Σε Κοντινό Πλάνο

Ο Χοσέιν Σαμπζιάν είναι ένας άπορος άντρας που φτάνει στα άκρα μια αλλόκοτη παρεξήγηση, όταν πείθει μια ανυποψίαστη οικογένεια πως είναι ο γνωστός Ιρανός σκηνοθέτης Μοχσέν Μαχμαλμπάφ που θέλει να την προσλάβει για τα γυρίσματα της επόμενης ταινίας του. Μόλις η άκακη μηχανορραφία του γίνεται αντιληπτή, οδηγείται στο εδώλιο του δικαστηρίου κατηγορούμενος για απάτη. Ποιο, όμως, ήταν το κίνητρο πίσω από την πράξη του;

Σαν αναπαράσταση μιας αναπαράστασης, ένα πραγματικό περιστατικό κινηματογραφείται από την αρχή από τον Αμπάς Κιαροστάμι με τους πρωταγωνιστές να υποδύονται τους εαυτούς τους. Προκύπτει έτσι μια καινοφανής ρεαλιστική ποιότητα, όπου ο μύθος, το ντοκουμέντο και το σκηνοθετικό βλέμμα συνυπάρχουν στο ίδιο κάδρο. Με δεδομένο, λοιπόν, πως κάθε ταινία είναι κατασκευή και κατ’ επέκταση ο κινηματογράφος μια μηχανή αναζήτησης της αλήθειας μέσα από τη μελέτη των ψευδαισθήσεων, εκείνο που απομένει είναι να στραφεί η προσοχή στην ουσία, δηλαδή στις προθέσεις και τις χειρονομίες των ηρώων.

Στη συνείδηση του Σαμπζιάν, το σινεμά δεν είναι απλώς ψυχαγωγία, αλλά ένα καταφύγιο που του έχει προσδώσει αξία και ορατότητα, καθώς τα φιλμ του Μαχμαλμπάφ που τον συγκινούν απεικονίζουν τη δική του, λαϊκή καθημερινότητα. Κοινώς νιώθει πως περνά από το περιθώριο στο "κοντινό πλάνο", ακριβώς όπως τον κινηματογραφεί και ο φακός του Κιαροστάμι. Η παράδοξη παρόρμηση του άντρα, επομένως, δεν συνιστά μια στείρα πράξη μίμησης όσο μια ανιδιοτελή κίνηση ευγνωμοσύνης και εν μέρει απεγνωσμένης διαμαρτυρίας. Κοινωνικά αποκλεισμένος από οποιαδήποτε ευκαιρία ενασχόλησης με τη σκηνοθεσία, ο Σαμπζιάν αρπάζει την ευκαιρία που του δίνεται, ώστε να εκφράσει τα συναισθήματα που τον συγκλόνισαν στις ταινίες του Μαχμαλμπάφ, κι ας μην έχει την παραμικρή ιδέα πώς να το κάνει. Το σάστισμα γύρω από τα βαθύτερα κίνητρα του ήρωα δίνει σταδιακά τη θέση του σε έναν βαθύ σπαραγμό, καθώς ο Κιαροστάμι τον αφουγκράζεται, προετοιμάζοντας το έδαφος για ένα από τα πιο τρυφερά φινάλε όλων των εποχών.

Ιράν. 1990. Διάρκεια: 98΄. Διανομή: NEW STAR.