© Ο Μεγάλος Κήπος - Αρχεία Νίκου Αλεξίου
H Γκαλερί Ζουμπουλάκη παρουσιάζει την έκθεση του Νίκου Αλεξίου "The End. Μια σπουδή στο άπειρο", σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου. Με αφορμή τη συμπλήρωση δεκαπέντε χρόνων από τον θάνατο του καλλιτέχνη, η γκαλερί επαναφέρει μια ενότητα του εμβληματικού έργου "The End" που εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας το 2007 αναδεικνύοντας τη διαχρονική του επικαιρότητα, παρά την απόσταση που μας χωρίζει από την εποχή εκείνη. Η κεντρική εγκατάσταση και προβολή πλαισιώνονται από μια επιλεγμένη σειρά έργων του Αλεξίου.
Ο ιστορικός τέχνης και επιμελητής Χριστόφορος Μαρίνος σημειώνει: "Η επανέκθεση του 'The End', σχεδόν είκοσι χρόνια μετά και σε νέα εκδοχή, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την απουσία του ίδιου του Νίκου Αλεξίου, ο οποίος έφυγε πρόωρα από τη ζωή τον Φεβρουάριο του 2011. Σήμερα το έργο του –ένα έργο που εικονογραφούσε ποιητικά και αρκούντως αινιγματικά το τέλος– καλείται να υπάρξει χωρίς την παρουσία εκείνου που το ενεργοποιούσε διαρκώς με τη χειρονομία και τη σκέψη του. Η απουσία αυτή, ωστόσο, δεν μετατρέπει το 'The End' σε μνημειακό κατάλοιπο· αντίθετα, καθιστά ακόμη πιο ορατή τη βασική του ιδιότητα ως χειρωνακτική πρακτική που λειτουργεί μέσα στον χρόνο. Τίποτε δεν κλείνει οριστικά· ό,τι επανεμφανίζεται ζει μόνο μέσα από την αναπλαισίωσή του. Για τον ίδιο, η βίωση ενός έργου τέχνης στηρίζεται σε μια 'λοξή' σχέση, σε μια διαδρομή όπου το βλέμμα δεν κυριαρχεί αλλά περιπλανιέται και επιστρέφει. Ήδη από τη συνέντευξη του 2007, ο Αλεξίου μιλούσε για το τέλος όχι ως κλείσιμο αλλά ως στιγμή συγκέντρωσης: πλησιάζοντας το τέλος, γίνεται σαφέστερο τι έχει προηγηθεί, καθώς το τέλος δείχνει τη διαδρομή και όχι το αντίστροφο. Σήμερα, αυτή η σκέψη αποκτά άλλη βαρύτητα. Το 'The End', χωρίς τον δημιουργό του παρόντα, οργανώνεται πλέον γύρω από τη μνήμη, την απουσία και το κενό, μετατοπίζοντας το βάρος από τη χειρονομία στο ίχνος.
Η νέα εκδοχή του 'The End' στη γκαλερί Ζουμπουλάκη αποτελεί μια αναπλαισίωση και λιγότερο μια αναδρομική χειρονομία. Η επανεμφάνιση του έργου επαναφέρει με ένταση το ερώτημα της σχέσης ανάμεσα στο τέλος και στο άπειρο. Αυτό που παρουσιάζεται έχει σχεδιαστεί εξαρχής για να μεταμορφώνεται, να προσαρμόζεται σε νέους χώρους και να λειτουργεί σε διαφορετικό χρονικό πλαίσιο, χωρίς να χάνει τον πυρήνα του. Σε μια εποχή όπου το τέλος συχνά βιώνεται ως ρήξη ή ως εξάντληση, το έργο του Αλεξίου προτείνει μια διαφορετική αντίληψη: το τέλος ως τελετουργικό σημείο επαφής με τη ζωντανή μορφή – με αυτό που ο Henri Focillon περιέγραψε ως τη 'ζωή των μορφών'. Το να το ξαναβλέπουμε σήμερα, σε μια εποχή επιτάχυνσης και συνεχούς κατανάλωσης εικόνων, σημαίνει να το προσεγγίζουμε ως πρόταση μιας άλλης χρονικότητας. Πρόκειται για ένα έργο ανοιχτό, σε κατάσταση διαρκούς παραμονής· για πάντα εδώ, ως ένα καλλιτεχνικό όραμα που επιβιώνει, μετασχηματίζεται και επανέρχεται".
Η έκθεση στην Αθήνα αποτελεί μια εισαγωγή για την αναδρομική του Νίκου Αλεξίου που θα γίνει στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Ρέθυμνο τον Μάιο του 2026.
Info
The End - Μια σπουδή στο άπειρο
Διάρκεια έκθεσης 26 Φεβρουαρίου – 28 Μαρτίου 2026
Εγκαίνια: Πέμπτη, 26 Φεβρουαρίου 18.00-21.00
