Μαθαίνοντας για τη βραδιά που στήνει ο Κ.ΒΗΤΑ στο θέατρο "Ολύμπια" πάνω στο έργο του Γιάννη Ρίτσου, θυμήθηκα ότι νεανικό του εφαλτήριο για ν' ασχοληθεί με τον σπουδαίο ποιητή υπήρξε ο "Επιτάφιος". Ανακάλεσα λοιπόν στη μνήμη μου τον Ρίτσο του 1963 –ο οποίος, όπως και πολλοί ακόμα εκπρόσωποι της Αριστερής διανόησης εκείνης της εποχής, είδε με καχυποψία τον Μίκη Θεοδωράκη να μελοποιεί το εμβληματικό του πόνημα με μπουζούκια, στηριγμένος στη λαϊκή φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση. Γιατί μπορεί να είχαν μεσολαβήσει, πια, 14 χρόνια από την κοσμογονική διάλεξη του Μάνου Χατζιδάκι περί ρεμπέτικου (1949), όμως πολλά στεγανά επέμεναν.
Τι θα έλεγε άραγε εκείνος ο Ρίτσος, αν γινόταν κάπως να πληροφορηθεί ότι πολλά χρόνια μετά θα έμπαινε σε ηλεκτρονική τροχιά, στο πλαίσιο μιας παράστασης η οποία φιλοδοξεί να φωτίσει 20 εκλογές από όλο το φάσμα του έργου του από διαφορετική σκοπιά, φέρνοντάς το εγγύτερα στις προτιμήσεις μιας φουρνιάς ακροατών γαλουχημένης με πιο διεθνή ακούσματα;
Την απάντηση δεν γίνεται, φυσικά, να την ξέρω· πάντως η ουσιαστική διανοητική ζωή δεν υπήρξε ποτέ μονολιθική. Έτσι, μπορούμε να φανταστούμε τον Ρίτσο του 1963 να φρίττει, αλλά τον Ρίτσο της δεκαετίας του 1980 να επικροτεί, αφού στο μεταξύ είχε παραδεχτεί πως έκανε λάθος για τον κατά Θεοδωράκη "Επιτάφιο". Πλέον, άλλωστε, ήταν σε θέση να θαυμάσει ανερυθρίαστα τον παλμό και τον ρυθμό των ρωμέικων 9/8 ή να παραδεχτεί πως κάτι κουνήθηκε και στη δική του παρέα "ανάμεσα στα σκέλια" [sic] καθώς έβλεπαν αγόρια και κορίτσια να λικνίζουν την κοιλιά, τους γοφούς και τα στήθια τους με τσιφτετέλια και με χασάπικα στο μπουζουξίδικο του Θύμιου, ξορκίζοντας μια λαϊκή καθημερινότητα πλεγμένη μεταξύ "συννεφιασμένης Κυριακής, Δευτέρας της φάμπρικας και Σαββατόβραδων της ρετσίνας".
Έχω την αίσθηση, λοιπόν, ότι αυτός ο πιο τολμηρός (σε πολλά θέματα, πλέον) Ρίτσος, ο οποίος έγραψε το ρηξικέλευθο "Ίσως Να 'Ναι κι Έτσι" λίγους μόλις μήνες πριν στηθούν οι Στέρεο Νόβα στο υπόγειο του Κ.ΒΗΤΑ στο Περιστέρι (1986), θα έβρισκε αρκετή ίντριγκα στην παράσταση "Ο Κόσμος Είναι Ένας" (Θέατρο "Ολύμπια", Δευτέρα 9/2). Η οποία στοχεύει στη δημιουργία μιας μεγάλης ζωντανής εγκατάστασης στηριγμένης σε πρωτότυπη μουσική: μια ατμοσφαιρική δίνη από ambient ηχητικά τοπία και πιάνο, απ' όπου θα αναδυθούν οι επεξεργασμένες φωνές του ίδιου του Κ.ΒΗΤΑ και της ηθοποιού-σκηνοθέτριας Όλιας Λαζαρίδου. Ο αγαπητός στο κοινό δημιουργός θα βρεθεί βεβαίως και στα συνθεσάιζερ, έχοντας ως εκλεκτό συνοδοιπόρο τον Βάιο Μαχμουντέ. Τη γενικότερη επιμέλεια του ήχου έχει αναλάβει ο Γιάννης Λαμπρόπουλος, ενώ τους φωτισμούς υπογράφει ο Phil Hill.
Ασφαλώς, όσοι παρακολουθούν τον Κ.ΒΗΤΑ μέσα στα χρόνια, ξέρουν ότι η βραδιά της 9/2 δεν σηματοδοτεί την πρώτη δημόσια παρουσίαση των εν λόγω ανησυχιών του: η παράσταση "Ο Κόσμος Είναι Ένας" έκανε το ντεμπούτο της έξι χειμώνες πριν στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής Σκηνής (2020), αντιμετωπίζοντας και κάποια τεχνικά ζητήματα, αλλά και τη διογκούμενη ανησυχία της κοινής γνώμης για τον covid-19 και για ό,τι έμελλε να εξελιχθεί σε παγκόσμια πανδημία. Περιμένουμε, λοιπόν, να δούμε πώς επέδρασε το μεσοδιάστημα στη συμπλήρωση ή/και εξέλιξη του νοητικού "ταξιδιού" του Κ.ΒΗΤΑ στην ποίηση του Ρίτσου, ελπίζοντας για μια επιπλέον έμφαση στις πιο υπαρξιακές και μεταφυσικές πλευρές αυτής.
