O συγγραφέας Θωμάς Σιταράς ξεφυλλίζει την παλιά Αθήνα

Ο αθηναιογράφος Θωμάς Σιταράς ξεφυλλίζει το ζηλευτό παρελθόν της Αθήνας μέσα από το νέο του βιβλίο «Ξεφυλλίζοντας τις παλιές εφημερίδες: Τα καλύτερα της παλιάς Αθήνας» (εκδόσεις Μίνωας). Παίρνοντας στοιχεία από παλιές εφημερίδες, σκίτσα, χρονογραφήματα και αυθεντικά στιγμιότυπα της αθηναϊκής κοινωνίας αποτυπώνει τη ζωή της πόλης στην περίοδο 1860-1940 και ξεθάβει λεπτομέρειες που οι νεότεροι αγνοούν. Τι σημαίνει αυτό; Πάμε σε μερικά σύντομα fun facts, όπως προέκυψαν από τα ευρήματα της έρευνάς του.

Στις αναδουλειές της αγοράς κάθε κλάδος είχε το δικό το συνθηματικό. «Ψίχουλα» για το φούρναρη, «Κολοκύθια», για το μανάβη, «Πανί με πανό» για τον υφασματέμπορο, «Ούτε λέπι» για τον ψαρά», «Μαρασμός» για τον ανθοπώλη, «Το μαχαίρι έφτασε στο κόκαλο», για το χασάπη, «Έφτασε ο κόμπος στο χτένι», για τον κουρέα και «Νέκρα για τον νεκροθάφτη.

Οι αγγελίες για αναζήτηση συζύγου στις εφημερίδες από «ανυπόμονες» δεσποινίδες είναι από το λιγότερο συναρπαστικές. «Σας φαντάζομαι σαν τον Φρανσέν πού είδα στο σινεμά. Μερικές ρυτίδες γύρω στα μάτια, άσπρες τρίχες στο κεφάλι… Έτσι επόθησα τον άνδρα. Ελάτε στο τέρμα της Γούβας έξω από το περίπτερο. Σας περιμένω…», αναφέρει μία. Και η ίδια εφημερίδα σχολιάζει: «Ακούσατε πράματα: Είνε ένα δεκαοκταετές ξεπεταρούδι πού ξεσηκώνει μεσήλικα άνθρωπον εις παρακινδυνευμένην εκστρατείαν προς τα ακραία όρια της πρωτευούσης». Μια ακόμη που ξεπερνά σε σπιρτάδα, παριζιανισμό και λακωνικότητα όλες τις άλλες: «Είμαι εικοσιδύο ετών και ονομάζομαι Φωφώ. Τα υπόλοιπα … αργότερα». Και άφωνος ο δημοσιογράφος σχολιάζει: «Υπόλοιπα! Τι χρειάζονται, παιδί μου; Φωφώ λέγεσαι, εικοσιδυό ετών είσαι. Έχεις τα πάντα»!

Πώς ξεκινούσε μια τυπική ημέρα; «Ανοίγοντας τα παντζούρια του παραθύρου βρίσκεσθε αίφνης μπροστά εις την τρομερωτέραν αποκάλυψιν. Ίδε ο άνθρωπος: ο αντικρυνός φούρνος αναδίδει όλην την ορεκτικήν αποθεώσιν του ζεστού ψωμιού ανάμικτη με τα στοιβαγμένα απ’ έξω πευκόκλαδα της φωτιάς. Ο γαλατάς βιαστικός σπεύδει να κρούση την θύραν μας και το κατσαρόλι τον υποδέχεται πανηγυρικώς. Ο κοντοβράκης του Μαρουσιού σταματάει τη σούστα του και κατεβάζει μία μία τις σφραγισμένες στάμνες του νερού. Ένας φορτωμένος με μια κόφα στον ώμο, που το βάρος κάνει το βήμα του, βήμα παραλυτικού, φωνάζει εις την διαπασών: «Σύκα, σύκα, φρέσκα σύκα». Άλλος διαλαλεί: «Ψάρι, ψάρι, μαρίδα του Φαλήρου». «Κουλούρια ζεστά». «Μπάμιες, μελιτζάνες, πατάτες, ντομάτες» διασχίζει την γκρίζα πρωινή ατμόσφαιρα μια οξεία κραυγή και άλλη γυναικεία εις τόνον μουσικώτερον προσθέτει από την γωνίαν προτού κάμψη και φανή η λεπτή καλάθα η ζαλωμένη στη ράχη της χορταρούς. -Άγρια ραδίκια του βουνού! Και με τη χαρμόσυνη αυτή ορχήστρα υπό τους βοερούς αυτούς ήχους της τζαζ-μπαντ του δρόμου, ο άνθρωπος ξυπνάει ρίχνει μια χούφτα νερό στο πρόσωπο και εξορμά στην καθημερινή εκστρατεία του, να ριφθή στην αδιάκοπη πάλη μέσα σε γραφεία, σε εργοστάσια, σε μαγαζιά για να κερδίση με τον αλύπητο ιδρώτα του Αυγούστου το αντίτιμον ενός δείπνου και ενός γεύματος».

i «Ξεφυλλίζοντας τις παλιές εφημερίδες: Τα καλύτερα της παλιάς Αθήνας» | Εκδόσεις Μίνωας | σελ. 456 | 19,99 € | Περισσότερο υλικό για την παλιά Αθήνα θα βρείτε εδώ