«77 million paintings»: Ο Brian Eno υπνωτίζει με μια νωχελική οπτικοακουστική εγκατάσταση

Σπάνια βλέπεις τόσο ενδιαφέρον από το αθηναϊκό κοινό για μια εικαστική εγκατάσταση. Από τη στιγμή που έφτασα στο τέρμα της Συγγρού την περασμένη Κυριακή και ξεκίνησα να περπατάω στο Κέντρο Πολιτισμού – Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», ανάμεσα σε χιλιάδες επισκέπτες που είχαν κατέβει για την έναρξη του φετινού Summer Nostos Festival και, μέχρι να ξεκινήσουν οι συναυλίες, άλλοι απολάμβαναν τη βόλτα τους στο πάρκο, άλλοι κωπηλατούσαν στο κανάλι κι άλλοι χειροκροτούσαν τους δρομείς του SNF Run, άκουσα αμέτρητες φορές το όνομα του Brian Eno. Ο πιονέρος της ηλεκτρονικής μουσικής από την Αγγλία, ακόμη και εν απουσία του, ταράζει τα ύδατα, παρουσιάζοντας μία από τις γνωστότερες οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις του στο πλαίσιο του φεστιβάλ: το «77 million paintings».

Στο κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος, στο λόμπι του ισογείου, πίσω από κάτι βαριές, μαύρες κουρτίνες, ο ψηφιακός μινιμαλισμός του Eno αποκτά σάρκα και οστά. Μέσα στο πηχτό σκοτάδι, το φως της εγκατάστασης είναι ο μοναδικός σου οδηγός: ένα γεωμετρικό patchwork τοποθετημένο στο κέντρο του απέναντι τοίχου και δύο συμμετρικά βαλμένοι κώνοι στο πάτωμα, που κάθε λίγα λεπτά αλλάζουν χρώμα ανά τμήματα και νωχελικά αναμορφώνονται σε νέες οπτικές συνθέσεις, νέα σχήματα και εικόνες, όσο απαλές ηλεκτρονικές νότες παίζουν από τα ηχεία περιμετρικά της αίθουσας, υποβάλλοντας τον επισκέπτη σε μια άκρως εσωτερική, σχεδόν τελετουργική ατμόσφαιρα.

«Σχεδόν παντού που το έχουμε δείξει υπάρχει η ίδια αντίδραση: κάποιοι άνθρωποι μπαίνουν μέσα, ρίχνουν μια ματιά, σηκώνουν με απορία τους ώμους και βγαίνουν κατευθείαν έξω, ενώ άλλοι μόλις μπουν στο δωμάτιο και το αντικρίσουν, ψάχνουν το κατάλληλο σημείο για να καθίσουν, βολεύονται και ύστερα από δύο ώρες φεύγουν – πιθανότατα με “καμένο” μυαλό», συνεχίζει μιλώντας για τις αμέτρητες φορές που έχει παρουσιαστεί το εν λόγω έργο ανά τον κόσμο από το 2006, αποκτώντας κάθε φορά μια νέα, in situ εκδοχή.

Σαν ένα υπνωτιστικό μενταγιόν που κουνιέται πέρα – δώθε και δεν μπορείς να πάρεις το βλέμμα σου από πάνω του, το «77 million paintings» εκπέμπει μυστήρια κυριαρχία.

Αν αποφασίσεις να δώσεις λίγο χώρο στην εγκατάσταση, να αδειάσεις το μυαλό σου και να αφεθείς στην αργόσυρτη αλληλουχία της, δεν γίνεται να μην σε απορροφήσει. Σαν ένα υπνωτιστικό μενταγιόν που κουνιέται πέρα – δώθε και δεν μπορείς να πάρεις το βλέμμα σου από πάνω του, το «77 million paintings» εκπέμπει μυστήρια κυριαρχία. Παρακολουθώντας τα μοτίβα να μεταβάλλονται ήρεμα μέσα στο σκοτάδι, από ένα σημείο και μετά έχεις την εντύπωση πως η εγκατάσταση κινείται, αλλάζει μέγεθος και σε πλησιάζει^ χάνεται η αίσθηση του χώρου και του χρόνου, της προοπτικής και της αντίληψης.

Πρόκειται για ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα της εικαστικής δουλειάς του Brian Eno, αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «generative art». Ο πατέρας της ambient μουσικής, που από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 έως τα μέσα της επόμενης έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο ηλεκτρονικό είδος κυκλοφορώντας πολύ επιδραστικά άλμπουμ με σπουδαίες συνεργασίες, έχει δημιουργήσει αρκετές οπτικοακουστικές εγκαταστάσεις, οι οποίες έχουν φιλοξενηθεί από κορυφαία ιδρύματα τέχνης, χώρους ή εικαστικές διοργανώσεις, όπως στη Μπιενάλε Βενετίας και τους τοίχους της Όπερας του Σύδνεϋ. Στόχος του κάθε φορά είναι να μεταφέρει την αφαιρετική κοσμολογία που τον χαρακτηρίζει σε χωρικές συνθήκες. Μαζί με τα μουσικά ερεθίσματα, το φως και οι εικόνες εξοπλίζουν την υπνωτιστική εργαλειοθήκη του Brian Eno, αφήνοντας λιγότερα περιθώρια στο θεατή να ξεφύγει από τη γαλήνια εμβυθιστική του δίνη.

iInfo «77 million paintings» | ΚΠΙΣΝ (ΕΒΕ) | Έως 30/6 | Είσοδος ελεύθερη | Περισσότερες πληροφορίες εδώ