Την είχαμε ήδη ξεχωρίσει στην παγκόσμια πρεμιέρα της ως την καλύτερη της περσινής Μπερλινάλε και τώρα αποσπά το σημαντικό βραβείο Lux.
Ο λόγος για την ταινία «Υπάρχει Θεός, το Όνομά της Είναι Πετρούνια» της γεννημένης στα Σκόπια Τεόνα Στρούγκαρ Μιτέφσκα («Γεννήθηκα στο Τίτο Βέλες»), η οποία παρέλαβε από το βραβείο από τα χέρια του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ντάβιντ Μαρία Σασόλι. Στους λόγους τους αμφότεροι η σκηνοθέτις και ο Πρόεδρος στάθηκαν στη σημασία της ελευθερίας της έκφρασης, αλλά και στο πόσο επιτακτική είναι η ανάγκη η τέχνη να δίνει έμφαση σε πολύπλοκα ζητήματα που ανακινούν συζητήσεις.
Αυτές οι αναφορές δεν έγιναν τυχαία, καθώς την αμέσως προηγούμενη μέρα (26/11) είχε μιλήσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο Ουκρανός σκηνοθέτης Όλεγκ Σέντσοφ, στον οποίο πέρσι είχε απονεμηθεί το βραβείο Σαχάροφ για την Ελευθερία της Σκέψης. Ο Σέντσοφ τότε δεν είχε παρευρεθεί στην απονομή, διότι βρισκόταν από το 2014 και μέχρι το Σεπτέμβριο του 2019 φυλακισμένος στη Ρωσία, λόγω υποψιών πως υποκινούσε τρομοκρατική επίθεση. Ο σκηνοθέτης όμως είχε απλώς ταχθεί ανοιχτά κατά της ρωσικής πολιτικής στην Ουκρανία, χωρίς ποτέ να αποκτήσουν βάση οι κατηγορίες εις βάρος του.
Η ταινία της Μιτέφσκα μπορεί να απέσπασε τελικά το βραβείο, όμως είχε απέναντί της δύο δυνατούς «ανταγωνιστές». Από τη μία βρισκόταν το εξαιρετικό πολιτικό θρίλερ του Ισπανού Ροδρίχο Σορογκογιέν «Ο Έκπτωτος» . Το βραβευμένο με 7 Γκόγια φιλμ στρέφει την προσοχή του στα πρωτοκλασάτα στελέχη ενός κυβερνώντος κόμματος που δεν κατονομάζεται, τα οποία έχουν στήσει μια κομπίνα διασπάθισης δημόσιου χρήματος.
Η παράνομη δραστηριότητά τους θα λάβει απότομα τέλος, όταν ένα μέλος της ομάδας συλληφθεί και οι αποκαλύψεις σφίξουν τον κλοιό γύρω τους, δίνοντας έτσι το έναυσμα σε έναν ανηλεή αγώνα επιβίωσης για να αποφύγουν τον πολιτικό αφανισμό. «Ο Σορογκογέν κρατάει αποστάσεις από τις (πολιτικές) μεγαλοστομίες κι επικεντρώνεται σε αυτό που ξέρει καλύτερα, την προσφορά γερών δόσεων αγνής, εθιστικής αγωνίας. Οι χειρουργικής ακρίβειας αυξομειώσεις του ρυθμού κορυφώνουν το σασπένς μέχρι το εντελώς απροσδόκητο φινάλε, μια εν μέρει εκβιαστική κατακλείδα, που όμως κόβει την ανάσα», όπως γράφαμε στην κριτική της ταινίας.
Από την άλλη φιναλίστ για το Lux ήταν επίσης το βραβευμένο στο Σάντανς ντοκιμαντέρ «Cold Case Hammarskjöld» από τη Δανία. Η ταινία του Μαντς Μπρίγκερ ρίχνει φως στην υπόθεση ενός μυστηριώδη θανάτου. Το 1961, ο τότε Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Νταγκ Χάμαρσκελντ έχασε τη ζωή του όταν το αεροπλάνο στο οποίο επέβαινε συνετρίβη υπό αδιευκρίνιστες μέχρι σήμερα συνθήκες. Νέα όμως στοιχεία που βγήκαν στην επικαιρότητα ωθούν τον Μπρίγκερ να διερευνήσει την υπόθεση, η οποία έχει ένα καλά κρυμμένο μυστικό που απειλεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα.
Οι ταινίες που διεκδικούν το βραβείο Lux επιλέγονται από μια ειδική επιτροπή έπειτα από μια ανοιχτή διαδικασία υποβολών, η οποία αφού καταλήξει στη βραχεία λίστα των τριών τελικών υποψηφιοτήτων, εκείνες προβάλλονται για πρώτη φορά μαζί στο φεστιβάλ Βενετίας. Έπειτα ακολουθεί μια σειρά κινηματογραφικών διοργανώσεων, όπως της Θεσσαλονίκης, ενώ παράλληλα οι ευωβουλευτές βλέπουν και ψηφίζουν τις ταινίες που προτιμούν μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, όταν και ανακοινώνεται ο τελικός νικητής.
