O νέος πρόεδρος του Οργανισμού Πολιτισμού Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων, Κωνσταντίνος Μπιτζάνης, έχοντας στο ενεργητικό του την αναβάθμιση της Τεχνόπολης σε σημείο αιχμής της πόλης, δίνει ήδη τα πρώτα ενδιαφέροντα δείγματα γραφής εγκαινιάζοντας το πρόγραμμα «Ζήσε τον Κήπο αλλιώς». Τον συναντήσαμε και παίρνουμε μια πρώτη γεύση από τα νέα σχέδια του οργανισμού, που δείχνουν μια πιο στοχευμένη πολιτική ανανέωσης, οργάνωσης και δημοσιοποίησης των δράσεών του στους Αθηναίους αλλά και τους επισκέπτες.
Ποιο είναι το στοίχημα που βάζετε αναλαμβάνοντας τον ΟΠΑΝΔΑ;
Ο ΟΠΑΝΔΑ είναι ένας πολύ μεγάλος και σημαντικός οργανισμός για την Αθήνα. Καλύπτει γύρω στις 250 υποδομές της πόλης, παιδικές χαρές, γήπεδα, κολυμβητήρια, πολιτιστικά κέντρα σε όλες τις γειτονιές, κι έχει περίπου χίλιους εργαζόμενους – κυρίως μουσικούς, γυμναστές και παιδαγωγούς. Έτσι λοιπόν, αφού αυτά είναι τα περιουσιακά του στοιχεία, η αποστολή του δεν μπορεί να είναι άλλη από το να συμβάλει ώστε να μην υπάρχει ένας συμπολίτης μας χωρίς πρόσβαση στις υπηρεσίες αθλητισμού, πολιτισμού και δημιουργικής μάθησης, πράγμα που μου ζήτησε και ο δήμαρχος όταν ανέλαβα αυτήν τη θέση. Αποστολή του ΟΠΑΝΔΑ είναι να συντηρήσει και να αναβαθμίσει αυτές τις υποδομές και να προσπαθήσει να γίνει η καθημερινότητα του Αθηναίου κάθε ημέρα και καλύτερη, ει δυνατόν. Απέχουμε ακόμη από αυτόν το στόχο, αλλά υπάρχουν οι προϋποθέσεις και είναι στο χέρι μας να τον πιάσουμε βήμα βήμα.
Ποιες είναι τα πρώτες σας κινήσεις;
Σε αυτό το πλαίσιο ο ΟΠΑΝΔΑ έχει αρχίσει να επεξεργάζεται και πολύ σύντομα θα είναι σε θέση να ανακοινώσει ένα ετήσιο πρόγραμμα που θα καλύπτει όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων του, έχει θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο αναβάθμισης των υποδομών –το οποίο όμως θέλει το χρόνο του, δεν θα φανεί από τη μία ημέρα στην άλλη–, ενώ στοχεύει σε έναν εμπλουτισμό τού τι εννοούμε δημιουργική μάθηση με καινούργια αντικείμενα, που καλύπτουν τις σημερινές ανάγκες κάλυψης του ελεύθερου χρόνου. Σχεδιάζει εγκαίρως τις χριστουγεννιάτικες και τις αποκριάτικες γιορτές και πολύ σύντομα θα είναι σε θέση όλο αυτό να το παρουσιάσει και να το υποστηρίξει, σε μια προσπάθεια να αναβαθμίσει την ταυτότητά του όσο και να επανασυστηθεί στους Αθηναίους.
Η ένταξη των εκδηλώσεων της πόλης σε ένα κεντρικό ημερολόγιο και η ενιαία προώθησή τους είναι χρόνιο αίτημα. Δουλεύετε προς αυτήν την κατεύθυνση;
Ήδη η ραχοκοκαλιά αυτού του προγράμματος είναι έτοιμη στο βαθμό που αφορά τον ΟΠΑΝΔΑ. Θα ξεκινάει με τις αποκριάτικες εκδηλώσεις και θα συνεχίζει τον Ιούνιο στους κήπους και στα πάρκα, εξελίσσοντας τη μεγάλη παραγωγή που εγκαινιάζεται φέτος με τον Εθνικό Κήπο, το «Ζήσε τον Κήπο αλλιώς». Ακολουθούν το Φεστιβάλ Κολωνού τον Σεπτέμβριο και τα Χριστούγεννα, που τα σχεδιάζουμε από τώρα και θα είναι διαφορετικά φέτος. Επίσης στο πρόγραμμα θα εντάσσονται δύο σημαντικές αθλητικές διοργανώσεις, ο Γύρος της Αθήνας και ο Ποδηλατικός Γύρος, και όλα αυτά θα πλαισιώνονται από μια σειρά σημαντικών εκδηλώσεων που δεν είναι μεν δικές μας παραγωγές, αλλά τις υποστηρίζουμε για να καλύψουμε όλο το φάσμα τού τι χρειάζεται σήμερα μια σύγχρονη πόλη από έναν οργανισμό όπως ο ΟΠΑΝΔΑ.
Τέτοιες είναι π.χ. το Μικρό Παρίσι κάθε φθινόπωρο στα περίχωρα της Πλατείας Βάθης, το Athens Digital Arts Festival, που δείχνει ότι μας ενδιαφέρουν και οι ψηφιακές τέχνες και προσπαθούμε να τις προάγουμε στην πόλη, αλλά κι ένα φεστιβάλ χορού (ακόμη το συζητάμε) σε συνεργασία με άλλους διοργανωτές. Παράλληλα με όλα αυτά θα έχουμε τις υπηρεσίες που προσφέρουμε στους δημότες και αφορούν τον αθλητισμό, τα εργαστήρια του δήμου και τα διάφορα πολιτιστικά κέντρα, που από εδώ και πέρα θέλουμε να τα λέμε κέντρα δημιουργικής μάθησης ή δημιουργικής απασχόλησης. Αυτό χτίζουμε και ο Κήπος είναι η πρώτη τέτοια παραγωγή μας
Πείτε μας για το Φεστιβάλ Κολωνού, το οποίο είναι ένας νέος θεσμός. Θα ξεκινήσει από φέτος;
Ναι, τώρα δουλεύουμε το πρόγραμμα, το οποίο θα είναι κυρίως μουσικό, πλαισιωμένο από σημαντικά καλλιτεχνικά έργα (θέατρο, ίσως χορός), σε ένα θεατράκι που διαχειρίζεται ο ΟΠΑΝΔΑ και βρίσκεται σε μια ιστορική γειτονιά. Έτσι η πολιτική να φέρουμε τον πολιτισμό και την τέχνη όσο πιο κοντά μπορούμε στις γειτονιές και στους Αθηναίους θα σηματοδοτείται από αυτό το εμβληματικό γεγονός κάθε Σεπτέμβριο.
Ας πάμε στο «Ζήσε τον Κήπο αλλιώς», που μόλις ξεκίνησε και δίνει το στίγμα της νέας φυσιογνωμίας του ΟΠΑΝΔΑ.
Το «Ζήσε τον Κήπο αλλιώς» περιλαμβάνει 150 εκδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα καθημερινά όλο τον Ιούνιο. Πιστεύουμε ότι βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με την ιστορικότητα και τη φυσιογνωμία του Κήπου. Οι αθλητικές δράσεις που περιλαμβάνει είναι ήπιες, όπως γιόγκα και πιλάτες, και όχι μόνο δεν θα ενοχλήσουν, αλλά θα ζωντανέψουν το χώρο. Οι καλλιτεχνικές εκδηλώσεις αφορούν κυρίως κλασική μουσική, θέατρο και δημιουργικό κι εκπαιδευτικό παιχνίδι, που σχετίζεται με τον πλούτο και το χαρακτήρα του Κήπου. Αυτή είναι η πρώτη μας δράση, σε ένα πρόγραμμα που θα αναπτυχθεί περαιτέρω και θα λαμβάνει χώρα κάθε Ιούνιο, το «Ζήσε τα πάρκα και τους κήπους αλλιώς». Ήδη υπάρχει μεγάλη ανταπόκριση και είναι σημαντικό να κάνει κάποιος προκράτηση για να συμμετάσχει στις αθλητικές και δημιουργικές δραστηριότητες συγκεκριμένων θέσεων.
Έχετε σκεφτεί να προωθήσετε το πρόγραμμα και στους ξένους επισκέπτες της πόλης;
Πιστεύουμε ότι θα είναι μια ευχάριστη έκπληξη για τον τουρίστα να ακούσει κλασική μουσική ένα απόγευμα στον Εθνικό Κήπο ή ακόμη να κάνει γιόγκα και πιλάτες το πρωί. Γι’ αυτό έχουμε ετοιμάσει ένα έντυπο πρόγραμμα στα αγγλικά, που μοιράζεται στα ξενοδοχεία της περιοχής.
Φαντάζομαι και το «ημερολόγιο» της πόλης θα διαφημίζεται στους ξένους επισκέπτες;
Βεβαίως. Με το νέο θεσμό Culture Net, ο δήμος κάνει προσπάθεια να φτιάξει ένα πολιτιστικό καλεντάρι για όλη την πόλη – το πρόγραμμα του ΟΠΑΝΔΑ θα είναι η δική μας συμβολή σε αυτό.
Τι έχετε αποκομίσει από τη θητεία σας στην Τεχνόπολη που μπορεί να σας βοηθήσει και στον ΟΠΑΝΔΑ;
Η Τεχνόπολη και το Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου είναι ένα καλό παράδειγμα για το πώς μπορεί μια δημοτική επιχείρηση να παίξει ρόλο στον πολιτιστικό χάρτη μιας πόλης και σίγουρα πολλές από αυτές τις εμπειρίες μπορούν να μεταφερθούν και στον ΟΠΑΝΔΑ. Για παράδειγμα, ορισμένα από τα μουσεία που διαχειρίζεται ο ΟΠΑΝΔΑ είναι πολύ σημαντικά, όπως το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και Παράδοσης «Αγγελική Χατζημιχάλη»: το κτίριο, η συλλογή, κυρίως όμως το αφήγημα, δηλαδή η σύνδεση της σύγχρονης πόλης με το λαϊκό πολιτισμό και τη λαϊκή παράδοση, είναι πράγματα που ο ΟΠΑΝΔΑ οφείλει να υποστηρίζει.
Υπάρχει στην εποχή μας ενδιαφέρον για τη λαϊκή παράδοση;
Φυσικά. Τα μαθήματα λαϊκών χορών πάνε πολύ καλά, είναι από τα highlights του ΟΠΑΝΔΑ κι έχουν πολύ μεγάλη συμμετοχή και από ενήλικους, και από παιδιά. Κάνουμε μια σκέψη μήπως μπορέσουμε να ξανανοίξουμε το Θέατρο «Δόρα Στράτου», κάτι το οποίο είναι ακόμη στα σκαριά, αλλά θέλουμε πραγματικά να κρατήσουμε ζωντανή την παράδοση, καθώς θεωρούμε ότι αφενός ενδιαφέρει πολύ τους δημότες και αφετέρου είναι ένα κομμάτι της σύγχρονης Ιστορίας, το οποίο αποτελεί σημαντικό πλούτο. Η Τεχνόπολη με τον ΟΠΑΝΔΑ, για να ξαναγυρίσω στην προηγούμενη ερώτησή σας, συνεργάζονται στενά και νομίζω η δική μου παρουσία διευκολύνει το να μεταφέρει ο ένας στον άλλον εμπειρίες και τεχνογνωσία. Φτιάχνονται και κοινές ομάδες εργασίας, όπως π.χ. τα Χριστούγεννα και τις Αποκριές.
Τι εννοείτε όταν λέτε ότι φέτος τα Χριστούγεννα στην Αθήνα θα είναι διαφορετικά;
Τα Χριστούγεννα θα αλλάξουν με πολλούς τρόπους. Πρώτα απ’ όλα θα σχεδιαστούν έγκαιρα – ήδη από τον Απρίλιο έχει αρχίσει να δουλεύει η ομάδα και σε λίγες ημέρες θα παρουσιάσει τα πρώτα της αποτελέσματα. Η καινούργια πρόταση, που προφανώς θα δοθεί για έγκριση και παρατηρήσεις, σχεδιάζεται στη βάση τού να γιορταστούν τα Χριστούγεννα σε περισσότερα σημεία της πόλης, τα οποία δεν παίζουν απλώς περιφερειακό ρόλο γύρω από το απόλυτο κέντρο, αλλά θα μπορούσαν ας πούμε να σχηματίζουν ένα άστρο ή ένα άλλο σχήμα μέσα στην πόλη, που θα δίνει στον Αθηναίο και στον επισκέπτη την εικόνα ότι όλη η πόλη γιορτάζει.
Στο κομμάτι της δημιουργικής μάθησης τι αλλάζει;
Ενισχύονται τα υπάρχοντα προγράμματα με πιο σύγχρονες προτάσεις. Π.χ. για τα παιδιά, πέρα από την εισαγωγή στη μουσική, στο θέατρο ή τη ζωγραφική, προστίθεται ρομποτική, ενώ για τους ενήλικους φωτογραφία και διάφορες ξένες γλώσσες (όπως τα κινέζικα), ώστε να καλύπτεται με πιο σύγχρονο τρόπο η ανάγκη των συμπολιτών μας να εκμεταλλευτούν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους. Η πολιτική του δημάρχου έχει στόχο κάθε φθινόπωρο να παίρνει ο δημότης στα χέρια του ένα πρόγραμμα με το τι μπορεί να κάνει στη γειτονιά του.
Βλέπω ότι δίνετε έμφαση στο να οργανωθούν διαφορετικές πτυχές της υπάρχουσας δραστηριότητας του ΟΠΑΝΔΑ υπό ένα ενιαίο, πιο στοχευμένο concept.
Ναι, ακριβώς. Θέλουμε όλες οι δράσεις μας να ενταχτούν σε ένα γενικότερο σχέδιο και κυρίως να θεσμοθετούνται, διότι μόνο έτσι μπορούμε να τις αναπτύξουμε και να χτίσουμε πάνω σε αυτές, για να γίνουν κτήμα των δημοτών. Έχουμε φτιάξει ορισμένες ομάδες εργασίας που μας βοηθούν στα θέματα του δημόσιου χώρου και της επικοινωνίας, διότι είναι πολύ μεγάλη η γκάμα των θεμάτων και χρειαζόμασταν ενίσχυση.
Τι αγαπάτε στην Αθήνα και τι όχι;
Μου αρέσει πολύ η Αθήνα. Τα τελευταία χρόνια ζω στο κέντρο και το χαίρομαι πάρα πολύ. Περπατάω πολύ, πηγαίνω και στον Εθνικό Κήπο... Αγαπώ πολύ το κέντρο και με πονάει που ο αγώνας τον οποίο δίνουμε για να διαχειριστούμε το δημόσιο χώρο ως μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη είναι τόσο δύσκολος κι έχει τόσα πισωγυρίσματα. Το θέμα του δημόσιου χώρου είναι θέμα κουλτούρας, όπως μαρτυρούν τα πολλά κρούσματα βανδαλισμών. Γι’ αυτό και είναι σημαντική η πρωτοβουλία της προέδρου της Τεχνόπολης Πόπης Διαμαντάκου να δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα σχολεία για τα μνημεία της πόλης, το οποίο βοηθάει τους μαθητές να συμπεριλάβουν το σεβασμό του δημόσιου χώρου στην αγωγή τους. Μας λείπει τόσο πολύ αυτό…
Πώς βλέπετε την προσπάθεια να γίνει η Αθήνα city break προορισμός;
Η Αθήνα γίνεται city break, κάτι που πιθανότατα οφείλεται σε ένα βαθμό και σε εξωτερικούς παράγοντες, ωστόσο είναι μια μεγάλη πρόκληση για όλους μας και τόσο ο ΟΠΑΝΔΑ όσο και η Τεχνόπολη μπορούν να παίξουν ρόλο σε αυτό. Νομίζω αυτό που λείπει από την Αθήνα είναι να ανακτήσουμε το δημόσιο χώρο και να τον διαχειριστούμε με πιο φιλικό και σύγχρονο τρόπο. Ο δημόσιος χώρος διαμορφώνει εικόνα, κλίμα και διάθεση, όχι μόνο στους κατοίκους αλλά και στον επισκέπτη – και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Γίνονται πολλές προσπάθειες από τον Δήμο Αθηναίων, όπως αυτή στο εμπορικό τρίγωνο, η οποία για την ώρα βρίσκεται σε συμβολικό επίπεδο, αλλά στο μέλλον θα συνοδευτεί από έργα που θα αναδείξουν ακριβώς έναν καινούργιο τρόπο λειτουργίας του δημόσιου χώρου.
