κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Παρατήρησα στο περιβάλλον μου ότι λίγοι είναι αυτοί που μπορούν να αντιμετωπίσουν με σοφία τις δύσκολες στιγμές της ζωής όπως είναι η απώλεια ενός ανθρώπου. Μέσα από τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, το έργο άρχισε να αποκτά όλο και μεγαλύτερη συνοπτικότητα. Συνειδητοποιούμε για άλλη μια φορά την ευθραυστότητα της ζωής. Πώς μπορούμε να θρηνήσουμε την απουσία, το παρελθόν; Πώς μπορούμε να θρηνήσουμε την απώλεια ενός μέλλοντος;

Τι είναι αυτό συνήθως κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται άδειοι και μόνοι;
Μετά από ένα θάνατο, συχνά ο πόνος δεν μπορεί να περιγραφεί με λόγια. Βαθιά θλίψη και λαχτάρα ή φόβος να μείνεις μόνος - όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν τους ανθρώπους. Έναυσμα για τέτοια συναισθήματα κρύβονται παντού: το άδειο κρεβάτι, οι συζητήσεις που λείπουν δείχνουν συνεχώς αυτό που δεν επιστρέφει πια. Η απώλεια μπορεί να μοιάζει με ακρωτηριασμό.

Ποιος είναι ο σκοπός της παράστασης που θα δούμε στην Εναλλακτική Λυρική Σκηνή;
Θέλω να δημιουργήσω έναν ποιητικό χώρο στον οποίο οι αρχαίοι θρήνοι και οι παραδοσιακές πολυφωνικές τελετουργίες αναβιώνουν με σύγχρονο τρόπο. Κατά κάποιο τρόπο δημιουργούμε ένα πλαίσιο όπου το κοινό μπορεί να κυνηγήσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Πώς η κλιματική αλλαγή, η εξαφάνιση των ειδών και οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι έχουν διαμορφώσει τη μορφή του θρήνου και του πένθους μας; Πώς έχει αλλάξει η πανδημία τον τρόπο που βλέπουμε και σκεφτόμαστε την απώλεια; Τι αξία αποδίδουμε ως κοινότητα στη ζωή και ποιους χώρους δημιουργούμε για να θρηνήσουμε για αυτή τη ζωή;

Με ποιο τρόπο συνυπάρχουν τα θεατρικά, τα χορευτικά και τα μουσικά στοιχεία σκηνικά;
Γενικά πιστεύω στη γόνιμη ανάμειξη διαφόρων ειδών τέχνης και συχνά είναι δύσκολο να δώσουμε σαφείς περιγραφές στις παραστάσεις, γιατί δεν είναι ξεκάθαρα τα χορευτικά, τα μουσικά κομμάτια ή τα θεατρικά. Το συναρπαστικό μέρος αυτής της βραδιάς είναι ό,τι όλοι οι καλλιτέχνες που βρίσκονται στη σκηνή συνθέτες, μουσικοί, τραγουδιστές, χορευτές και ηθοποιοί δουλεύουν σε διάφορους τομείς κάθε φορά– μια απίστευτη απόλαυση για έναν σκηνοθέτη σαν εμένα.

Ποιος ήταν ο καμβάς πάνω στον οποίο σχεδιάσατε την παράσταση;
Στην αρχή ερευνούσαμε παραδοσιακές μορφές θρήνων για να δούμε τι μας λένε και πώς μας αγγίζουν ακόμα και σήμερα, ειδικά την ελληνική παράδοση των μοιρολογιών. Αυτοί οι προ-αρχαίοι ελληνικοί θρήνοι χρησιμοποιούν εξαιρετικά όμορφες μεταφορές από τη φύση, όπως εικόνες νερού - δακρύων που μαζεύονται σε ένα ποτάμι. Είναι όμως και η μορφή των Μοιρολογιστρών που είναι συγκινητική. Οι θρηνητές μπαίνουν σε διάλογο με τους νεκρούς. Επίσημα συναρπαστικό ήταν το πώς, οι φωνές μπορούν να πεθάνουν σε μακριές νότες και glissandi ή πώς η φωνή γλιστράει σε έναν αναστεναγμό. Αυτό το βρίσκουμε και στους ουκρανικούς θρήνους.

Θέλετε να μας συστήσετε την ομάδα Mouvoir της οποίας είστε καλλιτεχνική διευθύντρια;
Η Mouvoir είναι μια ομάδα με έδρα την Κολωνία που κατά βάση ασχολείται με τον σύγχρονο χορό, προσκαλεί τακτικά επισκέπτες και δημιουργεί "συμμαχίες" με μουσικούς, συνθέτες, ορχήστρες ή εικαστικούς καλλιτέχνες και κινηματογραφιστές. Εκτός από τους αγγέλους παραγωγής μας τη Sarah Heinrich, διευθύντρια παραγωγής, την Tanja Baran, που έχει το management, οι καλλιτεχνικές ομάδες ενδέχεται να αλλάξουν ανάλογα με το μέγεθος και τo θέμα της παράστασης. Έχουμε ένα γραφείο και στούντιο στο κέντρο της Κολωνίας, ως βάση μας για διεθνείς συνεργασίες και περιοδείες.
 
Ποιοι είναι οι συνεργάτες σας στην παραγωγή "Hello to Emptiness";
Το "Hello To Emptiness" συγκεντρώνει ένα πολύπλευρο καστ, όπως η Ελληνίδα μουσικός και τραγουδίστρια Μάρθα Μαυροειδή, η Ουκρανή τραγουδίστρια και μουσικός Mariana Sadovska, ο Ισπανός χορευτής και αντιτενόρος Juan Kruz Diaz de Garaio Esnaola, ο Γάλλος χορευτής και αντιτενόρος Julien Ferranti και η Γαλλίδα χορεύτρια, τραγουδίστρια και μουσικός Manon Parent, και δραματουργός Σταυρούλα Παναγιωτάκη, διαπολιτισμικοί και διεπιστημονικοί λαμπεροί καλλιτέχνες.
 

Ταυτόχρονα με αυτή τη σκηνική παράσταση, δημιουργήθηκε η βιντεοεγκατάσταση "Voices of Mourning" που θα προβληθεί στην παράσταση.
Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μας, είχαμε πρόσβαση σε πολύ ενδιαφέρον υλικό τεκμηρίωσης και είχαμε συγκινητικές συζητήσεις. Το τρίπτυχο είναι η προσπάθεια διακλάδωσης του ποιητικού σκηνικού χώρου σε διαπολιτισμικές μαρτυρίες που αποτελούν την αφετηρία. Η εγκατάσταση είναι κατά κάποιο τρόπο ένας πρόλογος. Στο τρίπτυχο θα προβληθούν ταυτόχρονα τρεις ταινίες που εναρμονίζονται μεταξύ τους και φέρονται σε διάλογο. Συνδυάζουμε υλικό ντοκιμαντέρ από (Ελλάδα, Μάνη), Κένυα (Λίμνη Βικτώρια και Ανατολική Ακτή) και Κορέα (Σεούλ) που ακολουθούν τους θρήνους και τους σαμάνους στην πρακτική και τις σκέψεις τους για να καταλάβουμε αν, οι πολιτισμοί μοιράζονται κοινές πηγές και ιδέες πένθους. Οι εικόνες έχουν δημιουργηθεί ανεξάρτητα από διάφορους σκηνοθέτες, όπως ο Σίλας Μιχαλάκας στην Ελλάδα και οι ομάδες τους. Είναι μια προσπάθεια να βρούμε νέα μοντέλα διεθνούς συνεργασίας και να αναζητήσουμε κάτι σαν μια κοινή παγκόσμια θλίψη που μας ενώνει.

Ποιο τραγούδι, ποια λέξη ή ποια στιγμή της παράστασης σας συγκινεί περισσότερο;
Μια παράσταση για το πένθος αφήνεις τις σκέψεις για τη ζωή και το θάνατο να μπαίνουν συνεχώς στην καλλιτεχνική διαδικασία. Αυτό είναι πολύ έντονο και συχνά συναισθηματικό. Με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η συναυλία- παράσταση "Hello to Emptiness" παίρνει μια διάσταση τρομακτικής επικαιρότητας. Το θέμα γίνεται όλο και πιο επείγον. 

Σας απασχολεί το γεγονός ότι μετά από τόσες μεγάλες ιστορικές καταστροφές, ο άνθρωπος φαίνεται να μην έχει μάθει τίποτα ακόμα;
Και βέβαια με απασχολεί. Ως καλλιτέχνης, έχω την ευκαιρία να υιοθετήσω άλλες οπτικές γωνίες, να επανεφεύρω αυτό που ονομάζουμε πραγματικότητα και να ταρακουνήσω παγιωμένα μοτίβα σκέψης. Νομίζω ότι δεν είμαι άνθρωπος που τα παρατάει εύκολα… και ελπίζω πάντα να μπορούμε να συμπαρασύρω ανθρώπους στο ταξίδι μας.

Μία από τις ερμηνεύτριες του σόου, η Mariana Sadovska είναι Ουκρανή. Τι συζητάμε με τους συνεργάτες σας για τον πόλεμο στην Ουκρανία;
Καταδικάζουμε έντονα την επίθεση στην Ουκρανία. Η Mariana, ανέπτυξε σημαντική ακτιβιστική δράση με το ξέσπασμα του πολέμου, απαιτεί δικαιοσύνη για την Ουκρανία και όχι οίκτο. Προσωπικά συμφωνώ, δεν μπορώ να μιλήσω για άλλους. Οι απόψεις διίστανται. Οι οικονομικές ανησυχίες θολώνουν όπως συχνά αυτό που πρέπει να γίνει.