Την ώρα που ο κρότος της περφόρμανς και των masterclass του Τζον Γουότερς δεν έχει κοπάσει και ενώ ανάμεσα στις προβολές ξεφυλλίζουμε μανιωδώς το κόμιξ του φεστιβάλ, στα πηγαδάκια έξω από τις αίθουσες οι ταινίες που φαίνεται να συζητιούνται περισσότερο είναι οι ελληνικές.
Μπορεί κάθε χρόνο να είναι έντονη η παρουσία των εγχώριων ταινιών στη Θεσσαλονίκη, όμως η φετινή σοδειά δείχνει μια δυναμική και δημιουργική σπίθα η οποία μοιάζει να οδηγεί το ελληνικό σινεμά σε μια νέα φάση. Εκτός από τον «Απόστρατο» του Ζαχαρία Μαυροειδή που κέρδισε τις εντυπώσεις τις πρώτες μέρες του φεστιβάλ, τον οποίο σε ανταπόκρισή του ο Χρήστος Μήτσης χαρακτήρισε ως «αφηγηματικά ορθογραφημένο, ιστορικά ενήμερο και σεναριακά ευρηματικό», στη συνέχεια αποκαλύφθηκαν μερικά ακόμα αξιοσημείωτα φιλμ.
Χαρακτηριστική η περίπτωση του «Winona» του The Boy. Η πέμπτη ταινία του κατά κόσμον Αλέξανδρου Βούλγαρη («Νήμα», «Ροζ») είναι ένα συγκινητικό αντισυμβατικό μιούζικαλ και ταυτόχρονα μια από τις πιο τρυφερές και συναισθηματικά έντονες δημιουργίες του. Με μια τετράδα - φωτιά στους πρωταγωνιστικούς ρόλους (Ανθή Ευστρατιάδου, Σοφία Κόκκαλη, Ηρώ Μπέζου, Δάφνη Πατακιά) και φόντο μια απομονωμένη παραλία της Άνδρου, ο Βούλγαρης κατασκευάζει έναν ηλιοφώτιστο μικρόκοσμο όπου συνυπάρχουν η ανεμελιά, η συντροφικότητα, οι σεξουαλικοί υπαινιγμοί και ένας ανεπιτήδευτος ρομαντισμός.
Πότε με ασφυχτικά κοντινά πλάνα και πότε με κάδρα που αναδεικνύουν την απαστράπτουσα θάλασσα στο φόντο, μα πάντα με εικόνες που καψαλίζουν στο 16mm φιλμ που χρησιμοποιήθηκε για την ταινία, το «Winona» διευρύνει αισθητικά το έτσι κι αλλιώς ξεχωριστό σινεμά του Βούλγαρη. Σκηνοθετικά μεστός και συμβολικός όσο χρειάζεται, ο δημιουργός μας παρασύρει στην πολύχρωμη φαντασία των ηρωίδων του καθώς αθόρυβα η μελαγχολία που κρύβεται πίσω από τις σκέψεις τους σταδιακά διογκώνεται.
Στο σημείο που το μεταμοντέρνο ποπ στιλιζάρισμα της ταινίας απειλεί να εγκλωβίσει την αφήγηση, μια συναισθηματικά ισοπεδωτική στιγμή αποκαλύπτει την αιτία που ένωσε σε αυτήν την παραλία τα κορίτσια και τότε το «Winona» μετατρέπεται σε μια ωδή στην οικειότητα, την αφανή γλύκα της ρουτίνας και της αναγκαίας ασφάλειας που προσφέρει η ζεστασιά του Άλλου.
Στο μέτωπο των «πρωτάρηδων», ένα από καλύτερα ντεμπούτα του ελληνικού προγράμματος ανήκει στη Ρηνιώ Δραγασάκη και το «Cosmic Candy». Στο επίκεντρο βρίσκεται μια μοναχική γυναίκα η οποία ξαφνικά αναγκάζεται να φροντίσει ένα κορίτσι και την ίδια στιγμή να ισορροπήσει την άστατη ψυχολογία της. Η ενέργεια της ερμηνείας της πρωταγωνίστριας Μαρίας Κίτσου, στο ρόλο της ηρωίδας που καταναλώνει ασταμάτητα τα «εκρηκτικά» γλυκά του τίτλου, τροφοδοτεί με ένταση την ταινία ενώ ο χαρακτήρας της διαρκώς προσελκύει το ενδιαφέρον. Πρόκειται για ένα πρόσωπο παγιδευμένο μεταξύ πολύπλοκων ανασφαλειών και συμπλεγμάτων, με τη Δραγασάκη να υπαινίσσεται έξυπνα τη σχέση του cosmic candy με τα φάρμακα και τον εθισμό.
Παρά τις σκόρπιες σκηνοθετικές αστοχίες, η ταινία δε μιλά απλώς για το τίμημα της ενηλικίωσης, αλλά μέσα από τις υπερρεαλιστικές αποδράσεις από τη συμβατική αφήγηση δίνει έμφαση στις έντονες εμπειρίες που μας σμιλεύουν. Μας προσκαλεί επιπλέον να εξοικειωθούμε με το αναπάντεχο και να αποδεχθούμε ακόμα και τις πιο σκοτεινές πτυχές του εαυτού μας. Το «Cosmic Candy» πάντως έχει ήδη αποκτήσει οπαδούς, καθώς το κομμάτι των τίτλων με θέμα τη συνταγή μιας σπέσιαλ αυγόφετας που έγραψε ο Felizol έχει γίνει ανεπίσημος ύμνος του φεστιβάλ τις τελευταίες μέρες...
Στον αντίποδα έχουμε τις ταινίες οι οποίες κατασκεύασαν πρωτότυπους κινηματογραφικούς κόσμους έχοντας τολμηρές ιδέες, χωρίς όμως να ανταποκριθούν στις προσδοκίες που δημιούργησαν. Όπως το «Ζίζοτεκ» του Βαρδή Μαρινάκη, στο οποίο η λιτή σκηνοθετική προσέγγιση και η ενδιαφέρουσα νατουραλιστική αισθητική που πλαισιώνουν την ιδιαίτερη σχέση ενός άντρα και ενός παιδιού, σκοντάφτουν πάνω στο απρόσεχτα γραμμένο σενάριο και την αποπροσανατολιστική χρήση στοιχείων μαγικού ρεαλισμού.
Από την άλλη, το «Entwined» του Μίνου Νικολακάκη το οποίο ήρθε στη Θεσσαλονίκη μετά την πρεμιέρα στο φεστιβάλ του Τορόντο, επιδιώκει μια πολλά υποσχόμενη απόπειρα στο σινεμά του φανταστικού με αναφορές στην παράδοση. Το πρόδηλο παραμυθικό στοιχείο και οι μεταφυσικές διαστάσεις της περιπέτειας ενός νεαρού γιατρού σε ένα απομονωμένο χωριό, επαρκούν μέχρι τη στιγμή που η ταινία εγκλωβίζεται στις φιλοδοξίες της και τον ομολογουμένως ξεχωριστό κόσμο που έχει κατασκευάσει. Παρά τις όποιες ατέλειες όμως, όλες οι ταινίες που αναφέρθηκαν προδίδουν την τάση του ελληνικού σινεμά να τολμήσει κάτι διαφορετικό το οποίο θα φέρει μια συνολική και αναγκαία ανανέωση.
