Ο Βασίλης Παπαβασιλείου πιστεύει ότι το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών

Ο καταξιωμένος ηθοποιός και σκηνοθέτης Βασίλης Παπαβασιλείου επανέρχεται με ένα αξέχαστο σόλο ως «Ελένη».

Ο Βασίλης Παπαβασιλείου πιστεύει ότι το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών

Ένας σύγχρονος μύθος του ελληνικού θεάτρου είναι ο Βασίλης Παπαβασιλείου και η «Ελένη» του, ένα υποκριτικό κατόρθωμα που δεν έχουμε ξεχάσει. Μάλιστα, θα το ξανά δούμε να συμβαίνει στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» της Φρυνίχου από 18 Νοεμβρίου.

Ο Βασίλης Παπαβασιλείου πιστεύει ότι το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών - εικόνα 1

Ο χειμαρρώδης ρήτορας, εντός και εκτός σκηνής ο Βασίλης Παπαβασιλείου αυτοσκηνοθετείται στον «γυναικείο» μονόλογο «Ελένη» του Γιάννη Ρίτσου από την «Τέταρτη διάσταση». Το σχέδιο της «Ελένης» έχει τις ρίζες του στη θεατρική βραδιά που παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 1999 στην Πνύκα, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, με τίτλο «Ο κύριος Γιάννης Ρίτσος». Η παράσταση που θα δούμε πρωτοπαρουσιάστηκε το 2001 στο Αγρίνιο ως συμπαραγωγή με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και τα ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και Λάρισας και το 2002 παρουσιάστηκε και στο Υπόγειο του «Θεάτρου Τέχνης». Οι θεατές τον καταχειροκρότησαν και οι ειδικοί της Ένωση Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών τον τίμησαν με το Βραβείο Καλύτερης Ανδρικής Ερμηνείας «Κάρολος Κουν».

Ο Βασίλης Παπαβασιλείου πιστεύει ότι το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών - εικόνα 2

Ένα βουβό πρόσωπο (ο ηθοποιός Νίκος Σακαλίδης) στέκεται απέναντι στην Ελένη για να την ακούσει. Η ηρωίδα, μια γερασμένη ανδρόγυνη φιγούρα που καταφθάνει από τα βάθη του χρόνου και τα αρχέτυπα των μύθων, καπνίζοντας πίπα, έχοντας άσθμα και υπνηλία αλλά και τη συνείδηση, σύμφωνα με τα λόγια του ποιητή, πως «ήταν δίχως νόημα όλα, δίχως σκοπό και διάρκεια και ουσία – πλούτη, πόλεμοι, δόξες και φθόνοι, κοσμήματα και η ίδια η ομορφιά μου»
Ο Βασίλης Παπαβασιλείου λέει για το κείμενο: «Oι αρχαιόθεμοι «γυναικείοι μονόλογοι» της «Τέταρτης Διάστασης». Τα κομμάτια αυτά παίζονται από γυναίκες ηθοποιούς με λαμπρά συνήθως αποτελέσματα (προσωπικά μου έχει τύχει να θαυμάσω κάποια από τα αποτελέσματα αυτά), τα οποία όμως παραπέμπουν μοιραία στον κλειστό κόσμο του «ψυχολογικού θεάτρου». Η ταύτιση του φύλου του ερμηνευτή με το φύλο της θεατρικής «περσόνα», είναι υπεύθυνη, κατά τη γνώμη μου, γι’ αυτή την παραπλανητική αναγωγή. Γιατί παραπλανητική; Μα γιατί ο Ρίτσος είναι πολύ πιο κοντά στον αρχαίο συνάδερφό του παρά στον Τένεση Ουίλιαμς. Θα’ λεγε κανείς ότι ο Ουίλιαμς είναι γι’ αυτόν η αφετηρία, για να αναπλεύσει τον ποταμό του θεάτρου και να συναντήσει τον Ευριπίδη. Το θέατρο του Ρίτσου είναι ένα θέατρο γλώσσας και ιδεών. Το ανθρώπινο πάθος , είτε τη «γυναικεία» ψυχή αφορά είτε την «ανδρική», φωτίζεται στοργικά και συνάμα ανελέητα ως έρμαιο μιας υπέρτερης διαπλοκής δυνάμεων, που φέρουν τα ωραία ονόματα Πόθος, Δόξα, Ομορφιά, και συνθέτουν το δίχτυ της Μοίρας μας. Στους μονολόγους του Ρίτσου το πάθος δεν εκτίθεται ως άμεσο βίωμα, αλλά ως αναδρομή. Όχημα αυτής της αναδρομής είναι η γλώσσα. Κάτι περισσότερο : η γλώσσα και το παιχνίδι της είναι η μόνη ταυτότητα των ηρώων του. Η κατά συνθήκη ονομασίες Αίας , Ορέστης, Ελένη κτλ. δε σηματοδοτούν ατομικές οντότητες αλλά κόμπους του Μύθου, ή μ’ άλλα λόγια της ακατάλυτης δύναμης του Απρόσωπου που εξυφαίνει, που πλέκει τη μικρή ζωή του καθενός μας. Τι άλλο έκανε η αρχαία τραγωδία;»

Περισσότερες πληροφορίες

Ελένη

  • Δραματοποιημένη Ποίηση
  • Διάρκεια: 60 '

Το ανθρώπινο πάθος φωτίζεται στοργικά και συνάμα ανελέητα, έρμαιο μιας υπέρτερης διαπλοκής δυνάμεων, καθώς ο πόθος, η δόξα και η ομορφιά συνθέτουν το δίχτυ της μοίρας μας.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Διαβάστε την ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Θεάτρου για το Προεδρικό Διάταγμα 85

Η ΠΕΘ καλεί το ΥΠΠΟΑ να αναλάβει πρωτοβουλίες για την εκτόνωση της κατάστασης μέσω μίας άμεσης αντιμετώπισης των καλλιτεχνικών αιτημάτων.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
27/01/2023

"Από την κερκίδα του γηπέδου στη σκηνή του θεάτρου", τελικά οι οπαδοί είναι τέρατα ή άγιοι;

Mαρτυρίες φιλάθλων, οπαδών, θυμάτων, θυτών και παλαίμαχων ποδοσφαιριστών μεταφέρονται στη σκηνή και επιχειρούν να ερμηνεύσουν το φαινόμενο του χουλιγκανισμού στην παράσταση "ULTRAS - Μέρος Α".

Η σαιξπηρική "Δωδέκατη νύχτα" στο θεατρικό αναλόγιο του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Η Κατερίνα Γιαννοπούλου σκηνοθετεί μια ακόμα από τις χαρακτηριστικές κωμωδίες του Ουίλιαμ Σαίξπηρ στο πλαίσιο της φετινής σειράς δραματοποιημένων αναλογίων με τίτλο "Παραβάσεις".

Νέες ημερομηνίες για το σουρεαλιστικό "Pomona" στο Θέατρο Πόρτα

Η "Pomona" είναι αρχαία ρωμαϊκή θεά των καρποφόρων δέντρων, αλλά και ένα πρωτότυπο έργο του Άλιστερ ΜακΝτάουαλ που παρουσιάζεται σε μια θαυμάσια παράσταση στο θέατρο Πόρτα.

Ο αντιπολεμικός "Κύκλος με την κιμωλία" ανεβαίνει στους Μοντέρνους Καιρούς

Το κλασικό αριστούργημα του Μπέρτολτ Μπρεχτ "Ο κύκλος με την κιμωλία" ανεβαίνει στο θέατρο σε σκηνοθεσία του Κώστα Νταλιάνη.

Θεατρική παράσταση αφιερωμένη στη μνήμη του Νότη Μαυρουδή

Ο Θίασος Αντάμα αφιερώνει την παράσταση "Χορεύετε;" στη μνήμη του σπουδαίου μουσικοσυνθέτη και κιθαρίστα Νότη Μαυρουδή που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.

Προεδρικό Διάταγμα 85: Ακύρωση παραστάσεων του Εθνικού Θεάτρου ενόψει της διήμερης απεργίας του ΣΕΗ

Ποιες θεατρικές παραστάσεις αναβάλλονται και η ανακοίνωση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών.