Ο Κωστής Μαραβέγιας και η Τώνια Σωτηροπούλου διεκπεραίωσαν με κέφι τη λιτή τελετή έναρξης της Πέμπτης και αμέσως μετά το μεγάλο κινηματογραφικό event της χρονιάς ξεκίνησε τις προβολές του με τον "Μινώταυρο" του αντικαθεστωτικού Ρώσου Αντρέι Σβιάνγκιτσεφ ("Λεβιάθαν", "Χωρίς Αγάπη"), μια υποβλητικά ατμοσφαιρική και πολιτικά αλληγορική διασκευή της "Άπιστης Γυναίκας" του Κλοντ Σαμπρόλ. Είμαστε πλέον στην πέμπτη μέρα διεξαγωγής του 67ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, το οποίο βλέπει για ακόμα μια φορά τις αίθουσές του να γεμίζουν από – νεαρούς κυρίως – σινεφίλ. Μέχρι και στη χθεσινοβραδινή προβολή των 22.30 του ασπρόμαυρου "Γυμνού Νησιού" (1960) του Κανέτο Σίντο δεν έπεφτε καρφίτσα! Η αριστουργηματική γιαπωνέζικη ταινία προβλήθηκε στα πλαίσια του αφιερώματος "Καλώς ήρθατε στην έρημο", το οποίο επιμελείται ο Ισπανός Όλιβερ Λάσε, σκηνοθέτης του "Sirat", και περιλαμβάνει τίτλους όπως ο "Λόρενς της Αραβίας", το "Fata Morgana" του Βέρνερ Χέρτζογκ, το "Beau Travail" της Κλερ Ντενί και το "Στάλκερ" του Αντρέι Ταρκόφσκι.
Το πρώτο τετραήμερο ο καλός καιρός είναι σύμμαχος μια αλέγρας ατμόσφαιρας που κυριαρχεί στην πλατεία Αριστοτέλους και το Λιμάνι, την οποία ενισχύει ένα μελωδικό "φόντο": συναυλία του Παύλου Παυλίδη, πάρτι στο Καπάνι και απονομή τιμητικού Χρυσού Αλέξανδρου στον Σταύρο Ξαρχάκο, συνθέτη εμβληματικών σάουντρακ ("Κορίτσια στον Ήλιο", "Διπλοπενιές", "Ρεμπέτικο"), ο οποίος, όμως, δεν μπόρεσε να δώσει το παρών στην εκδήλωση λόγω (μικρού) προβλήματος υγείας.
Και από τον Χρυσό Αλέξανδρο στον Μεγαλέξανδρο και την τελευταία ταινία του Δήμου Αβδελιώδη, 26 ολόκληρα χρόνια μετά την "Εαρινή Σύναξη των Αγροφυλάκων". Το "Ο Μεγαλέξανδρος και ο Καταραμένος Δράκος" αποτελεί ουσιαστικά την κινηματογραφημένη εκδοχή της παράστασης που έγραψε και πρωτοανέβασε πριν μια δεκαετία ο ίδιος ο Αβδελιώδης, μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πολυεπίπεδη προσέγγιση στο ελληνικό θέατρο σκιών, τη μυθολογία του και τις σύγχρονες αναφορές του. Χωρίς ουσιαστικό κινηματογραφικό ενδιαφέρον όμως, μιας και η κάμερα περιορίζεται στο ρόλο ενός ακόμα θεατή. Παραμένοντας σε ένα λαϊκού τύπου θέαμα, η "Σταχομαζώχτρα" του Παναγιώτη Ράππα επιχειρεί μια animation διασκευή του ομώνυμου διηγήματος του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Εικαστικά προσεγμένη, η λιτή εικονογραφία της, η οποία παραπέμπει σε πίνακες ζωγραφικής του 19ου αιώνα, ζωντανεύει ατμοσφαιρικά την ιστορία της φτωχής θειάς Αχτίτσας, αν και η ταινία παραμένει υπερβολικά πιστή στο ηθογραφικό λογοτέχνημα, που θα έπρεπε να διασκευαστεί με δημιουργική σεναριακή ελευθερία, η οποία και θα του προσέθετε μεγαλύτερη αφηγηματική δυναμική.
Στο σενάριο εντοπίζονται και τα προβλήματα της δεξιοτεχνικά και υποβλητικά σκηνοθετημένης "Θάλασσας Από Γυαλί" του Αλέξη Αλεξίου ("Ιστορία 52", "Τετάρτη 04:45"). Της ιστορίας μιας απρόσμενης φιλίας ανάμεσα σε μια γυναίκα που μένει χήρα (η θαυμάσια Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη) και της - πολύ νεότερής της - κόρης (Χριστιάνα Ματέλσκα Τόκα) του ιδιοκτήτη μιας ταβέρνας στην Εύβοια. Οι κώδικες του νεονουάρ, προσαρμοσμένοι στη σύγχρονη ελληνική επαρχία, ορίζουν τους κανόνες ενός μυστηριώδους, ψυχολογικά περίπλοκου παιχνιδιού, το οποίο χειρίζεται αποτελεσματικά τις εντάσεις του, χωρίς να κρύβει πολλές εκπλήξεις. Μια απ' αυτές, σαφώς και η πιο άστοχη, είναι το ότι εκεί που νομίζεις πως η περιπέτεια των δυο γυναικών τείνει να κορυφωθεί, μια δεύτερη ταινία (που κλείνει το μάτι στο "Θέλμα και Λουίζ") ξεκινάει, απορρυθμίζοντας το τέμπο και την εξέλιξη της πλοκής.
Δυο είδη πρεμιερών αποτελούν κάθε χρόνο το φεστιβαλικό talk of the town. Αυτές των ελληνικών ταινιών και εκείνες των βραβευμένων στα μεγάλα διεθνή φεστιβάλ, ειδικά αν συνοδεύονται και από οσκαρικές φιλοδοξίες. Όπως η queer "Μαύρη Μπάλα" των Χαβιέρ Αμπράσι και Χαβιέρ Κάλβο, η οποία απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας στις Κάννες. Μια σύνθεση τριών ιστοριών που ξεκινούν από την Γρανάδα του 1932, περνούν από τον ισπανικό εμφύλιο και φτάνουν ως την Μαδρίτη του 2017, συνοδευόμενες από τη "σκιά" του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. Η καλλιτεχνική παρακαταθήκη, αλλά και η προσωπική ζωή του Ανδαλουσιανού συγγραφέα συνθέτουν ένα φαντασμαγορικό, οπτικά εντυπωσιακότατο, αλλά ανοικονόμητο και "φασαριόζικο" (από το στιλ ως τις ιδέες) ύμνο στην απελευθερωτική δύναμη του έρωτα και της φαντασίας, ο οποίος είναι φαβορί για πολλές οσκαρικές υποψηφιότητες.
Ένα ακόμα βραβείο στις Κάννες (αυτό της αντρικής ερμηνείας), ένα ακόμα ομοφυλοφιλικό δράμα, ένας ακόμα πόλεμος: στους "Γενναίους" ("Coward") του Λούκας Ντοντ ("Κορίτσι", "Close") τρυφερά και καταπιεσμένα συναισθήματα αντιπαρατίθενται στην παράλογα βία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μια απάνθρωπη συνθήκη που συνθλίβει κάθε αξία και ανθρωπιά, με τα σφιχτά κλόουζ απ και τα απαγορευμένα βλέμματα να προσπαθούν να βρουν τις συγκινητικές, όσο και πρόδηλες απαντήσεις. Από το φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, τέλος, έφτασε στην Θεσσαλονίκη μια ακόμα συγκινητική ερωτική ιστορία. Το ασπρόμαυρο, παλιομοδίτικα ρομαντικό, μα μοντέρνα σκηνοθετημένο "Τελευταίο μας Τραγούδι" του Φατίχ Ακίν, ο οποίος παίρνει την αρχή από ένα κοινότοπο love story και στήνει μια λυρική ιστορία φαντασμάτων που παίρνει ιδέες από το "Ghost" και τα "Φτερά του Έρωτα".
