«Γιατί κάναμε περισσότερα με λιγότερα.» Με το συγκεκριμένο μότο τυπωμένο στον πορτοκαλί τοίχο πίσω από το πάνελ, το Σεράφειο υποδέχτηκε πολίτες, δυναμικές ομάδες και φορείς στην ημερίδα της Τετάρτης 20 Φεβρουαρίου για την παρουσίαση όλων όσων οδήγησαν στην διάκριση της Αθήνας ως «Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Καινοτομίας 2018». Όταν πριν από μερικούς μήνες η πόλη μας βρέθηκε στην τελική εξάδα των υποψηφίων ανάμεσα στην Τουλούζη, το Αμβούργο, το Λέουβεν (Βέλγιο), το Ούμεο (Σουηδία), και το Άαρχους (Δανία), αποσπώντας στη συνέχεια τη διάκριση και το έπαθλο ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αρκετοί απόρησαν με το αποτέλεσμα. Πώς γίνεται η Αθήνα να κερδίζει ένα τόσο μεγάλο τίτλο, παίρνοντας τη σκυτάλη από εμφανώς πιο τεχνολογικά ανεπτυγμένες πόλεις, όπως το Άμστερνταμ και το Παρίσι;
«Αυτό που ξεχώρισε την Αθήνα είναι η καινοτόμος προσέγγιση στην κοινωνική επιχειρηματικότητα», διευκρίνισε ο αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Patrick Child, «το ότι συγκέντρωσε ένα πορτφόλιο από πολλά διαφορετικά εγχειρήματα στα οποία η καινοτομία προκύπτει από κάτω προς τα πάνω». Αν και η έννοια της καινοτομίας φέρνει στο νου τεχνολογικά επιτεύγματα και ψηφιακές πρωτοτυπίες, στην ουσία αποτελεί ένα γενικότερο όρο που περικλείει πολλά περισσότερα. Στο συγκεκριμένο διαγωνισμό βραβεύονται κάθε χρόνο πόλεις που έχουν κάτι ξεχωριστό να προτείνουν για το πώς αντιμετωπίζουν τις σύγχρονες προκλήσεις. Εν μέσω κρίσης και πάγιων γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, η περίπτωση της Αθήνας ξεχώρισε για τις λύσεις που εφάρμοσε.
«Όλα ξεκίνησαν το ’14 από το συνΑθηνά, την πρωτοβουλία του δήμου που κατέκτησε το βραβείο καινοτομίας των Bloomberg Philanthropies», δήλωσε ο δήμαρχος Αθηναίων, Γιώργος Καμίνης. «Τότε δημιουργήθηκε μια πλατφόρμα που έφερε στην επιφάνεια όλες οι δραστηριότητες των ομάδων της πόλης, άρχισε να υπάρχει επικοινωνία μεταξύ τους και προέκυψαν νέες συνεργασίες και επαφές με τη διοίκηση του δήμου.» Μέχρι σήμερα, περισσότερα από είκοσι δημοτικές πρωτοβουλίες έχουν τεθεί σε λειτουργία. Από το πρόγραμμα ένταξης προσφύγων «Curing the Limbo», το Digital Lab με τη συμμετοχή νέων δημιουργών στην τεχνολογία και τα Ανοιχτά Σχολεία μέχρι το πρόγραμμα πιλοτικής αναβάθμισης Athens Trigono, τη νέα σύσταση της Δημοτικής Αγοράς Κυψέλης και το πρόσφατο «Πόλη2» που ενεργοποιεί εμπορικά ανενεργές ζώνες στο κέντρο, η κοινωνική επιχειρηματικότητα, η πολλαπλή δικτύωση και η εμπλοκή των πολιτών στάθηκαν κοινοί παρονομαστές για την οικοδόμηση μιας περισσότερο ανθεκτικής πόλης.
«Συζητάμε σοβαρά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το πρότζεκτ της Athens Social Innovation Agora, ένα νέο ψηφιακό κοινό τόπο για τους πολίτες και τις πόλεις όλης της Ευρώπης, ώστε να μπορούμε να ανταλλάζουμε ιδέες γνώσεις, βέλτιστες πρακτικές στο θέμα της κοινωνικής καινοτομίας», πρόσθεσε ο Γιώργος Καμίνης μιλώντας για την αξιοποίηση του χρηματικού βραβείου. Αν και τα χρήματα δεν έχουν περάσει ακόμα στο Δήμο Αθηναίων, θα είναι αποκλειστικά στη δική του ευχέρεια για το πώς θα τα διαχειριστεί. Το ζήτημα, φυσικά, παραμένει να εδραιωθούν περισσότερο οι πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν τα τελευταία χρόνια, ώστε να μην εξανεμιστούν σαν σύντομο πυροτέχνημα – και με τις δημοτικές εκλογές να βρίσκονται προ των πυλών, λίγα μπορούν να εκφραστούν με σιγουριά.
