Το Μουσείο Μπενάκη παρουσιάζει την έκθεση της φωτογράφου Renée Revah με τίτλο "Tehom". Η έκθεση εγκαινιάζεται την Τετάρτη 14 Φεβρουαρίου στις στο Μουσείο Μπενάκη και την επιμέλειά της έχει ο Κωστής Αντωνιάδης, Ομότιμος Καθηγητής Φωτογραφίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Η έκθεση, με φωτογραφίες, βίντεο και κείμενα, ακολουθεί τα βήματα της διαδρομής των μελών της οικογένειας Revah από τη Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς, με σκοπό την θεραπεία και την κάθαρση.
Από τον Μάρτιο μέχρι τον Αύγουστο του 1943, μεταφέρθηκαν από τη Θεσσαλονίκη 46.061 Εβραίοι στα στρατόπεδα, όπου, στην πλειοψηφία τους, βρήκαν μαρτυρικό θάνατο. Μεταξύ των θυμάτων ήταν η προγιαγιά της Ρενέ Ρεβάχ, Σολ Βενέτσια, και τα παιδιά της Όλγα, Λίνα και Ισαάκ, καθώς και άλλοι συγγενείς. Μοναδικός επιζών ήταν ο παππούς της Αλβέρτος Ρεβάχ, ο οποίος είχε διαφύγει στην Αθήνα και μέχρι το τέλος του πολέμου τους περίμενε, προετοιμάζοντας την επιστροφή τους. Η Renée Revah τον συναντά τη στιγμή της συντριβής του, όταν μαθαίνει πως η οικογένειά του είχε αφανιστεί και υπόσχεται να τον οδηγήσει στον τόπο του εγκλήματος, που ο ίδιος μέχρι το θάνατό του δεν βρήκε το κουράγιο να επισκεφτεί. Θα ακολουθήσουν δύο διαδοχικά ταξίδια της Ρεβάχ στα στρατόπεδα Μπίρκεναου και στο Άουσβιτς. Σε κάθε βήμα της διαδρομής της η Ρεβάχ μιλά στο πρώτο πρόσωπο, απευθύνεται νοερά στον παππού της, του στέλνει φωτογραφίες και μοιράζεται μαζί του τις σκέψεις και τα συναισθήματά της.
Η Ρεβάχ ακολουθεί τα ίχνη τους, στο σκοτεινό βαγόνι του τρένου που τους μετέφερε στα στρατόπεδα, στο γκρίζο τοπίο του Μπίρκεναου, στους διαδρόμους, στις σκάλες, στους κοιτώνες του Άουσβιτς και στους τοίχους των θαλάμων αερίων.
Ένα λευκό πλεκτό ύφασμα, κειμήλιο της οικογένειας, είναι το νήμα της αφήγησης που διατρέχει το έργο της. Η Ρεβάχ το σκηνοθετεί, αποδίδοντας σε αυτό διαφορετικές σημασίες. Το συναντάμε αρχικά απλωμένο μέσα στο βαγόνι που μετέφερε τους δικούς της στο Άουσβιτς, να εκπροσωπεί "το πνεύμα της οικογένειας", που προσκαλεί τα φαντάσματα να φανερωθούν σε μια βιντεοπροβολή, όπου το πορτρέτο της προγιαγιάς της και άλλα πρόσωπα προβάλλονται διαδοχικά στον εσωτερικό τοίχο του βαγονιού. Έπειτα το βρίσκουμε μπλεγμένο στα κλαδιά ενός δέντρου, πάνω από τα συρματοπλέγματα του στρατοπέδου, και πιο πέρα, ως κυανό αποτύπωμα του θανατηφόρου Κυκλώνα Β.
Στο τέλος της διαδρομής της έκθεσης, παρουσιάζεται ξανά τυπωμένο σε πέντε διάφανα υφάσματα που αιωρούνται από την οροφή˙ το βλέπουμε να απλώνεται μέσα στο νερό μιας λίμνης, να τυλίγεται στο σώμα μιας γυμνής γυναίκας και να την παρασύρει στο βυθό της. Η αφήγηση της Revah, εκπορεύεται από μια ενδιάμεση μνήμη, ένα απόσταγμα εικόνων, που διαμορφώθηκαν από τις αφηγήσεις της οικογένειάς της και τις μαρτυρίες αυτών που επέστρεψαν ζωντανοί.
Ως μετα-μάρτυρας η ίδια η φωτογράφος, επεξεργάζεται το παρελθόν και μετουσιώνει το κληρονομημένο τραύμα σε μια τελική σκηνή εξαγνιστικής ανάδυσης του σώματος από το νερό της λίμνης, κενοτάφιο των ανθρώπων που δολοφονούνταν κατά χιλιάδες καθημερινά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Την έκθεση συνοδεύει ομότιτλη έκδοση, "Renée Revah Tehom", από τις εκδόσεις Καπόν, η οποία θα παρουσιαστεί Τετάρτη 14 Φεβρουαρίου στις 7 μ.μ., στο αμφιθέατρο του Μουσείου Μπενάκη.
Ξεναγήσεις στην έκθεση
Ξεναγήσεις στην έκθεση θα πραγματοποιηθούν από την ίδια την φωτογράφο με έναν ξεχωριστό καλεσμένο κάθε φορά, τις παρακάτω μέρες και ώρες:
- Κυριακή, 18/2/2024, ώρα 12 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και τον ιστορικό και συγγραφέα Αναστάσιο Καράμπαμπα.
- Σάββατο, 2/3/2024, ώρα 6 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και τον ιστορικό Γιώργο Βουζουλίδη, Ερευνητή Ανθρωπίνων Συστημάτων.
- Κυριακή, 3/3/2024, ώρα 12 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχh και τον επιμελητή της έκθεσης Κωστή Αντωνιάδη, Ομότιμο Καθηγητή Φωτογραφίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
- Σάββατο, 9/3/2024, ώρα 12 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και τον επιμελητή της έκθεσης Κωστή Αντωνιάδη, Ομότιμο Καθηγητή Φωτογραφίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
- Κυριακή, 1/3/2024, ώρα 12 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και την ψυχολόγο Εύη Κόκκαλη.
- Σάββατο, 30/3/2024, ώρα 6 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και τον ιστορικό και συγγραφέα Αναστάσιο Καράμπαμπα.
- Κυριακή, 31/3/2024, ώρα 12 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και τον επιμελητή της έκθεσης Κωστή Αντωνιάδη, Ομότιμο Καθηγητή Φωτογραφίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
- Σάββατο, 13/4/2024, ώρα 6 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και τον Γιώργο Βουζουλίδη, Ερευνητή Ανθρωπίνων Συστημάτων
- Κυριακή, 14/4/2024, ώρα 12 μ.μ. - ξενάγηση από την Ρενέ Ρεβάχ και την ψυχολόγο Εύη Κόκκαλη.
Η συμμετοχή στις ξεναγήσεις επιβαρύνει το εισιτήριο της έκθεσης κατά €2 (€8, €7).
Εγκαίνια έκθεσης: 14/2 (8 μ.μ.)
Info: Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 | 15/2-19/5 | Ωράριο λειτουργίας: Πεμ., Κυρ.: 10 π.μ.-6 μ.μ., Παρ., Σαβ.: 10 π.μ.-10 μ.μ. | Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: €6, €5
Δείτε όλες τις εκθέσεις της πόλης στον οδηγό τεχνών του athinorama.gr.
Περισσότερες πληροφορίες
Renée Revah. Tehom
Φωτογραφίες, βίντεο και κείμενα πλαισιώνουν εικαστικά την αφήγηση της Renée Revah για την απώλεια των μελών της οικογένειας της από τη Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς. Η καλλιτέχνιδα συναντά τον μοναδικό επίζοντας της οικογένειας, τον παππού της, τη στιγμή της συντριβής, όταν μαθαίνει πως η οικογένειά του είχε αφανιστεί. Υπόσχεται, με το έργο της «Tehom» (μια βιβλική εβραϊκή λέξη που σημαίνει το αρχέγονο βάθος), να τον οδηγήσει στον τόπο του εγκλήματος, που ο ίδιος μέχρι το θάνατό του δεν βρήκε το κουράγιο να επισκεφτεί. Θα ακολουθήσουν δύο διαδοχικά ταξίδια της Ρεβάχ στα στρατόπεδα Μπίρκεναου και στο Άουσβιτς Σε κάθε βήμα της διαδρομής της, απευθύνεται νοερά στον παππού της, του στέλνει φωτογραφίες και μοιράζεται μαζί του τις σκέψεις και τα συναισθήματά της. Η αφήγησή της, εκπορεύεται από μια ενδιάμεση μνήμη, ένα απόσταγμα εικόνων, που διαμορφώθηκε από τις αφηγήσεις της οικογένειάς της και τις μαρτυρίες αυτών που επέστρεψαν ζωντανοί. Ως μετα-μάρτυρας η ίδια, επεξεργάζεται το παρελθόν και μετουσιώνει το κληρονομημένο τραύμα σε μια εξαγνιστική πορεία που οδηγεί στη συγχώρεση, στην άβυσσο της λίμνης που ήταν το κενοτάφιο των ανθρώπων που δολοφονήθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
