Ένα διαφορετικό εργαστήριο παρέμβασης μικρής κλίμακας στην πόλη έχει στηθεί στην πλατεία Βικτωρίας.
Καθώς οι εργαζόμενοι της documenta14 μαζεύουν τα γραφεία τους –αν και δεν λείπουν οι ξένοι επιμελητές που προς το παρόν έχουν επιλέξει να συνεχίσουν να ζουν στην Αθήνα–, η ερώτηση τι αφήνει πίσω του αυτός ο mega-θεσμός επανέρχεται στις συζητήσεις των πολιτιστικών φορέων της πόλης. Δεν είναι μόνο οι πάνω από 150.000 επισκέπτες και τα οφέλη που προκύπτουν από τη ζύμωση της τοπικής καλλιτεχνικής κοινότητας με το μηχανισμό παραγωγής της κορυφαίας έκθεσης.
Ένας από τους σπόρους της documenta14 συνεχίζει να βγάζει καρπούς σε ένα στενό της Πλατείας Βικτωρίας, έξω από τις παραδοσιακές διαδρομές του κόσμου της τέχνης. Ο λόγος για το «Victoria Square Project» του Αφροαμερικανού καλλιτέχνη Rick Lowe στην οδό Ελπίδος, ένα κοινωνικό γλυπτό όπως το ονομάζει ο ίδιος. Ο 46χρονος καλλιτέχνης έχει γίνει γνωστός ως συνδηµιουργός του έργου «Project Row Houses» στο Χιούστον, που ξεκίνησε πριν από μία εικοσαετία και θεωρείται ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα «τέχνης κοινωνικής πρακτικής». Αγοράζοντας μια σειρά παλιών ξύλινων σπιτιών σε ένα υποβαθμισμένο κομμάτι του Χιούστον, συνεργάστηκε με την κοινότητα για να βρεθούν υποστηρικτές (από εθελοντές μέχρι χρηματοδότες) και μαζί αναγέννησαν τη γειτονιά με μια σειρά από βιώσιμες δομές, χώρους φιλοξενίας καλλιτεχνών – μέχρι και παροχή υποστήριξης σε νέες μητέρες για να συνεχίσουν τις σπουδές τους.
Στην οδό Ελπίδος, τώρα, ο Lowe συνεργάστηκε με τοπικούς φορείς, από κοινότητες μεταναστών και δομές υποστήριξης προσφύγων μέχρι εστιατόρια και σινεμά, κι έστησε ένα χώρο συνάντησης για τη γειτονιά που παραμένει ζωντανός και μετά το πέρας της έκθεσης (έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση έως την άνοιξη και αναζητά τρόπους για να συνεχίσει). Περνώντας ένα μεσημέρι Σαββάτου, μπορείς να δεις Αθηναίους όλων των εθνικοτήτων να συμμετέχουν σε δωρεάν μαθήματα μεταξοτυπίας και θεάτρου ή να μοιράζονται μια αφρικανική σούπα από την αυτοσχέδια κουζίνα αλλά και γνωστούς λογοτέχνες που ζουν στην περιοχή να συμμετέχουν σε συζητήσεις που συνεχίζονται παραδίπλα, στο «Ουζερί του Λάκη» ή το συριακό φαλαφελάδικο. Μάλιστα, σε μια πρόσφατη συζήτηση με αρχιτέκτονες της περιοχής για το πώς θα μπορούσε αυτό το project να βοηθήσει να αναπτυχθεί η γειτονιά, έπεσε η ιδέα της αξιοποίησης του ιδιαίτερα πολυεθνικού γευστικού πλούτου της περιοχής με τη δημιουργία ενός δικτύου προώθησής της.
Χαζεύοντας την εφημερίδα που εκδίδει το Victoria Square Project, μπορείς να βρεις από γεωργιανές πίτες μέχρι ένα κούρδικο εστιατόριο. Τα παραδείγματα αντίστοιχων off-Broadway γειτονιών σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, που ανέδειξαν την ethnic streetfοod πλευρά τους κι έγιναν προορισμοί για ντόπιους και ξένους επισκέπτες, είναι πολλά και, μιλώντας με αρκετούς κατοίκους της περιοχής, βλέπεις το μεράκι και την αγάπη τους για την πολυεθνική πλευρά της, που δεν εξαντλείται στις αρνητικές εικόνες των media. Στην Ελπίδος έχει στηθεί ένα διαφορετικό εργαστήριο παρέμβασης μικρής κλίμακας στην πόλη, με διεθνή τεχνογνωσία, που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και να υποστηριχτεί περαιτέρω από το δήμο και άλλους αρμόδιους φορείς.
