Σε συνέχεια της αποκλειστικής πρώτης προ-δημοσίευσης του "α", ενός αποσπάσματος του βιβλίου και ντοκιμαντέρ "Θόδωρος Αγγελόπουλος - Νίκος Παναγιωτόπουλος: Ο Καθένας και η Μουσική του", την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ, ακολουθεί ένα ακόμα κομμάτι της συζήτησης ανάμεσα στους δύο σπουδαίους σκηνοθέτες.
Στα μέσα της δεκαετίας του '80, οι Θόδωρος Αγγελόπουλος και Νίκος Παναγιωτόπουλος συναντήθηκαν στο σπίτι του πρώτου, στο Μάτι, σε μια από τις πιο δημιουργικές φάσεις της καλλιτεχνικής πορείας τους. Ο μεν Αγγελόπουλος βρισκόταν μεταξύ του "Ταξιδιού στα Κύθηρα" (1984) και του "Μελισσοκόμου" (1986), ο δε Παναγιωτόπουλος ανάμεσα στα "Βαριετέ" (1985) και "Η Γυναίκα που Έβλεπε τα Όνειρα" (1988). Ωστόσο, η μεταξύ τους συζήτηση θεωρούνταν χαμένη μέχρι σήμερα.
Αφορμή της τότε συνεύρεσης των σκηνοθετών ήταν η απόπειρα των εκδόσεων Αιγόκερως να κυκλοφορήσει ένα περιοδικό για τον κινηματογράφο και το θέατρο, στο οποίο δύο προσωπικότητες του εκάστοτε χώρου θα διεξήγαγαν μια αμοιβαία συνέντευξη για το έργο τους. Οι Αγγελόπουλος - Παναγιωτόπουλος είχαν επιλεγεί για το πρώτο τεύχος από τους εμπνευστές του εγχειρήματος Αντώνη Κόκκινο και Γιάννη Σολδάτο, οι οποίοι και μαγνητοφώνησαν τη διάρκειας τριών ωρών συζήτηση στο Μάτι. Καθώς, όμως, εν τέλει το περιοδικό δεν κυκλοφόρησε ποτέ, αντίστοιχα και η συνέντευξη πέρασε στη λήθη του χρόνου.
Ώσπου πριν από δύο χρόνια η καταγραφή της συνέντευξης βρέθηκε εντελώς τυχαία, κινητοποιώντας τους Κόκκινο και Σολδάτο να τη χρησιμοποιήσουν εκ νέου. Έτσι, προέκυψε το βιβλίο "Θόδωρος Αγγελόπουλος - Νίκος Παναγιωτόπουλος: Ο Καθένας και η Μουσική του" (εκδ. Αιγόκερως), αλλά και το ομώνυμο ντοκιμαντέρ, στο οποίο η συζήτηση μεταξύ των δημιουργών αναπτύσσεται αλλά και αναλύεται από σκηνοθέτες, κριτικούς και θεωρητικούς του κινηματογράφου.
Ενόψει της κυκλοφορίας του βιβλίου και του ντοκιμαντέρ (στις 9 Φεβρουαρίου από τη Feelgood Entertainment), προ-δημοσιεύουμε αποκλειστικά στο "α" ένα δεύτερο απόσπασμα της έκδοσης. Οι επισημάνσεις είναι δικές μας.
"Θόδωρος Αγγελόπουλος: Πώς έρχεται μια ιδέα; Πώς γεννιέται μια ιδέα; Σε τι ανταποκρίνεται; Εσύ, ας πούμε, στην τελευταία σου ταινία μιλάς για προσωπικές σου ή εμπειρίες, ή αισθήματα, ή οτιδήποτε άλλο που κάποια στιγμή όταν κάθεσαι κάτω να το γράψεις, λες αυτό. Με ενδιαφέρει αυτό. Αλλά με ενδιαφέρει αυτό, πώς; Όχι αυτό που θα πω, αλλά το πώς θα το πω, συνιστά το προσωπικό σου ύφος, την προσωπική σου συμβολή, αυτό που λέγεται, ο δικός σου λόγος. Η ανάγκη του να κάνεις ένα travelling είναι το ίδιο σημαντική με την ανάγκη του να πει κάποιος "καλημέρα" ή "καλησπέρα". Ακριβώς η ίδια, και της ίδιας τάξης, της ίδιας δύναμης. Γιατί αυτό το "καλημέρα", μπασμένο με ένα travelling μέσα σε μια εικόνα είναι τελείως άλλο πράγμα από το "καλημέρα" που θα πεις με έναν άλλο τρόπο. Αυτό είναι σαφές, και αυτό διαχωρίζει εμένα από σένα, εσένα από έναν άλλον, και τα λοιπά, και τα λοιπά.
Νίκος Παναγιωτόπουλος: Αυτά τα προβλήματα που λες τώρα, εγώ τα κάνω ταινίες. Δηλαδή ο προβληματισμός πάνω στο μέσο αυτό που λέγεται κινηματογράφος, επειδή δεν έχω άλλο θέμα προσφιλές, το παίρνω για ταινίες. Οι άνθρωποι, οι οποίοι δουλεύανε στις ταινίες σου, εντυπωσιάζονταν από το γύρισμά σου. Επειδή ανήκω στην τελείως αντίθετη κατηγορία κινηματογράφου από σένα, που εκείνο που με ενδιαφέρει είναι μόνο το αποτέλεσμα, και όχι η εντύπωση που δίνω στο συνεργείο για αυτό το οποίο γίνεται. Σε ενδιαφέρει εσένα η εντύπωση που δίνεις στο συνεργείο για αυτό που κάνεις εκείνη τη στιγμή;
Θόδωρος Αγγελόπουλος: Ο θαυμασμός του συνεργείου μπορεί να είναι παραγωγικός. Δηλαδή να είναι ωφέλιμος.
Νίκος Παναγιωτόπουλος: Αυτό ήθελα να ξέρω, ναι. Το πιστεύω δηλαδή.
Θόδωρος Αγγελόπουλος: Γιατί ένας άνθρωπος πεπεισμένος, δουλεύει καλύτερα.
Νίκος Παναγιωτόπουλος: Σίγουρα.
Θόδωρος Αγγελόπουλος: Και από την άλλη μεριά…
Νίκος Παναγιωτόπουλος: Το επιδιώκεις δηλαδή.
Θόδωρος Αγγελόπουλος: Όχι, δεν επιδιώκω τίποτα.
Νίκος Παναγιωτόπουλος: Δηλαδή θέλω να πω ότι όταν λες στον Σαμιώτη, τον μακινίστα, "Στήσε μου ένα travelling", κι έτσι, κάπως το χαίρεσαι λίγο. Δηλαδή όσο μεγαλύτερη η δυσκολία…
Θόδωρος Αγγελόπουλος: Προσπαθώ να τον κάνω συμμέτοχο της ιστορίας, με την εξής έννοια. Καταρχήν του εξηγώ πάρα πολύ καλά. Δεν θα ήθελα, δεν μου αρέσει οι άλλοι που δουλεύουν μαζί μου να αισθάνονται βλάκες. Ότι δεν ξέρουν δηλαδή τι κάνουν. Δεν ξέρω πόσο για σένα σημαντικό είναι το γύρισμα.
Νίκος Παναγιωτόπουλος: Μόνο το γύρισμα. Μόνο το γύρισμα.
Θόδωρος Αγγελόπουλος: λοιπόν, για μένα είναι πολύ σημαντικό. Όταν λέω σημαντικό, εννοώ ότι ίσως να αισθάνομαι ότι η μοναδική μου ζωή είναι στη διάρκεια του γυρίσματος. Εκεί αισθάνομαι ότι ζω. Δηλαδή εκεί αισθάνομαι ότι αναπτύσσω ό,τι ποιότητες έχω".
