Κώστας Φιλίππογλου: «Όλη η κοινωνία βασίζεται στο σαδομαζοχισμό»

Ο Κώστας Φιλίππογλου σκηνοθετεί τη «Δεσποινίδα Τζούλια» του Άουγκουστ Στρίντμπεργκ, αποκαλύπτοντας τις «κρυφές» συνδέσεις του έργου με τους Μαρκήσιο ντε Σαντ και Σαίξπηρ.

Κώστας Φιλίππογλου: «Όλη η κοινωνία βασίζεται στο σαδομαζοχισμό»

Ο Κώστας Φιλίππογλου σκηνοθετεί τη «Δεσποινίδα Τζούλια» του Άουγκουστ Στρίντμπεργκ, αποκαλύπτοντας τις «κρυφές» συνδέσεις του έργου με τους Μαρκήσιο ντε Σαντ και Σαίξπηρ. Αυτά και άλλα πολλά είπε στη Μαρία Κρύου λίγο πριν από πρεμιέρα της παράστασης (8/3) στο Από Μηχανής Θέατρο.

Κώστας Φιλίππογλου: «Όλη η κοινωνία βασίζεται στο σαδομαζοχισμό» - εικόνα 1

Κάποιες από τις φωτογραφίες της παράστασης αποτυπώνουν ένα ακραίο ερωτικό παιχνίδι. Μπορεί ένα έργο του 1888 να μιλήσει για το σαδομαζοχιστικό ερωτισμό;
Το κείμενο πριμοδοτεί τον ερωτισμό. Ακούς την κυρία, τη Δεσποινίδα Τζούλια, την οποία υποδύεται η Ίρις Μάρα να λέει στον υπηρέτη, τον Ζαν (Νίκος Ιωαννίδης), φίλα μου το πόδι, φίλα μου το παπούτσι. Βλέπουμε ακόμη πως, μετά την ερωτική συνεύρεση του Ζαν με την Τζούλια εκείνος συμπεριφέρεται ως ισχυρό αρσενικό. Το έντονο ερωτικό παιχνίδι που παίζεται έχει την εναλλαγή σαδισμού και μαζοχισμού, με την έννοια του πώς περνάει η εξουσία από τον ένα στον άλλον. Στο έργο υπάρχει κι ένας τρίτος πόλος, η υπηρέτρια Κριστίν (Γιώτα Σερεμέτη), ερωμένη του Ζαν, που δέχεται αυτό που συμβαίνει, ενώ υποβόσκει μια περίεργη έλξη μεταξύ των δύο θηλυκών. Παρότι είχα μελετήσει το έργο στις θεατρικές σχολές, ξαναδιαβάζοντάς το τώρα τρελάθηκα με το πόσες ερωτικές και σεξουαλικές αναφορές έχει. Κάθε φορά η ανάγνωση σου αποκαλύπτει νέα πράγματα.

Τώρα τι σας αποκάλυψε;
Συνειδητοποιώ πως είχε πολύ δίκιο ο Μαρκήσιος ντε Σαντ που έλεγε ότι όλη η κοινωνία βασίζεται στο σαδομαζοχισμό. Διότι, αν το σκεφτείς, δεν μπορεί παρά να είσαι μαζοχιστής, αφού δέχεσαι τη διαφορά των κοινωνικών τάξεων και τις σχέσεις εξουσίας με τον σύντροφό σου, στην οικογένεια, στην κοινωνία. Αυτή η σκέψη αποτέλεσε το ισχυρό κίνητρο για να ανεβάσω αυτό το έργο.

Κώστας Φιλίππογλου: «Όλη η κοινωνία βασίζεται στο σαδομαζοχισμό» - εικόνα 2

Αφαιρέσατε κομμάτια του έργου ή κάνατε προσθήκες;
Ο Στρίντμπεργκ τοποθετεί τη δράση στη νύχτα της 21ης Ιουνίου. Εκείνη την ημέρα στην Ελλάδα γιορτάζεται ο Αϊ-Γιάννης Κλήδονας. Είναι η πιο μικρή κι ερωτική νύχτα του χρόνου. Στη χώρα μας ο χριστιανισμός άμβλυνε το παγανιστικό στοιχείο της γιορτής. Στην Ευρώπη, πάλι, παραμένει πιο ισχυρό. Την ίδια νύχτα χρησιμοποιεί και ο Σαίξπηρ στο «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας». Στην παράσταση, λοιπόν, έχουν αφαιρεθεί από το κείμενο κάποιες ιστορικές αναφορές κι έχει γίνει μια προσθήκη από το σαιξπηρικό έργο. Θυμάστε τη σκηνή που ο μάστορας μεταμορφώνεται σε γάιδαρο από τον Όμπερον και η Τιτάνια υπό την επίδραση ενός μαγικού φίλτρου ερωτοτροπεί μαζί του; Με έναν τρόπο αυτό έχει ενσωματωθεί στην παράσταση. Ο Ζαν και η Τζούλια φοράνε κάτι σαν μάσκες αυτήν τη νύχτα της απίστευτης ερωτικής κτηνωδίας και κάτω από έναν ιδιαίτερο φωτισμό ακούγεται ένα υπέροχο κείμενο του Γιαν Κοτ. Αυτό που ήθελα να πετύχω ήταν μια ποιητική σύνθεση των πραγμάτων.

Η παράσταση είναι ακατάλληλη για ανηλίκους κάτω των 18 ετών. Ποια ήταν η αποδοχή του κοινού στο Αγρίνιο όπου πρωτοπαίχτηκε;
Είναι ακατάλληλη όχι επειδή περιέχει κάτι σοκαριστικό. Απλώς δεν ήθελα να έρθει ένα παιδί σε επαφή με τον έρωτα με αυτόν τον τρόπο. Δεν θέλω να είμαι εγώ αυτός που θα τους τον δείξει ως ένα παράξενο σαδομαζοχιστικό παιχνίδι. Κάποια πράγματα είναι καλό να τα ανακαλύπτουμε με την ηλικία και το λέω αυτό ενώ ξέρω πως ένα 16χρονο μπαίνει σε sites και ξεπατικώνει πρακτικές για να τις εφαρμόσει στην πρώτη του ερωτική επαφή. Σε μια πόλη όπως το Αγρίνιο, που δεν βλέπει με τη συχνότητα της Αθήνας θέατρο, η συντηρητική μερίδα του κοινού αντέδρασε αρνητικά και ρωτούσε αν ο δήμαρχος γνωρίζει τι γίνεται στο ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου. ­Υπήρξαν όμως και ανοιχτά μυαλά, που τους άρεσε.

Κώστας Φιλίππογλου: «Όλη η κοινωνία βασίζεται στο σαδομαζοχισμό» - εικόνα 3

Έχετε δει κάποιο ανέβασμα της «Δεσποινίδας Τζούλιας» του Στρίντ­μπεργκ που σας συγκίνησε;
Είδα στο Φεστιβάλ Αθηνών την εξαιρετική παράσταση «Mies Julie» από το Baxter Theatre Company, που δεν είχε καμία σχέση με τον ερωτισμό. Υπήρχε μια δυνατή ερωτική σκηνή μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών, αλλά δεν υπήρχε το ερωτικό τρίγωνο. Όλο το εγχείρημα στηριζόταν στο απαρτχάιντ και στη διαφορά των κοινωνικών τάξεων. Αν ήσουν μαύρος, ήσουν πάντα υπηρέτης και αν ήσουν λευκός ήσουν πάντα ο αφέντης. Η δική μου προσέγγιση είναι άχρονη.

Περισσότερες πληροφορίες

Δεσποινίς Τζούλια

  • Δράμα
  • Διάρκεια: 80 '

Η διαφορά των τάξεων και η μάχη των δύο φύλων σε μια σύγχρονη ανάγνωση του έργου.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Το Σώσε

Ένα από τα ευτυχέστερα δείγματα του κωμικού είδους, μια ωδή στο θέατρο, ανεβαίνει σε μια καλοκουρδισμένη παράσταση υψηλής ενέργειας και απολαυστικών ερμηνειών.

ΓΡΑΦΕΙ: ΤΩΝΙΑ ΚΑΡΑΟΓΛΟΥ
29/09/2022

Ματωμένα χώματα

Χωρίς να επιφυλάσσει ιδιαίτερες εκπλήξεις ή να καινοτομεί, η παράσταση του Γιώργου Παλούμπη πάνω στο εμβληματικό μυθιστόρημα καταφέρνει να επιβληθεί χάρη στο νεύρο, το δυναμισμό και τον ωραίο θίασο.

Ιεροκλής Μιχαηλίδης - Γεράσιμος Σκιαδαρέσης στον "Αμπιγιέρ"

Στη σκηνή του θεάτρου Τζένη Καρέζη ανεβαίνουν οι δύο σπουδαίοι ηθοποιοί τον Δεκέμβριο στο έργο του Ρόναλντ Χάργουντ, υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Τσέζαρις Γκραουζίνις.

Γιώργος Κουτλής: "Με τρομάζει το πώς έχει φτιαχτεί μία κοινωνία που έχει ολόκληρες γενιές ματαιωμένων ανθρώπων"

Μετά το "Παίζοντας το θύμα", ήρθαν "Οι Παίχτες", το "Talk Show", το "Όνειρο ενός γελοίου" και ο "Ο σκύλος, η νύχτα και το μαχαίρι" που εκτόξευσαν τον Γιώργο Κουτλή στην επιτυχία μέσα σε δύο μόλις χρόνια. Πώς έφτασε στο θέατρο, τι ετοιμάζει και τι του αρέσει εκτός θεατρικής σκηνής;

Το Σινέ Φιλίπ... αλλιώς

Στο καλλιτεχνικό του πρόγραμμα περιλαμβάνονται εκδηλώσεις με χορό, μουσική, βιβλίο με σκοπό την προώθηση της τέχνης και του πολιτισμού.

On Ego

Ερεθιστικά φιλοσοφικά ερωτήματα γύρω από την ιδέα του Εαυτού θέτει το γοητευτικό έργο του Βρετανού δραματουργού, που μας συστήνει ο Γιάννης Νταλιάνης σε μια προσεγμένη σκηνική παρουσίαση.

Συνεχίζεται το 10ο Φεστιβάλ Χειροποίητου και Ανακυκλώσιμου Θεάτρου

Όλα όσα θα δούμε το τελευταίο πενθήμερο του πρωτότυπου θεατρικού φεστιβάλ στον Τεχνοχώρο Φάμπρικα στον Κεραμεικό.