Μια ωμή κινηματογραφική ματιά πάνω στη θανατική ποινή, η οποία εγείρει πολλά και σύνθετα φιλοσοφικά, ψυχολογικά και κοινωνικά ερωτήματα. Λιτές μα σοκαριστικές εικόνες (όσο εκείνες του «Εν Ψυχρώ» και της «Μικρής Ιστορίας για Έναν Φόνο»), απουσία διδακτισμού και μια διαρκώς παρούσα αίσθηση εγκλεισμού που αποκτά υπαρξιακές διαστάσεις.
Η θανατική ποινή είναι ένα ζήτημα το οποίο, αν και στην ευρωπαϊκή δύση μοιάζει να έχει οριστικά διευθετηθεί, στον υπόλοιπο κόσμο –από τις ΗΠΑ μέχρι τη Ρωσία του Πούτιν και την Τουρκία του Ερντογάν– επανέρχεται διαρκώς ως σωφρονιστικό και κοινωνικό ερώτημα. Στη Σιγκαπούρη, για παράδειγμα, η εκτέλεση δι’ απαγχονισμού παραμένει ως κατάλοιπο των χρόνων της βρετανικής αποικιοκρατίας κι ενώ οι περιπτώσεις εφαρμογής της έχουν μειωθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, κατά τη δεκαετία του ’90 η ασιατική πόλη-κράτος ήταν η δεύτερη στον κόσμο σε σχέση θανατικών εκτελέσεων ανά κάτοικο.
Στη δεύτερη ταινία του μετά το «Sandcastle», το οποίο το 2010 είχε φτάσει μέχρι την Εβδομάδα Κριτικής των Κανών, ο Μπου Τζουνφένγκ μας μεταφέρει σε μια μεγάλη σιγκαπουριανή φυλακή, όπου έχει μόλις μετατεθεί ο σωφρονιστικός υπάλληλος Αϊμάν. Ένας 28χρονος με περιορισμένη κοινωνική ζωή, που μοιράζεται με τη μεγαλύτερη αδερφή του ένα μικρό διαμέρισμα σε συγκρότημα κατοικιών. Στην καινούργια δουλειά του θα γνωρίσει τον 65χρονο δήμιο Ραχίμ, την εμπιστοσύνη του οποίου θα κερδίσει σιγά σιγά. Έτσι, όταν ο βοηθός του τελευταίου παραιτείται, εκείνος προτείνει στον Αϊμάν να αναλάβει τη θέση του, βάζοντας έτσι τον νεοφερμένο μπροστά σε ένα περίπλοκο δίλημμα.
Από τη μία αυτό το παράξενο φλερτ με το θάνατο μοιάζει διεστραμμένα γοητευτικό, αλλά από την άλλη ο Ραχίμ είναι αυτός που πριν από χρόνια εκτέλεσε τον βιολογικό πατέρα του, έναν δολοφόνο τον οποίο ο Αϊμάν δεν γνώρισε καν. Αντικρουόμενα συναισθήματα συναντιούνται σε έναν εσωστρεφή, μοναχικό και «περιθωριακό» νέο με παρελθόν βίαιης εφηβικής συμπεριφοράς, χρήσης ναρκωτικών και καταφυγής στη στρατιωτική θητεία ως απόδραση από μια αυτοκαταστροφική καθημερινότητα. Ήδη από το πρώτο πλάνο, το οποίο λειτουργεί ως flash forward, ο Μπου Τζουνφένγκ τον καδράρει μέσα από πόρτες και πίσω από κάγκελα, σηματοδοτώντας έτσι τον πολλαπλό εγκλεισμό του – αίσθηση που ενισχύεται από την ασφυκτική στενότητα του διαμερίσματός του.
Η τελετουργική επιμονή στη ρουτίνα της φυλακής και στις λεπτομέρειες μιας εκτέλεσης δι’ απαγχονισμού (οι λιτότερες και σοκαριστικότερες εικόνες πάνω στο θέμα μαζί με εκείνες του «Εν Ψυχρώ» και της «Μικρής Ιστορίας για Έναν Φόνο») ολοκληρώνουν τη «μεγάλη εικόνα» ενός κόσμου προσδεμένου στις έννοιες της τιμωρίας και του θανάτου. Πώς τοποθετείται κάποιος μέσα του; Οι μελλοθάνατοι, οι συγγενείς τους, η αδερφή του Αϊμάν (η οποία διαλέγει τη λύση της φυγής) και τελικά ο φαινομενικά ψυχρός εκτελεστής Ραχίμ απαντούν διαφορετικά στο ηθικό, φιλοσοφικό κι εντέλει πολιτικό ερώτημα, όλοι όμως αποδεικνύονται το ίδιο παγιδευμένοι στη ρητορικότητά του, ανακυκλώνοντας ουσιαστικά μια βίαιη κι εκδικητική συμπεριφορά κοινωνικής καταγωγής. Ο Αϊμάν είναι απλώς εκείνος που καλείται να τραβήξει το μοχλό της καταπακτής…
Σιγκαπούρη, Γερμανία. 2016. Διάρκεια: 115΄. Διανομή: WEIRD WAVE.
Περισσότερες πληροφορίες
Ο Μαθητευόμενος
Ο Αϊμάν είναι ένας 28χρονος σωφρονιστικός υπάλληλος ο οποίος μετατίθεται σε μια καινούργια, μεγάλη φυλακή, όπου γνωρίζει τον 65χρονο δήμιο Ραχίμ. Όταν ο βοηθός του τελευταίου παραιτείται, εκείνος προτείνει στον Αϊμάν να αναλάβει τη θέση του.
