Η αμερικανική έρημος μέσα από το βλέμμα 8 σκηνοθετών

Με αφορμή την επανέκδοση του «Zabriskie Point», φτιάξαμε μια λίστα με ταινίες που αποτυπώνουν, με διαφορετικούς τρόπους, την έρημο της Αμερικής.

Καζίνο

To "Zabriskie Point" του Μικελάντζελο Αντονιόνι κυκλοφόρησε το 1970 και επανέρχεται στις αίθουσες από τις 13 Αυγούστου. Πρόκειται για την πρώτη ταινία που γύρισε ο Ιταλός σκηνοθέτης σε αμερικανικό έδαφος, με την αποτύπωση της αμερικανικής ερήμου να ξεχωρίζει. Ακολουθεί την ιστορία δύο νέων που συναντιούνται στην έρημο, μέσα σε ένα κλίμα έντονων κοινωνικών και πολιτικών αναταραχών.

Η έρημος της Αμερικής είναι από μόνη της πολύ αβανταδόρικη όταν κινηματογραφείται και με το κατάλληλο σκηνοθετικό βλέμμα, μπορεί να αποκτήσει διαφορετικό νόημα σε κάθε ιστορία.

Στο "Badlands" (1973) του Τέρενς Μάλικ, ένα ζευγάρι καταφεύγει στην επαρχία της Νότιας Ντακότα, με τον νεαρό άνδρα να επιδίδεται σ’ ένα δολοφονικό σερί. Η άνυδρη έκταση του Κολοράντο, όπου πραγματοποιήθηκαν τα γυρίσματα, περιβάλλει τους ήρωες σε ένα απέλπιδο ταξίδι για τη σωτηρία τους, όσο ο κλοιός γύρω τους στενεύει.

Ακολουθεί, το 1984, ο Βιμ Βέντερς με το εμβληματικό "Παρίσι, Τέξας", το οποίο ξεκινά με μια αξέχαστη σεκάνς. Τα εντυπωσιακά εναέρια πλάνα του άγριου τοπίου του δυτικού Τέξας αποκαλύπτουν μια ανθρώπινη μορφή, έναν άνδρα με κοστούμι και κόκκινο καπέλο jockey, εμφανώς ταλαιπωρημένο και χαμένο. Είναι ο Τράβις, ο οποίος θα επανενωθεί με τον αδερφό του, θα έρθει και πάλι κοντά με τον γιο του και, μαζί, θα αναζητήσουν τη γυναίκα του. Εδώ το ερημικό τοπίο εντείνει τη μοναξιά και την απόγνωση του ήρωα – είναι ξερό, αφιλόξενο και εχθρικό.

Σειρά έχει ο Ντέιβιντ Λίντς με την "Ατίθαση Καρδιά" (1990) για ένα ζευγάρι που τρέπεται σε φυγή όταν ο νεαρός άνδρας σκοτώνει έναν άνδρα που αποπειράται να τον δολοφονήσει και η μητέρα της κοπέλας βάζει κάθε μέσο για να τη φέρει πίσω. Μπλέκοντας τα κινηματογραφικά είδη και κλείνοντας το μάτι στον "Μάγο του Οζ", ο Λιντς δεν στρώνει για τους ήρωές του ένα μονοπάτι από κίτρινα τούβλα, αλλά μια καυτή άσφαλτο με φόντο την αμερικανική Δύση: ονειρική, επικίνδυνη, δίχως επιστροφή.

Οι "Θέλμα & Λουίζ" (1991) του Ρίντλεϊ Σκοτ βρίσκονται σε μια αντίστοιχη φυγή: ένα ταξίδι ανάμεσα σε δύο φίλες εξελίσσεται σε μια προσωπική επανάσταση κόντρα σε όσα τις κρατούν δέσμιες. Διασχίζουν το Αρκάνσας και το Γκραν Κάνιον (στην πραγματικότητα, τα γυρίσματα έγιναν στην Καλιφόρνια και τη Γιούτα), με την έρημο να λειτουργεί για εκείνες ως ο απόλυτος προορισμός διαφυγής και απελευθέρωσης.

Το 1995 ο Μάρτιν Σκορτσέζε γυρίζει το "Καζίνο", για έναν επιδέξιο τζογαδόρο που κάνει συμφωνία με τη μαφία του Σικάγο να αναλάβει την καθημερινή επίβλεψη ενός καζίνο στο Λας Βέγκας. Τα φανταχτερά σκηνικά του ίδιου του καζίνο έρχονται σε αντίθεση με το ερημικό τοπίο της Νεβάδας, που ως γνωστόν περιβάλλει την πόλη. Μια αντίθεση που εντείνει την απληστία και την ηθική πτώση των ηρώων και την οποία δεν άφησε ανεκμετάλλευτη ο σκηνοθέτης. Κάπως έτσι, βλέπουμε την εμβληματική σκηνή όπου λογομαχούν οι χαρακτήρες του Ρόμπερτ ντε Νίρο και του Τζο Πέσι στη μέση της ερήμου.

"Ο Νεκρός" (1995) του Τζιμ Τζάρμους φέρνει ένα αλλοιωμένο και υπαρξιακό γουέστερν στη μεγάλη οθόνη: έχοντας δολοφονήσει κάποιον, ένας λογιστής συναντά έναν ιθαγενή Αμερικανό, ονόματι Κανένας, ο οποίος του δείχνει τον δρόμο προς την πνευματικότητα. Αν και πολλά από τα πιο εμβληματικά spaghetti western εκτυλίσσονται στην αμερικανική Δύση, τα τοπία τους ανήκουν στην Ιταλία και την Ισπανία. Το γουέστερν του Τζάρμους γυρίζεται σε αμερικανικό έδαφος αλλά δεν φέρει τα κλασικά χαρακτηριστικά του είδους, είναι πια αποδομημένο και εσωτερικό.

Τα road movies με φόντο το αμερικανικό άγριο φυσικό περιβάλλον δεν είναι ποτέ αρκετά, όμως αυτό που γύρισε ο Τέρι Γκίλιαμ το 1998 δεν μοιάζει με τα υπόλοιπα. Στο "Φόβος και Παράνοια στο Λας Βέγκας", δύο άνδρες αναλαμβάνουν να καλύψουν έναν αγώνα μοτοσικλετών, αλλά, αντί γι’ αυτό δοκιμάζουν κάθε είδους ναρκωτικά. Για τον Γκίλιαμ κάπου εδώ το αμερικανικό όνειρο έχει τελειώσει και η παραισθησιογόνος διάθεση κατακλύζει τα πάντα.

Στο "Καμιά Πατρίδα για τους Μελλοθάνατους" (2007) των Τζόελ και Ίθαν Κοέν, η ζωή ενός άνδρα βρίσκεται σε κίνδυνο, έχοντας μπει στο στόχαστρο ενός ψυχοπαθή δολοφόνου επειδή έκλεψε μια βαλίτσα με δύο εκατομμύρια, που βρήκε τυχαία. Ο ξερότοπος του Τέξας δεν αφήνει χώρο διαφυγής, καλλιεργώντας μια αγχωτική και αποπνικτική ατμόσφαιρα.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Λόρα Μάλβεϊ: "Η 'αφηγηματική ώθηση' του Χόλιγουντ ήταν πάντα αυστηρά αρρενωπή"

Η σπουδαία θεωρητικός και μία από τις σημαντικότερες φωνές της φεμινιστικής θεωρίας του κινηματογράφου έδωσε ένα διαφωτιστικό masterclass στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
13/11/2026

Ρούπερτ Γκριντ εις διπλούν αυτή τη στιγμή στους κινηματογράφους

Ο γνωστός σε όλους ως Ρον Ουέσλι από τις ταινίες "Harry Potter" φαίνεται πως επεφύλασσε ένα δυνατό comeback για το 2026 καθώς πρωταγωνιστεί σε δύο ταινίες που έχουν κιόλας κυκλοφορήσει στην Ελλάδα.

Το ένοχο τοπίο της Θεσσαλονίκης

Όταν ο εμφύλιος πόλεμος, από την Ισπανία ως τη Γιουγκοσλαβία, εμπνέει σύγχρονες αναγνώσεις σε ταινίες και βιβλία μιας νέας γενιάς δημιουργών που ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα για όσα κάποιοι από τους προγόνους της συμφώνησαν να ξεχάσουν.

Όλες οι "Παρασκευές και 13" στη σωστή σειρά

Kάνε back to back για να γιορτάσεις την ημέρα, με μαραθώνιο στο σπίτι και εναλλακτική σειρά -από την καλύτερη ταινία προς την χειρότερη- για το cult franchise τρόμου.

Οι καλύτερες ταινίες που παίζουν τώρα στα σινεμά (12-18/11)

Όλες οι κορυφαίες επιλογές που δεν θέλετε να χάσετε στη μεγάλη οθόνη αυτή την εβδομάδα.

Ολοκληρώνεται ο φετινός κύκλος προβολών της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας με δωρεάν προβολή και συζητήσεις

Η φετινή σειρά προβολών και συζητήσεων με θεματικό άξονα "Η έλξη του Ξένου" ολοκληρώνεται στις 20 & 21 Νοεμβρίου με δωρεάν συζητήσεις και μια ειδική προβολή.

67ο ΦΚΘ: Απονεμήθηκαν τα βραβεία της Αγοράς

Διαβάστε αναλυτικά για τους νικητές της Αγοράς του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.