Η "Οδύσσεια" του Κρίστοφερ Νόλαν έχει κατακλύσει όλες τις οθόνες: από την μεγάλη που προβάλλεται από τις 16 Ιουλίου έως και αυτές των κινητών μας, με τα social media να έχουν πάρει φωτιά. Ανοίγοντας διάφορες συζητήσεις για την πιστότητα της απόδοσης του ομηρικού έπους από τον γνωστό σκηνοθέτη έως την τεχνική αρτιότητα της ταινίας, δεν γίνεται να μην αναρωτηθούμε: πώς και δεν έγιναν στο παρελθόν οι περιπέτειες του Οδυσσέα ταινία; Μα φυσικά και έγιναν και, σίγουρα κάποιες θα τις έχετε πετύχει στην τηλεόραση κάποια στιγμή. Κλασικές και σχεδόν καλτ όμως, καμία δεν πήρε τέτοια έκταση στην εποχή της όσο το χολιγουντιανού επιπέδου φιλμ του Νόλαν. Ας δούμε όμως ποιες ήταν αυτές οι πρώτες μεταφορές στη μικρή και μεγάλη οθόνη.
1. Ulysses (1954)
Η ιταλική εκδοχή της "Οδύσσειας" σε σκηνοθεσία του Μάριο Καμερίνι έγινε η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία της Ιταλίας την χρονιά κυκλοφορίας της. Ένα technicolor έπος, χολιγουντιανού επιπέδου, που χάρη και στην ερμηνεία του Κερκ Ντάγκλας στον ρόλο του Οδυσσέα, γνώρισε τεράστια επιτυχία και ξεχωρίζει μέχρι και σήμερα ανάμεσα στις σημαντικές κινηματογραφικές μεταφορές του έργου.
2. L'Odissea (1968)
Μίνι τηλεοπτική σειρά 8 επεισοδίων που δεν γίνεται να μην αναφερθεί. Ιταλικής και πάλι προέλευσης, θεωρείται μια από τις πιο πιστές μεταφορές του έπους, έχοντας βέβαια και τον απαραίτητο χρόνο να ξετυλίξει όλα τα γεγονότα και τους χαρακτήρες. Με τρεις σκηνοθέτες, ένας εκ των οποίων ήταν ο γνωστός giallo σκηνοθέτης, Μάριο Μπάβα, η σειρά προβλήθηκε σε Ιταλία, Γαλλία και Γερμανία, ενώ μόνο στην Ιταλία καθήλωσε συνολικά 16 εκατομμύρια θεατές. Αργότερα, ντουμπλαρίστηκε στα αγγλικά, βγαίνοντας κι εκτός Ευρώπης. Αξίζει να αναφερθεί ότι τον ρόλο της Πηνελόπης ανέλαβε η Ειρήνη Παπά.
3. The Odyssey (1997)
Μίνι τηλεοπτική σειρά 2 επεισοδίων, που καμιά φορά μπερδεύεται και για (τηλε)ταινία καθώς συχνά μπορεί να προβληθεί back-to-back, φτιάχνοντας άτυπα μια τρίωρη ταινία (πριν τον Νόλαν!). Με αυτή πρέπει να ήμασταν εξοικειωμένοι οι περισσότεροι καθώς προβαλλόταν συχνά στην τηλεόραση. Χαρακτηριστικό είναι ότι κι εδώ παίζει η Ειρήνη Παπά, ενσαρκώνοντας αυτή τη φορά την μητέρα του Οδυσσέα, Αντίκλεια. Τον Οδυσσέα υποδύεται ο Αρμάν Ασάντε, ενώ ξεχωρίζει και το πέρασμα της Ιζαμπέλα Ροσελίνι ως θεά Αθηνά. Ακόμη, ο Αντρέι Κοντσαλόφσκι κέρδισε Βραβείο Emmy για την σκηνοθεσία του.
4. Η Επιστροφή (2024)
Πολύ πιο πρόσφατη μεταφορά, η ταινία του Ουμπέρτο Παζολίνι έχει για Οδυσσέα τον Ρέιφ Φάινς και Πηνελόπη την Ζιλιέτ Μπινός. Η ιστορία ξεκινάει με την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη και την αντιμετώπιση των μνηστήρων και όλων όσων άφησε πίσω του. Έλαβε θετικές κριτικές, ιδιαίτερα για το πρωταγωνιστικό δίδυμο αλλά αφού δεν επικεντρώνεται σε ολόκληρη την ιστορία του Οδυσσέα μέχρι τελικά να φτάσει στην πατρίδα του, τοποθετεί αλλού το βάρος της ιστορίας και, συνεπώς, δεν είναι η πιο πιστή μεταφορά που θα βρείτε.


