Η Ταμίλα Κουλίεβα για το "Η Μάσα και ο Αρκούδος": "Μια καλή παιδική παράσταση δεν έχει ηλικία"

Μιλήσαμε με την Ταμίλα Κουλίεβα για την παιδική θεατρική παράσταση "Η Μάσα και ο Αρκούδος, μια μεγάλη γιορτή". Η σκηνοθέτρια και ηθοποιός που αυτές τις μέρες ολοκληρώνει την καλοκαιρινή της περιοδεία στην Αττική με την παράσταση "Ο σώζων εαυτόν σωθήτω" (Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, 26/8), μιλά στο "α" για τη θεατρική εκδοχή της παιδικής τηλεοπτικής σειράς - φαινόμενο. Η ίδια υπογράφει τη σκηνοθεσία της παράστασης - παιχνίδι μυστηρίου, σε κείμενο της Αγνής και του Χάρη Χιώτη.

Οι περιπέτειες της μικρής Μάσα και του Αρκούδου, που έχουν προβληθεί σε περισσότερες από 130 χώρες, αγαπήθηκαν πολύ από τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, όπως αποδεικνύει και η πορεία της επιτυχημένης παράστασης εδώ και δύο σεζόν. Σύμφωνα με την υπόθεση, οι δύο ήρωες ετοιμάζουν ένα πάρτι-έκπληξη για τα γενέθλια της φίλης τους Ντάσα, όμως εκείνη καθυστερεί πολύ να εμφανιστεί κι έτσι όλοι την αναζητούν στο δάσος. Πώς μεταφέρεται, όμως, ένας τόσο αναγνωρίσιμος κόσμος από την οθόνη στη σκηνή;

Η "Μάσα και ο Αρκούδος" είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που αγαπούν εκατομμύρια παιδιά. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στη μεταφορά του από την οθόνη στη θεατρική σκηνή;

Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να κρατήσουμε ζωντανή τη μαγεία που έχουν γνωρίσει τα παιδιά μέσα από την οθόνη, αλλά να τη μεταφέρουμε σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, αυτόν του θεάτρου. Στο θέατρο δεν υπάρχει η δυνατότητα του μοντάζ και των ειδικών εφέ. Υπάρχει η σκηνή, οι ηθοποιοί και η άμεση σχέση τους με το κοινό. Και αυτό ακριβώς ήταν και το πιο όμορφο κομμάτι της διαδικασίας. Να δημιουργήσουμε έναν κόσμο που δεν χρειάζεται να είναι ρεαλιστικός για να γίνει αληθινός. Έναν κόσμο γεμάτο παιχνίδι, χιούμορ, μουσική και φαντασία, όπου η Μάσα και ο Αρκούδος μπορούν να συναντήσουν τα παιδιά πρόσωπο με πρόσωπο.

Η παράσταση μιλά για τη συνεργασία, τη φιλία και τη δύναμη του "μαζί". Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το θέατρο για παιδιά να μεταφέρει τέτοια μηνύματα χωρίς να γίνεται διδακτικό;

Για μένα είναι πολύ σημαντικό, αλλά ακόμη πιο σημαντικό είναι να μην αισθανθεί το παιδί ότι κάποιος προσπαθεί να του κάνει μάθημα με "υψωμένο το δάχτυλο". Το θέατρο για παιδιά πρέπει πρώτα απ’ όλα να είναι θέατρο. Να έχει χαρά, συγκίνηση, περιπέτεια, χιούμορ, εκπλήξεις. Τα μηνύματα έρχονται μέσα από την ιστορία και μέσα από τους ήρωες. Όταν ένα παιδί βλέπει τη Μάσα και τον Αρκούδο να προσπαθούν, να συγκρούονται, να βοηθούν ο ένας τον άλλον και τελικά να βρίσκουν έναν κοινό δρόμο, δεν χρειάζεται να του πεις "η συνεργασία είναι σημαντική". Το έχει ήδη νιώσει.

Η παράσταση απευθύνεται και στους γονείς που συνοδεύουν τα παιδιά τους. Υπάρχουν στοιχεία που πιστεύετε ότι θα συγκινήσουν ή θα ψυχαγωγήσουν εξίσου και τους ενήλικες;

Θα έλεγα πως μια καλή παιδική παράσταση δεν έχει ηλικία. Το παιδί βλέπει την περιπέτεια, το παιχνίδι και τους αγαπημένους του ήρωες, ενώ ο ενήλικας μπορεί να αναγνωρίσει μέσα σε αυτούς κάτι από τον δικό του κόσμο. Η σχέση της Μάσα με τον Αρκούδο, για παράδειγμα, έχει πολύ χιούμορ, αλλά έχει και κάτι πολύ τρυφερό. Είναι μια σχέση που θυμίζει ότι η φροντίδα, η υπομονή και η αγάπη δεν είναι πάντα εύκολες διαδικασίες, αλλά αξίζουν. Και φυσικά υπάρχουν στιγμές που μπορούν να κάνουν έναν γονιό να γελάσει μαζί με το παιδί του. Αυτή η κοινή εμπειρία είναι από τα πιο όμορφα πράγματα που μπορεί να προσφέρει το θέατρο.

Πώς αντιδρούν τα παιδιά όταν βλέπουν τους αγαπημένους ήρωες να εμφανίζονται ζωντανά στη σκηνή; 

Τα παιδιά δεν βλέπουν απλώς έναν χαρακτήρα που γνωρίζουν από την οθόνη. Τον βλέπουν ξαφνικά να βρίσκεται μπροστά τους, στον ίδιο χώρο. Υπάρχει ένας αυθορμητισμός στις αντιδράσεις τους που είναι ανεκτίμητος. Φωνάζουν, γελούν, σχολιάζουν, συμμετέχουν. Και αυτό είναι κάτι που αγαπώ πολύ στο παιδικό θέατρο, δεν υπάρχει η απόσταση που συχνά υπάρχει ανάμεσα στη σκηνή και στην πλατεία. Τα παιδιά αισθάνονται ότι είναι μέρος της ιστορίας.

Τι σας ενθουσιάζει περισσότερο στις παραστάσεις για παιδιά σε σχέση με το θέατρο για ενήλικες; 

Η αμεσότητα. Τα παιδιά δεν έχουν φίλτρα. Αν κάτι τους αρέσει, θα το δείξουν. Αν κάτι τα εκπλήξει, θα το φωνάξουν. Αν βαρεθούν, θα το καταλάβεις αμέσως. Αυτό απαιτεί από εμάς να είμαστε απόλυτα παρόντες. Δεν μπορείς να κρυφτείς πίσω από μια φόρμα. Πρέπει κάθε στιγμή να επικοινωνείς πραγματικά μαζί τους. Και υπάρχει κάτι ακόμη που με συγκινεί πολύ. Όταν κάνεις θέατρο για παιδιά, έχεις την ευκαιρία να συναντήσεις ξανά και εσύ το παιδί μέσα σου. Να θυμηθείς τη δύναμη της φαντασίας, το παιχνίδι, την έκπληξη, τη χαρά του να πιστεύεις ότι όλα μπορούν να συμβούν.

Αν θέλατε να περιγράψετε την παράσταση με τρεις λέξεις, ποιες θα ήταν αυτές;

Αστεία, τρυφερή, παιχνιδιάρικη.

Ποιος είναι ο αγαπημένος σας ήρωας στην παράσταση και γιατί; 

Ο Αρκούδος. Είναι ένας ήρωας που προσπαθεί να βάλει τάξη στο χάος που δημιουργεί η Μάσα, αλλά ταυτόχρονα την αγαπά, τη φροντίζει και τελικά παρασύρεται και ο ίδιος στις περιπέτειές της. Μου αρέσει πολύ αυτή η σχέση τους, γιατί δεν είναι μια σχέση "μεγάλου και παιδιού" με την κλασική έννοια. Είναι μια σχέση που τους αλλάζει και τους δύο. Και ίσως αυτό είναι και το πιο όμορφο μήνυμα της ιστορίας, ότι δηλαδή μέσα από μια αληθινή σχέση, ακόμη κι αν είναι απρόβλεπτη και γεμάτη ανατροπές, μπορούμε να μάθουμε ο ένας από τον άλλον.

Οι συντελεστές

Στην παράσταση πρωταγωνιστούν οι ηθοποιοί: Τάσος Αθανασέλος, Βασιλική Ζαφειρίου, Ελβίρα-Πολυτίμη Θεμελή, Ιορδάνης Ιωαννίδης, Κριστιάνα Καρρίκι, Κωνσταντίνα Λάγγη, Δημήτρης Μπουζούδης και Βλάσης Παπακωνσταντίνου. 

Η μουσική σύνθεση είναι του Γιώργου Κωστογιώργη, η σκηνογραφία της Ντίνας Ζαφειρίου (σε συνεργασία με την Kolossaion Productions), τα κοστούμια του Σωτήρη Καραθανάση, οι χορογραφίες της Ιωάννας Μήτσικα, οι φωτισμοί του Τρύφωνα Κεχαγιά και το sound design του Δημήτρη Τσεσμελόγλου.

Που περιοδεύει "Η Μάσα και ο Αρκούδος";
Οι επόμενοι σταθμοί της περιοδείας

Βεάκειο Θέατρο Πειραιά, 26/8
Ρία Digital Cinema, Βάρκιζα 31/8
Σινέ Κέκρωψ, Κορωπί 1/9
Κηποθέατρο Νίκαιας 2/9
Δημοτικό Αμφιθέατρο Αχαρνών "Μίκης Θεοδωράκης" 3/9