Αρκετοί νέοι χώροι τέχνης έχουν ανοίξει τελευταία στην Αθήνα, όπως η γκαλερί Allouche Benias, η γκαλερί Roma και η The Project Gallery, μεταξύ άλλων. Ο Μανδραγόρας Χώρος Τέχνης 32Β ωστόσο αποτελεί έναν ιδιαίτερο χώρο, αρκετά φιλόξενο στην περιοχή του Κολωνού, γειτνιάζοντας με τις εκδόσεις Μανδραγόρα. Την Πέμπτη 28 Μαρτίου ο χώρος άνοιξε στο κοινό φιλοξενώντας την πρώτη του ομαδική έκθεση με τίτλο «Κινείται» και θέμα τον κόσμο του stop motion animation: πέντε βραβευμένοι καλλιτέχνες, η Ειρήνη Βιανέλλη, ο Γιάννης Ζιόγκας, η Ίριδα Ζιόγκα ο Γιώργος Νικόπουλος και η Έφη Παππά, σε επιμέλεια του εικαστικού και animator Γιάννη Αλεξάκη (συνυπεύθυνος στη διαχείριση του χώρου με την Έλενα Ψαρέα) ξεδιπλώνουν την τεχνική της κινηματογραφικής παραγωγής που εξειδικεύονται.
Σκοπός της έκθεσης είναι να παρουσιάσει τα backstages μιας ταινίας κινουμένων σχεδίων stop motion, όπως τα σκηνικά, οι κούκλες και οι μάσκες, εν προκειμένω. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό συνοδεύει τα αντικείμενα που εκτίθενται, ενώ παράλληλα προβάλλονται και αποσπάσματα των ίδιων των ταινιών.
Το stop motion animation είναι η ταινία που δημιουργείται μέσω μιας σειράς κινούμενων εικόνων από πραγματικά αντικείμενα, όπως κούκλες και σκηνικά σε μικρότερη κλίμακα. Το σκηνικό στήνεται, φωτογραφίζεται και στη συνέχεια οι εικόνες προβάλλονται καρέ-καρέ σε μια ενιαία γρήγορη ακολουθία σχηματίζοντας μια ταινία μικρού ή μεγάλου μήκους. Σήμερα, με την εξέλιξη της νέας τεχνολογίας, οι καλλιτέχνες μπορούν και επεξεργάζονται τις εικόνες στον υπολογιστή μέσω ειδικών προγραμμάτων, γεγονός που επιταχύνει λίγο περισσότερο τη διαδικασία συγκριτικά με το παρελθόν. Συνήθως χρησιμοποιούνται κούκλες από πηλό ή πλαστελίνη ώστε να κινούνται ευκολότερα οι αρθρώσεις τους, ενώ δεν αποκλείεται ένα stop motion animation να γίνει και με πραγματικούς ανθρώπους.
Η Έφη Παππά δημιούργησε την ταινία «My Stuffed Granny» με κούκλες, συγκεντρώνοντας συνολικά είκοσι βραβεία. Η ταινία μέσα από αρκετή δόση μαύρου χιούμορ εστιάζει στην οικονομική κρίση της Ελλάδας, ακολουθώντας την ιστορία μιας οικογένειας που προσπαθεί να συντηρηθεί από την πενιχρή σύνταξη της γιαγιάς.
Ο Γιάννης Ζιόγκας έχει δημιουργήσει την ταινία με τίτλο «Ethnophobia» θίγοντας επίκαιρα ζητήματα όπως ο ρατσισμός και η διαφορετικότητα. Ξεκινώντας από τα τρία βασικά χρώματα, το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλε, δημιουργεί κούκλες από πλαστελίνη και μέσα από τη μίξη των χρωμάτων αυτών προκύπτουν και τα υπόλοιπα, ενώ καθένα από αυτά τα χρώματα διαχωρίζει την κάθε φυλή. Οι «χειροποίητες» δημιουργίες του Ζιόγκα, είτε από πλαστελίνη ή από πλαστελίνη και πηλό για τις μεγαλύτερες κατασκευές, περιγράφει πολύ εύστοχα τη σύγχρονη βιωμένη πραγματικότητα που εναντιώνεται στη διαφορετικότητα, μέσα από ένα μέσο που χειρίζεται με επιτυχία εδώ και πολλά χρόνια.
Η Ίριδα Ζιόγκα δημιουργεί με κούκλες τo animation με τίτλο «Man Wanted». Η ιστορία διαδραματίζεται το ’50 με πρωταγωνιστή έναν άντρα, τον Στιούαρτ, που μπαίνει σε ένα τρένο γεμάτο αφίσες, οι οποίες ζωντανεύουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του προσπαθώντας να τον βάλουν στον πλασματικό κόσμο της διαφήμισης, ενώ ο ίδιος πανικόβλητος προσπαθεί να ξεφύγει.
Η Ειρήνη Βιανέλλη είναι ιδιαιτέρως ταλαντούχα σκηνοθέτης και animator και φτιάχνει τις κούκλες που χρησιμοποιεί μέσα από υλικά όπως υφάσματα και γύψο. Στην έκθεση παρουσιάζεται μια εντυπωσιακά μεγάλη ποικιλία από τις κούκλες που χρησιμοποιεί στις ταινίες της, αλλά και μια σειρά ζωγραφικών εικόνων τις οποίες συνθέτει καταλήγοντας στην τελική μορφή του animation.
Τέλος, ιδιαίτερα πρωτότυπη είναι η ταινία «The Ox», με πραγματικούς ανθρώπους σε σκηνοθεσία του Γιώργου Νικόπουλου, στην οποία από τεχνικής πλευράς διακρίνεται η αναφορά του στο θέατρο σκιών. Η ιστορία αποτελεί μια αλληγορία που αφορμάται από τον μύθο του βασιλιά Μίδα που ό,τι άγγιζε το μετέτρεπε σε χρυσάφι και μέσα από συμβολισμούς συνθέτει τη μικρογραφία της σημερινής κοινωνίας που διέπεται έντονα από την κρίση των ηθικών αξιών.
Η ταινία καταδεικνύει την αλληλοτροφοδοτούμενη σχέση εξουσιαστή και εξουσιαζόμενου, το αίσθημα του φόβου μέσα σε συνθήκες επιτήρησης, αναζητώντας ωστόσο μέσα στο ζοφερό αυτό σκηνικό μια ελπίδα προς την αποτίναξη και τελικά την ανατροπή ενός αποπνικτικού καταπιεστικού συστήματος εξουσίας. Η σχολαστική και καλά δουλεμένη σκηνοθεσία του Νικόπουλου σε συνδυασμό με τις μάσκες του Νίκου Κόκκαλη και τη μουσική της Δήμητρας Τρυπάνη, οδηγούν στη δημιουργία μιας ιδιαίτερης ατμόσφαιρας και ενός εξαιρετικά σφιχτοδεμένου αποτελέσματος.
Η έκθεση αποτελεί την πρώτη διοργάνωση για το stop motion στην Ελλάδα και σκοπός του χώρου είναι να φέρει το κοινό σε επαφή με την εικαστική πλευρά του συγκεκριμένου είδους, όχι μόνο μέσα από την τρέχουσα έκθεση, αλλά και μέσα από μελλοντικά προτζεκτ. Ο χώρος αποτελείται από τρία επίπεδα με ένα εσωτερικό αίθριο και μια όμορφη αυλή. Είναι διαμορφωμένος σαν Πανοπτικό καθώς από κάθε επίπεδο υπάρχει θέα στα υπόλοιπα δύο, παρέχοντας τη δυνατότητα για ενδιαφέρουσες επιμελητικές πρακτικές.
Ενδιαφέρον για να επισκεφτεί κανείς την έκθεση είναι ότι μπορεί να δει από κοντά τα τεκμήρια μιας ταινίας stop motion και με αυτόν τον τρόπο να κατανοήσει όλη την επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία που απαιτείται γεγονός που δεν γίνεται εύκολα κατανοητό από την ίδια την ταινία.
Μανδραγόρας 32Β Χώρος Τέχνης | Μεγιστης Λαύρας 32Β, Κολωνός | Έως 5/5 | Τρ-Παρ: 10 π.μ.-2 μ.μ. & 5-9 μ.μ., Σάβ-Κυρ: 11 π.μ.-4 μ.μ. | Είσοδος ελεύθερη
Κείμενο: Σοφία Χρυσαφοπούλου, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών
