Kανείς δεν μπορεί με σιγουριά να πει πότε οι άνθρωποι ξεκίνησαν να κάνουν απόσταξη ποτών, ωστόσο αν θέλαμε να προσδιορίσουμε στο περίπου το γεγονός, θα ήταν ασφαλές να πούμε πως αυτό συνέβη για πρώτη φορά 3.000 με 4.000 χρόνια π.Χ., κι αυτό χάρη στις χημικές ανησυχίες Κινέζων και Αράβων. Και χρειάστηκε να περάσουν μερικές εκατοντάδες χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού για να φτάσει αυτή η τεχνογνωσία και στην Ευρώπη. Οι τεχνικές απόσταξης βέβαια χρησιμοποιούνταν αρχικά για την παρασκευή αρωμάτων ή φαρμάκων και αργότερα για να φέρουν στο ποτήρι μας την υγρή ευτυχία που ακούει στο όνομα ουίσκι.
Το νερό της ζωής
Από την Μέση Ανατολή η γνώση μεταφέρθηκε αρχικά στα μοναστήρια της Ισπανίας και από εκεί, μέσω Γαλλίας, στην Ιρλανδία. Ο μύθος άλλωστε λέει ότι οι πρώτοι που έφτιαξαν ποτέ ουίσκι ήταν οι Κέλτες, οι οποίοι το βάφτισαν κιόλας: uisce beatha, το νερό της ζωής.
Η πρώτη όμως καταγεγραμμένη αναφορά απόσταξης χρονολογείται στον 15ο αιώνα, σε μια επιστολή του Ιρλανδού επισκόπου Ledred που μιλά για απόσταξη, κυρίως σιτηρών. Επομένως, ο Ledred θα μπορούσε να θεωρηθεί νονός του ουίσκι.
Και οι Σκωτσέζοι πότε μπαίνουν στο παιχνίδι;
Αυτή θα μπορούσε να είναι η εύλογη απορία κάποιου. Και αυτό συνέβη όταν εντοπίζεται η πρώτη γραπτή απόδειξη απόσταξης, όταν ο μοναχός John Cor λαμβάνει εντολή της Αγγλικής Βασιλικής Οικογένειας για την παρασκευή και διάθεση malt ουίσκι, το οποίο θα έπρεπε να γεμιστεί σε 500 φιάλες.
Οι Άγγλοι ήταν αυτοί που μετέφεραν στην Αμερική σίκαλη και κριθάρι κατά τον 17ο αιώνα. Τα σιτηρά προοριζόταν αρχικά για παρασκευή μπύρας και ψωμιού αλλά η ιστορία έγραψε πως τότε ξεκίνησε και η δημιουργία του αμερικάνικου ουίσκι. Τα πρώτα που φτιάχτηκαν εκεί ήταν ασφαλώς rye (από 51% ποσοστό σίκαλης που ωριμάζει σε καινούρια δρύινα βαρέλια). Φυσικά, η καλλιέργεια σιτηρών ξεκίνησε και στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού και αποδείχθηκε ιδιαιτέρως κερδοφόρα.
Όταν μιλάμε για ουίσκι, η κουβέντα δεν γίνεται να μην φτάσει και στο blended, το οποίο προκύπτει από την ανάμειξη malt (παράγεται από βύνη κριθαριού και αποστάζεται σε χάλκινους αποστακτήρες) και grain (παράγεται από διάφορα βυνοποιημένα ή μη δημητριακά). Σχεδόν όλα τα ιρλανδικά και αρκετά σκωτσέζικα είναι συνήθως blended ουίσκι.
Η επανάσταση του blend
Αυτή έγινε το 1830. Τότε, ο Ιρλανδός John Coffey κατόρθωσε να δημιουργήσει μια μέθοδο απόσταξης στην οποία παράγεται ποιοτικό ουίσκι σιτηρών, προορισμένο για blended.
Η μέθοδός του (Coffey Still) έδωσε πιο απαλά και ευκολόπιοτα ουίσκι και υιοθετήθηκε από τους Σκωτσέζους που την εξέλιξαν και την τροποποίησαν, ειδικά από τη στιγμή που πολλοί drinkers εγκατέλειψαν για άλλα ποτά όπως το κονιάκ ή το gin.
Ο πατριάρχης όμως του blended ουίσκι θεωρείται ο Σκωτσέζος Andrew Usher, ο οποίος αγόρασε malt από οικιακά αποστακτήρια σε φάρμες των Highlands και τα συνδύασε με πιο ουδέτερο αλκοόλ από σιτηρά. Αυτή του η προσπάθεια ουσιαστικά διαμόρφωσε μια γενικότερη κουλτούρα ως προς την παρασκευή ουίσκι στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Κατά κάποιο τρόπο, θα μπορούσαμε να πούμε πως "μαθητές" του ήταν τύποι όπως ο Johnny Walker, ο George Ballantine, ο John Dewar, τα αδέρφια James και John Chivas και ο William Teacher. Οι οποίοι βέβαια είχαν και τη βοήθεια της φυλλοξήρας που κατέστρεψε τα γαλλικά αμπέλια το 1863. Κάτι που μεταφράζεται σε ελάχιστη παραγωγή κρασιού και κονιάκ, δημιουργώντας τεράστιο χώρο για το ουίσκι στην αγορά.
Δεν αρκούσε όμως μόνο αυτό. Το κατάλαβαν όλοι, όταν γύρω στο 1960, το αποστακτήριο του Glenfiddich αποφάσισε να εμφιαλώνει και να πουλά ουίσκι, απευθείας από τους χώρους του. Όπως και πολλά άλλα σκωτσέζικα αποστακτήρια, είχε και αυτό τεράστια αποθέματα, τα οποία λάνσαρε σαν single malt. Και η επιτυχία τους διατηρεί μέχρι και σήμερα τρομερά επίπεδα δημοφιλίας.
Το μεγαλύτερο όμως ατού για το ουίσκι είναι πως δεν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος για να το πιεις - παρότι υπάρχουν αρκετές τεχνικές για να απογειώσεις την εμπειρία. Το μόνο που μετρά τελικά είναι να το απολαμβάνεις.
Πηγή: esquire.com.gr
